In mijn leven en in mijn werk zoek ik steeds naar een manier waar wetenschap en poëzie elkaar raken. Waar kennis niet alleen wordt begrepen, maar ook gevoeld, doorleefd kan worden, ervaren.
Vandaag deel ik een gedachte die me diep raakt, geïnspireerd door Rudolf Steiner:
“Wanneer de mens leert luisteren naar de fluistering van de natuurwezens, zal hij de taal van de aarde verstaan.”
Natuurwezens, zo wordt wel eens gezegd, bestaan niet, want niet zichtbaar met het ‘blote’ oog, dat is goed voor fantasten en kinderen. En alles wat we niet kunnen ‘zien’, bestaat voor velen niet.
Dat is een gevolg van een dieper ingezakt materialist denken, waar door de vele jaren geen ruimte meer is om het eenzijdig gevormd denken te verbinden met wat niet met de ‘vijf zintuigen’ waar te nemen is, behalve dan in ervaringsgericht onderwijs meer bepaald het Steineronderwijs- Waldorfscholen.
Het gaat jammer genoeg vooral en hoofdzakelijk steeds meer om successen halen en uitbundig vieren, waar niets mis mee is uiteraard, maar geen garantie tot een gelukkig voor altijd- leven. Want na het ene succes is er de jacht op een volgend succes, een leven van jagen naar succes. Tot het leven iets anders laat zien, noodgedwongen bijna…spijtig genoeg worden steeds meer jonge kinderen in deze eenzijdige materialistische mallemolen ingezogen….
In ‘De zintuigen’ en hun betekenis en ‘De mens als zintuigwezen’ schreef Steiner over het oog, niet alleen als een biologisch orgaan, maar als een poort tussen de fysieke en geestelijke wereld. In zijn antroposofische visie is het oog een zintuig dat ons verbindt met licht, vorm en bewustzijn—en dat in zijn ontwikkeling ook een spirituele betekenis draagt.
Rudolf Steiner zag de natuur als een levend geheel waarin geestelijke wezens werkzaam zijn. In zijn voordrachten over elementaire wezens—verzameld in het boek ‘Natuurwezens’, de wereld van vuurwezens, elfen, nimfen en gnomen—beschrijft hij hoe deze wezens verbonden zijn met de vier elementen:
* Aarde: Gnomen werken in de bodem, verzorgen mineralen en wortelstructuren. Ze zijn de stille wachters van de ondergrondse wijsheid.
* Water: Nimfen bewegen in rivieren en meren, dragen ritme en emotionele stroming.
* Lucht: Elfen dansen in de wind, brengen lichtheid en inspiratie.
* Vuur: Vuurwezens zijn verbonden met transformatie, warmte en innerlijke kracht.
Hij zag de natuur dus niet als een verzameling van objecten, maar als een bezielde werkelijkheid waarin geestelijke wezens werkzaam zijn.
Zijn visie nodigt uit tot een diepere, eerbiedige relatie met planten, dieren en landschappen—een verbinding die zowel poëtisch als praktisch is.
In zijn voordrachten over biologisch-dynamische landbouw benadrukte Steiner hoe water niet enkel een fysiek element is, maar een drager van ritme en levenskracht. Het ritme van de natuur—dag en nacht, seizoenen, maanstanden—is essentieel voor het welzijn van dieren en planten.
Dieren zag hij als zielen die zich in groepsvorm ontwikkelen, geleid door hogere geestelijke wezens. De mens draagt een verantwoordelijkheid om met compassie en bewustzijn met dieren om te gaan, niet als bezit maar als medereizigers in de evolutie van het leven.
In de biologisch-dynamische landbouw beschreef Steiner de boerderij als een levend geheel, waarin mens, dier, plant en bodem samenwerken in een spiritueel en ecologisch evenwicht. Elk dier heeft een rol, niet alleen praktisch maar ook energetisch.
Wanneer we met eerbied en openheid naar de natuur kijken, ontstaat een wederzijdse relatie van zorg en inspiratie.
In tal van voordrachten en werken ‘waarschuwde’ Steiner de mensheid dat het moderne materialistische denken het leven, en dat mag je heel ruim begrijpen, gereduceerd zou worden tot een ‘mechanisme’.
Door vervuiling en uitbuiting is het leven van de natuurwezens verstoord. Hij pleitte voor een hernieuwde eerbied, ons uitnodigend tot het ontwikkelen en cultiveren van een bewuste spirituele ecologie, een manier van leven waarin de mens niet heerst over de natuur, maar haar dient én begrijpt.
En dat kunnen we door ieder van ons bewust verantwoordelijkheid in te nemen. Het zit bovendien in kleine handelingen. Puin opruimen, blikjes drank, afval sorteren in plaats ergens te droppen. Om maar een voorbeeld te geven.
De aarde is een levend wezen, verzorgd door onzichtbare helpers. Wanneer wij hen erkennen, verandert onze omgang met de natuur.
“Door Steiners beschrijving van de elementenwezens
wordt de sluier van de uiterlijke natuur een stukje
opgetild. Erachter wordt een wereld zichtbaar
van levende, met bewustzijn begiftigde wezens.
Wezens die iets van ons verwachten. Wij plaatsen de
voordracht die Rudolf Steiner hield op 2 november
1923 over natuurwezens. (Uit ‘Natuurwezens. De
wereld van vuurwezens, elfen, nimfen en gnomen’,
met dank aan Uitgeverij Christofoor).”
Voor hen die interesse hebben in een heel uitvoerig en helder artikel 
https://bdvereniging.nl/wp-content/uploads/dp200406.pdf
Liefs Mieke 
