Er waait een nieuwe wind door deze tijd. Je merkt het overal: mensen raken sneller vermoeid van mooie woorden die geen bedding meer hebben, van geruststellingen die niet gedragen worden door de werkelijkheid. Wat ooit verbindend of zorgzaam leek, voelt nu vaak leeg of ontwijkend.
Sugarcoating of het verpakken of verzachten van moeilijke waarheden, werkt steeds minder. Niet omdat mensen harder zijn geworden, maar omdat ze gevoeliger zijn geworden voor wat niet klopt. Sugarcoating komt vaak voort uit goede bedoelingen: we willen geen pijn toevoegen waar al pijn aanwezig is, geen conflict oproepen, geen onrust veroorzaken.
Maar steeds duidelijker wordt dat mensen niet zozeer lijden onder waarheid, maar onder onhelderheid. Wanneer woorden en werkelijkheid niet meer samenvallen, ontstaat verwarring — en verwarring tast vertrouwen aan.
Sugarcoating als een manier van omgaan met elkaar, ontstaat dan vanuit het idee dat iemand niet in staat is om de andere kant van een waarheid aan te kijken, en in die zin is dit behoorlijk betuttelend en houdt het iemand echt klein, onvolwassen, als een kind.
In spirituele kringen zie je hoe vaak woorden als licht, liefde en zachtheid worden ingezet om pijnlijke waarheden te vermijden. Grenzen vervagen onder het mom van compassie, conflict wordt weggeduwd in naam van harmonie of zoals we in België zeggen: ‘De Kerk in het midden houden.’
Spiritualiteit die de waarheid ontwijkt, verliest haar diepte en ook emotionele volwassen uitrijping.
Echte groei vraagt geen constante geruststelling, maar eerlijkheid. Het vraagt dat ook schaduw benoemd mag worden, dat patronen onder ogen worden gezien en dat verantwoordelijkheid niet wordt weggeschoven. Niet alles hoeft zacht te voelen om helend te zijn.
Kinderen en jongeren hebben een feilloze radar voor incongruenties van volwassen. Je kent het wel, om een voorbeeld te geven : je ouders zeggen dat roken slecht is voor de gezondheid en verbieden je te roken, terwijl ze zelf roken als een turk. Het is uit bezorgdheid, dat verbieden. Maar een jong opgroeiend kind, kijkt naar de daden en de woorden eromheen verdampen. Leg dat dan maar eens uit.
Jongeren merken spanningen die niet benoemd worden en voelen wanneer volwassenen de werkelijkheid mooier maken dan ze is.
Wanneer moeilijke thema’s worden verzacht of vermeden, leren kinderen niet omgaan met de realiteit, maar leren ze hun eigen waarneming wantrouwen.
Echte veiligheid ontstaat niet door alles zacht te maken, maar door eerlijkheid met nabijheid te verbinden. Dat voedt innerlijke kracht, geen afhankelijkheid of angst voor consequenties.
Op de werkvloer werkt sugarcoating al evenmin. Medewerkers voelen wanneer problemen worden ingepakt in positieve taal of beslissingen mooier klinken dan ze zijn. Dat ondermijnt vertrouwen en betrokkenheid.
Gezonde organisaties vragen geen perfecte communicatie, maar transparante heldere communicatie. Leiderschap is al jaren onderhevig aan veranderingen, het is niet langer meer gestoeld op gehoorzaamheid, onderdanigheid, maar samenwerking, waar het menselijke aspect op de voorgrond treedt.
Organisaties die nog vanuit strakke een verticale structuur/hiërarchie in stand worden gehouden, zullen hoe dan ook moeten veranderen. Hierover heb ik enkele jaren geleden uitvoerig over geschreven in mijn tweede boek ‘Ander-s Leven in een sterk veranderende tijd. Welkom Jij, Aqauriusmens.’
In de politiek is sugarcoating al decennialang een beproefde tactiek. Beleidsmaatregelen worden verpakt in positieve taal, moeilijke beslissingen worden omkleed met hoopvolle slogans, en pijnlijke realiteiten worden afgezwakt met abstracte begrippen als transitie, herstructurering of duurzame groei.
