Venus in Kreeft
Onder deze invloed is het mogelijk ons extreem gevoelig te voelen, wat relaties waardevoller of juist pijnlijker kan maken, afhankelijk van hoe verbonden we ons voelen. Er is een sterk verlangen om erbij te horen en een primaire behoefte aan veiligheid en geborgenheid. Patronen uit onze kindertijd met betrekking tot liefde, of het gebrek daaraan, kunnen nu meer zichtbaar worden. Soms, als we pijn hebben, is het gemakkelijk om terug te vallen in oude patronen.
Als je je kwetsbaar voelt, kan wat tijd thuis doorbrengen je helpen om weer in contact te komen met je hart. Misschien heb je de behoefte om je terug te trekken in je eigen veilige plek.
Of je hebt behoefte om contact te hebben met je steunnetwerk. Toon je genegenheid aan degenen bij wie je je veilig voelt. Geef jezelf een dikke knuffel. Verwen jezelf met liefdevolle vriendelijkheid. Haal herinneringen op aan de goede tijden. Een dankbaar hart is de basis voor toekomstig geluk.
Veel gesprekken gaan over liefde, dé liefde, dé ware liefde, de eeuwige liefde.
Liefde is geen emotie die ons toevallig overkomt. Zij is een manier van aanwezig zijn. Een innerlijke houding waarin we bereid zijn de ander én onszelf te ontmoeten zonder controle, zonder bezit en zonder de illusie van zekerheid.
In de filosofie wordt liefde vaak gezien als een kracht die ons uit ons afgesloten zelf haalt. Plato beschreef liefde als een verlangen naar heelheid: een beweging van de ziel die zich herinnert dat zij altijd op zoek is naar iets wat groter is dan haar individuele bestaan. Liefde begint dan niet met het willen bezitten van de ander, maar met het herkennen van schoonheid die ons uitnodigt om te groeien.
Voor Aristoteles was de hoogste vorm van liefde geworteld in vriendschap. Liefde ontstaat wanneer twee mensen elkaar niet gebruiken om een leegte op te vullen, maar elkaar ondersteunen in het verwezenlijken van hun diepste potentieel. De geliefde wordt geen toevluchtsoord voor onze tekorten, maar een metgezel op de weg naar een waarachtig leven. Interessant is om het begrip ‘ waarachtig’ uit te diepen, want vraag dit aan 10 mensen, je krijgt gegarandeerd 10 diverse benaderingen. En net dat vind ik interessant om daarover te filosoferen. Je ontdekt bij elkaar welk beeld er gevormd werd en de mogelijkheid tot het ontstaan van een ruimer beeld.
Spinoza zag liefde als vreugde die ontstaat wanneer ons vermogen om te bestaan en te handelen toeneemt door de aanwezigheid van de ander. Liefde is dan geen afhankelijkheid, maar een verruiming van ons wezen. We voelen ons meer levend, helderder en krachtiger.
Martin Buber maakte een essentieel onderscheid tussen relaties waarin we de ander als object benaderen (“Ik-Het”) en relaties waarin we de ander werkelijk ontmoeten (“Ik-Gij”). In die tweede vorm laten we onze verwachtingen en projecties los. We ontmoeten geen rol, geen functie, geen ideaalbeeld, maar een levend en mysterieus menselijk wezen.
Volgens Erich Fromm is liefde geen toeval, maar een kunst. Zij vraagt discipline, aandacht, verantwoordelijkheid en respect. Liefhebben betekent niet dat we de ander bezitten, maar dat we actief bijdragen aan diens groei en vrijheid. Wie werkelijk liefheeft, wil niet dat de ander kleiner wordt om eigen angsten te sussen.
Volgens Rudolf Steiner is liefde geen louter persoonlijk gevoel, maar een geestelijke scheppingskracht. Zij behoort tot de hoogste vermogens van de menselijke ziel, omdat liefde het vermogen is om vrij uit onszelf te treden en het welzijn van een ander te willen zonder dwang, zonder eigenbelang en zonder verwachting van beloning.
