Strek de rechter arm naar voren, de linker arm naar achteren. Draai met de rechter arm rond in een cirkel. Dit is het tegenovergestelde van het liefhebbende, de toegevende aard, het liefhebbende wezen. Mercurius is het egoïstische wezen.
Bij Mercurius hoort de klank I.
‘De krachten van Mercurius spelen in de voorwaardelijke zin een voorname rol bij leerprocessen waarvoor meer nodig is dan het vermogen van de nabootsing.
Innerlijke beweeglijkheid in combinatie met oog en oor voor de specifieke vaardigheden van de leraar en vertrouwen in zijn vakmanschap, zijn geschenken van Mercurius die kunnen leiden tot het verwerven van nieuwe en hogere niveaus van beroepsmatige vaardigheden.
De geestelijke krachten van Mercurius krijgen een negatieve werking, wanneer los van een zinvolle context en in houd een vakbekwame vaardigheid als het ware doorschiet in virtuositeit. Dat zal gebeuren als de ziel der Mercuriuskrachten op monomane wijze gebruikt.
Een goed voorbeeld hiervan is het zielloze spel van de musicus met een doorgeschoten technisch kunnen.
Een uitgesproken verzwakkende invloed gaat uit van Mercurius als zijn krachten worden ingezet bij het oneigenlijke gebruik van verworven vaardigheden. Dit betreft elk handelen waarbij het erom gaat met behulp en ten koste van anderen eigen voordeel te behalen; zoals in het geval van bedrog en oplichting.’
Het Mercuriusgebaar als uitdrukking van het wezen dat ego gericht streeft, toont eveneens slechts één kant van het Zongebaar. In de gestrekte rechterarm die met grote dynamiek een cirkelbeweging maakt waarbij de ziel zichzelf als bewegingsbron ervaart, drukt zich de intensiteit uit waarmee de ziel tot zelfbewustzijn komt.
Daarbij wordt de tot rust gekomen gestrekte linkerarm als een steunpunt ervaren dat zich naar de aarde richt.
Het etherlichaam reageert hierop door naar rechtsboven stralend uit te stromen en zich linksonder in te houden.
Daarbij doordringt het in beide bewegingen het gevoelsmidden in de hartstreek als centrum van de ziel.
In naklank van het Mercuriusgebaar ontstaat zo het aanvullende euritmische klankgebaar I’.
‘ Ieder strekken, waar u het ook beleeft, zij het in de armen, de benen, zij het in het hele lichaam, maar ook in de blik, met de neus, de tong, of alleen met een vinger, of wanneer u het kunt met een teen. Maar het moet de beleving van het strekken zijn. Een zeer typische I is het, wanneer u de ene arm naar boven, de andere naar beneden strekt.
De I kan worden beleefd als het moment waarop de nieuwsgierigheid overgaat in het moment van het weten, het vinden wat het is.
Hier hebben we de klank, die nog dichter bij de mens komt dan de E, die helemaal het zelfbehoud van de mens vertegenwoordigt. De I is het zelfbehoud van de mens.
Bij de A gaan we vanuit het centrum in twee verschillende richtingen, bij de I gaan we van het centrum naar buiten en voelen nu niet, dat we ergens naar grijpen, maar we voelen het strekken, we voelen het van ons uitgaan, bijvoorbeeld vanuit het hart door de arm en door de beide armen. De beide armen moeten zo gestrekt worden, dat ze de verlenging van elkaar worden. Maar één arm strekken kan ook. In wezen moet men vasthouden, dat men het strekken bij de I beleeft.’
De planeet van de oorlog ontmoet vandaag de planeet van de macht.
Het is een alles-of-niets-energie — en dit is hoe je deze vulkanische kracht kunt gebruiken voor succes, zonder je bruggen te verbranden.
Vandaag zien we één van de meest intense planetaire samenstanden van het decennium! Mars conjunct Pluto in het revolutionaire teken Waterman.
Dit is geen dag voor halfslachtige stappen of “veilig spelen”.