Maar wat gebeurt er als burgers steeds gevoeliger worden voor wat niet klopt? Voorbeelden genoeg als:
“We versterken de arbeidsmarkt”, terwijl sociale zekerheid wordt afgebouwd.
“We maken zorg toekomstbestendig”, terwijl ziekenhuizen sluiten.
“We voeren een energietransitie door”, terwijl de kosten bij burgers terechtkomen.
Sugarcoating heeft een subtiele maar krachtige impact op het collectieve bewustzijn, burgers voelen dat iets of veel niet meer klopt, maar kunnen er (nog) niet de vinger op leggen.
Burgers haken vaak af, omdat ze zich niet serieus genomen voelen, polarisatie wordt in de hand gewerkt want wie de vinger op de zere plek legt, wordt als ‘negatief’ neergezet.
Het is vooral blijkbaar ‘generatie Z’ die een en ander in beweging brengt. Oudere mensen voelen zich vaak te moe of niet meer gemotiveerd. Regelmatig spreek ik toch ook wel leeftijdsgenoten, die nog heel betrokken zijn bij wat er leeft, dus niet iedere 60+ kijkt het allemaal passief aan. Anderzijds kan ik het ook wel begrijpen als dat anders is. Even een kort woordje over ‘generatie Z’.
Wie zijn ze, ‘generatie Z’? Generatie Z verwijst naar de groep mensen die geboren zijn tussen ongeveer 1995 en 2012. Ze volgen op de millennials (Generatie Y) en groeien op in een wereld die al volledig digitaal is.
Ze zijn opgegroeid met smartphones, sociale media en constante online verbondenheid. Internet is geen technologie voor hen, maar een omgeving.
Door de overvloed aan prikkels zijn ze gewend om snel te schakelen, te filteren en te reageren. Ze zijn visueel ingesteld en denken vaak in beelden en korte formats.
Ze prikken snel door marketingtaal en oppervlakkige boodschappen heen. Wat niet klopt, voelt direct onveilig. Ze verlangen naar echtheid, transparantie en engagement.
Veel Gen Z’ers zijn betrokken bij thema’s als klimaat, inclusie, mentale gezondheid en sociale rechtvaardigheid. Ze stellen vragen, dagen systemen uit en zoeken betekenis.
Ze voelen feilloos aan wanneer woorden en daden niet overeenkomen — in opvoeding, onderwijs, politiek en spiritualiteit. Sugarcoating werkt bij hen nauwelijks.
Ze willen geen pasklare antwoorden, maar ruimte om zelf te ontdekken. Ze zijn intuïtief, creatief en vaak spiritueel nieuwsgierig, maar niet gebonden aan vaste vormen.
We leven in een tijd waarin de tolerantie voor onoprechtheid in een vrij snel tempo afneemt. Mensen willen geen perfect verpakte verhalen meer, maar echte gesprekken. Geen spirituele verdoving, maar belichaamde wijsheid. Geen zachte omwegen, maar heldere richting.
Wat nu nodig is, is geen hardheid maar volwassenheid. Geen rauwe eerlijkheid zonder hart, maar waarheid die gedragen wordt door menselijkheid.
Deze tijd vraagt geen perfecte ouders, leraren, leiders of begeleiders, maar echte mensen. Mensen die durven zeggen wat klopt, ook wanneer dat ongemakkelijk is, en die niet verdwijnen wanneer het schuurt.
Neptunus in Ram markeert het einde van spirituele omwegen al mag je dat begrijpen als een weg in cyclische gelaagde golfbewegingen van ongeveer 13-14 jaar. Pluto in Waterman ( tot 2044) is uiteraard de meest intense transformator en ook daar zijn we nog maar recent in de startblokken.
Het is een tijd waarin we leren dat niet minder waarheid, maar meer moed nodig is.
Moed om eerlijk te spreken zonder te verharden.
Dit is de uitnodiging : waarachtigheid als nieuwe vorm van zorg.
Waarheid helder en met zorg uitgesproken, schept ruimte voor oprEchte verbinding en vertrouwen. En dat gaan we ongetwijfeld op de een of andere manier mee- maken.
Liefs Mieke 