Steiner beschrijft de mens als een wezen dat zich ontwikkelt van instinct naar vrijheid. In het begin handelen we vaak uit behoefte, angst, gehechtheid of gewoonte. Naarmate ons bewustzijn groeit, kunnen we leren handelen vanuit inzicht en innerlijke vrijheid. In die ontwikkeling wordt liefde de natuurlijke uitdrukking van een wakker en moreel bewustzijn.
In ‘De filosofie van de vrijheid’ stelt Steiner dat een daad pas werkelijk moreel is wanneer zij voortkomt uit intuïtief inzicht en vrije liefde. Dat betekent dat liefde geen plicht is en ook geen emotionele afhankelijkheid, maar een bewuste keuze om het goede te doen omdat we de waarheid ervan innerlijk herkennen.
Vanuit deze visie is liefde een scheppende kracht die de afgescheidenheid tussen mensen overstijgt. In liefde ervaren we dat het diepste wezen van de mens niet geïsoleerd is, maar verbonden met een grotere geestelijke werkelijkheid. Wanneer we liefhebben, erkennen we in de ander iets van dezelfde innerlijke oorsprong die ook in ons leeft.
Steiner zag de evolutie van de mensheid als een ontwikkeling van bewustzijn waarin liefde geleidelijk de plaats inneemt van uiterlijke wetten en dwang. Wat vroeger van buitenaf werd opgelegd, kan in de toekomst van binnenuit ontstaan als vrijwillige verantwoordelijkheid. Liefde wordt dan een vrije morele impuls.
Deze gedachte sluit aan bij een fundamenteel onderscheid: sympathie is een gevoel dat ons spontaan overkomt; liefde in haar hoogste vorm is een daad van de wil. Zij vraagt dat wij de ander actief bevestigen in diens unieke bestemming en ontwikkeling.
Liefde is daarom niet bezitterig. Zij wil niet vasthouden, maar bevrijden. Zij zoekt niet de ander te vormen naar eigen behoeften, maar schept ruimte waarin de ander meer zichzelf kan worden. In deze zin is liefde een geestelijke discipline van aandacht, eerbied en innerlijke openheid.
Voor Steiner heeft liefde ook een karmische dimensie. Ontmoetingen zijn niet willekeurig. Relaties kunnen dragers zijn van diepe ontwikkelingsmogelijkheden. Mensen verschijnen in ons leven om iets in ons wakker te maken: begrip, vergeving, verantwoordelijkheid of zelfkennis. Liefde is dan de kracht die pijn en verleden kan omvormen tot bewustzijn.
In haar hoogste betekenis is liefde volgens Steiner een voorsmaak van een toekomstige menselijkheid waarin vrijheid en verbondenheid geen tegenpolen meer zijn. Hoe vrijer de mens wordt, hoe waarachtiger hij kan liefhebben. En hoe dieper hij liefheeft, hoe meer hij meewerkt aan de spirituele ontwikkeling van de wereld.
Liefde is dan niet slechts een emotie tussen twee mensen, maar een kosmische daad van medeschepping. In ieder oprecht gebaar van begrip, vergeving en toewijding helpt de mens mee om de wereld menselijker en geestelijker te maken.
In Steiners visie is liefde de hoogste vorm van vrijheid. Zij ontstaat wanneer de mens niet langer handelt uit angst of tekort, maar vanuit een innerlijk weten dat het welzijn van de ander en de ontwikkeling van de wereld onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
‘De liefde en haar betekenis in de wereld.’ geschreven vanuit een ruim wereldbeeld is een aanrader voor wie daar ontvankelijk voor is.
Vanuit existentieel perspectief confronteert liefde ons met een paradox. We verlangen naar samensmelting ( de herinnering aan de ‘oceanische fase’ in de baarmoeder) maar blijven afzonderlijke wezens. We kunnen de ander nabij komen, maar nooit volledig bezitten of begrijpen. Juist die onophefbare afstand maakt liefde mogelijk. Liefde is het moedige besluit om nabij te blijven, ook wanneer volledige zekerheid onmogelijk is.