Wanneer de rauwe fysieke drang van Mars samensmelt met de diepe, transformerende kracht van Pluto, ontstaat er een enorme golf van wilskracht die bergen kan verzetten — of tot totale vernietiging kan leiden.
Direct na de verschuivingen van gisteren ( Neptunus in Ram tot 2039/2040) bereikt de energie nu een kookpunt.
We bevinden ons midden in de Waterman-stellium van 2026, een zeldzame concentratie van planetaire kracht die een grootschalige evolutie vraagt — zowel collectief als persoonlijk.
Als je het gevoel hebt dat je hersenen 50 tabbladen open hebben staan en je niet kunt vinden waar de muziek vandaan komt, ben je niet de enige.
Met de Zon, Mercurius, Venus en Mars allemaal samen in het teken van de Waterdrager, stuurt de kosmos ons niet zomaar een boodschap; er vindt een grootschalige systeemupgrade plaats.
* In de astrologie is er sprake van een ‘stellium’ wanneer drie of meer planeten zich in één dierenriemteken verzamelen en een intense hoeveelheid energie concentreren op één specifiek gebied van ons leven. Dit is niet zomaar een kleine transit; het is een seismische verschuiving in ons collectieve bewustzijn.
Tijdens deze periode hangt er een sfeer van innovatie, revolutie en, eerlijk gezegd, een beetje mentale overbelasting in de lucht. Deze uitlijning volgt op de enorme Pluto-Waterman-reset, die de regels van onze identiteit al aan het herschrijven is.
Nu er vier binnenplaneten bijkomen, worden de abstracte veranderingen die we voelen heel snel heel concreet.
Om door deze stellium te navigeren is het zinvol en helpend de individuele stemmen in dit kosmische koor te begrijpen want elke planeet brengt een andere intensiteit in de Waterman-mix. Inzicht geeft Uitzicht en is een kompas en richtingwijzer.
* De Zon in Waterman is onze kernidentiteit. Het eist dat we uit de massa stappen en onze unieke ‘eigenzinnigheid’ omarmen. Het gaat om authenticiteit boven populariteit.
* Mercurius in Waterman is de bron van de ‘mentale overbelasting’. Je gedachten gaan razendsnel. Je voelt misschien een plotselinge drang om alles te delen, zoals te zien was bij de recente Mercurius in Waterman-upgrade.
* Venus in Waterman: onze waarden en relaties verschuiven. Als je plotseling het gevoel hebt dat je ‘type’ is veranderd of dat je meer vrijheid in je relaties verlangt, bedank dan de Venus-Waterman-transit voor dat plotselinge besef.
* Mars in Waterman is onze drijfveer. Mars in Waterman draait hier minder om fysieke strijd en meer om intellectuele revolutie. Daarom verschuift de energie van werk naar strijd – met name de strijd voor onze eigen onafhankelijkheid.
Als je een rusteloze, bijna agressieve drang voelt om je leven te veranderen, dan is dit waarom.
Mars vertegenwoordigt onze ego-drang — hoe we vechten, hoe we najagen wat we willen, en hoe we boosheid uiten.
Pluto vertegenwoordigt de zielskracht — de diepe, vaak verborgen krachten van transformatie, obsessie en wedergeboorte.
Wanneer deze twee elkaar ontmoeten, worden verlangens obsessies. Dit kan een ‘Gevaarlijke Drang’ zijn, omdat de wil om te winnen het gezonde verstand kan overschaduwen, wat leidt tot machtsstrijd!
Als je deze energie bewust kanaliseert, wordt dit één van de krachtigste manifestatie-momenten van 2026.
Je hebt de vastberadenheid om af te maken wat je begonnen bent, en de kracht om alles te verwijderen wat je in de weg staat.
In het teken Waterman , zoals eerder in andere blogs geschreven, richt deze transit zich op technologie; sociale structuren, collectieve systemen, onze visie op de toekomst
We bevinden ons in de Pluto-in-Waterman-reset, waarin onze identiteit wordt geüpgraded om te passen bij een meer gedecentraliseerde, innovatieve wereld.
De conjunctie van vandaag is de vonkslag die die motor aanzet.