Liefde onthult daarom ook onze kwetsbaarheid. Zij maakt zichtbaar waar we bang zijn voor afwijzing, verlies en verlatenheid. In die zin is liefde een spirituele oefening in waarheid. Zij dwingt ons te onderscheiden wat werkelijk liefde is en wat voortkomt uit behoefte, angst of controle. Niet elke intense emotie is liefde; soms is het slechts de wens om niet alleen te hoeven zijn.
De diepste liefde ontstaat wanneer we de ander niet benaderen als antwoord op onze leegte, maar als een vrij wezen dat we willen ontmoeten zoals het is. We vragen dan niet: “Hoe kun jij mij compleet maken?”, maar: “Hoe kunnen wij samen waarachtiger worden?” Ieder mens is een heel compleet wezen; het idee dat iemand anders jou compleet zou kunnen maken is een diepgewortelde overtuiging, dat ooit gevormd werd, soms al heel pril.
Liefde is uiteindelijk een vorm van bewustzijn. Zij ziet zonder te reduceren, ontvangt zonder vast te grijpen en blijft zonder zichzelf te verliezen. Zij is tegelijk teder en veeleisend, omdat zij ons uitnodigt tot volwassenheid.
Misschien is liefde daarom niet het vinden van iemand die al onze wonden geneest, maar het ontmoeten van iemand bij wie waarheid veiliger wordt dan bescherming, en kwetsbaarheid sterker blijkt dan controle.
* Zelfonderzoeksvragen over liefde
– Zoek ik in liefde verbinding, of vooral bescherming tegen eenzaamheid?
– Kan ik de ander zien zoals die werkelijk is, los van mijn verwachtingen?
– Durf ik lief te hebben zonder zekerheid over de uitkomst?
– Ondersteun ik de vrijheid en groei van de ander?
– Welke delen van mij willen bezitten, controleren of zich vastklampen?
– Wat betekent het voor mij om aanwezig te zijn zonder mezelf te verliezen?
– Wanneer vergroot liefde mijn levenskracht?
– Ben ik bereid de waarheid van een relatie onder ogen te zien, ook als die ongemakkelijk is?
– Kan ik liefde ontvangen zonder te geloven dat ik die eerst moet verdienen?
– Hoe zou mijn leven veranderen als liefde geen behoefte, maar een bewust belichaamd en beleefd werd?
* Bij deze dit prachtige gedicht, het sluit aan bij de visies van Rudolf Steiner, Erich Fromm en Martin Buber: liefde is geen bezit, maar een kracht die ons helpt worden wie we in wezen zijn.
Over de Liefde
Wanneer de liefde wenkt, volg haar,
al zijn haar wegen zwaar en steil.
En wanneer haar vleugels je omvatten,
geef je dan aan haar over,
al kan het zwaard dat tussen haar veren verborgen is,
je verwonden.
En wanneer zij tot je spreekt,
geloof in haar,
al kan haar stem je dromen verbreken
zoals de noordenwind de tuin ontbladert.
Want zoals de liefde je kroont,
zo zal zij je ook kruisigen.
Zoals zij je laat groeien,
zo zal zij je ook snoeien.
Zoals zij opstijgt tot je hoogste takken
en streelt wat het teerst is in het zonlicht,
zo zal zij afdalen tot je wortels
en ze doen beven in hun gehechtheid aan de aarde.
Zij maalt je tot witheid.
Zij kneedt je totdat je soepel bent.
En dan vertrouwt zij je toe aan het heilige vuur,
opdat je brood wordt voor het feestmaal van het leven.
Khalil Gibran
https://www.youtube.com/watch?v=mp5gksq_OEI&list=RDmp5gksq_OEI&start_radio=1
The Planets – II. Venus, The Bringer of Peace – Gustav Holst (8’41
Liefs Mieke