Misschien is het heilzaam om de euritmie oefening te praktiseren, met de planeet Mars en E-beweging. Het denken/hoofd omzetten in beweging/ledematen….
Dinsdag draagt de vurige kracht van Mars, de planeet van moed, initiatief en wakker handelen.
Waar de Maan ons leert om ritme en zorg te ontwikkelen, nodigt Mars ons uit om daadkracht te tonen, vanuit innerlijke helderheid, niet vanuit impuls.
Mars vraagt om een handelen dat gericht, bewust en doorwarmd is.
Wanneer de mens zijn armen vooruit strekt, zoals in het Mars‑gebaar, wordt de wil wakker: een kracht die niet vernietigt, maar doordringt, vorm geeft, en de wereld helpt openen.
Wat is dat uiteindelijk, juist handelen? Handelen vanuit innerlijke beweegreden, niet driftmatig opgewekt, de gevolgen helder overzien van onze daden/handelingen, initiatief nemen wanneer het moment erom vraagt en de kracht van de wil verbinden met het goede van het geheel. Mars schenkt ons de moed om te doen wat gedaan moet worden. Waarachtig, niet hard of rechtlijnig, zodat onze daden een spoort van opbouwende kracht achterlaten.
‘ DINSDAG: JUIST HANDELEN
Onze uiterlijke handelingen mogen anderen niet verstoren.
Wanneer je innerlijk bewogen wordt (door geweten) om te handelen, overweeg dan zorgvuldig hoe je het moment het best kunt benutten ten dienste van het geheel,
en het eeuwige geluk van anderen en het eeuwige.
Wanneer je handelt vanuit jezelf en je eigen initiatief,
weeg dan de gevolgen van je daden op de meest fundamentele manier.
Dit wordt “juist handelen” genoemd.’
Houd de armen vooruit, krom de vingers en maak met het lichaam de volgende beweging: op en neer bewegen, omhoog en omlaag. Daar hebben we dan de eigenschap van de mens, die het agressieve betekent, de agressieve vaardigheid.
Bij Mars hoort E ( zie instructiefilmpje)
De euritmische E‑klank komt tot uitdrukking in elke vorm van kruising van de ledematen, of het nu de armen, handen of voeten zijn die elkaar kruisen, of een arm die langs hoofd, borst of rug voorbij kruist.
Overal waar een kruispunt ontstaat, leeft de kwaliteit van de E.
Rudolf Steiner gaf aanvankelijk aan dat dit gebaar te maken heeft met vrees, maar ook met ontzag, en — aan de andere kant van het gevoelsveld — met afkeer.
Deze schijnbaar uiteenlopende gevoelens horen allemaal bij het spectrum van de E‑klank.
In de voordrachten over de woordeuritmie verduidelijkt Steiner dit verder.
Daar benadrukt hij dat het bij de kruising vooral gaat om het raken van de ledematen.
Hij zegt: ““Het raken bootst na dat een gebeurtenis zich heeft voorgedaan; het in de kruisvorm houden is dan het zichzelf bevestigen tegenover die gebeurtenis.”
In deze korte aanwijzing ligt een heel innerlijk proces besloten: de gebeurtenis komt op ons af — dat is het moment van vrees, schrik of ontregeling.
Het kruisen is het innerlijk antwoord: een beweging van ontzag, erkenning, of — wanneer de ziel zich afsluit — afkeer.
In het vasthouden van de kruisvorm bevestigt de mens zichzelf tegenover wat hem tegemoet treedt.
Steiner maakt hiermee duidelijk dat men zich niet mag vastklampen aan één enkel gevoel of één enkele omschrijving.
Elke klank draagt een breed gevoelsveld, en alleen door de verschillende nuances innerlijk te verbinden, ontstaat een volledig klankbeleven.
De E‑klank is dus geen enkelvoudige emotie, maar een levend spectrum: van vrees naar ontzag, van schrik naar innerlijke bevestiging, van afweer naar bewustwording.
In de euritmie wordt dit zichtbaar in het kruispunt —
het moment waarop de mens zich bewust verhoudt tot wat hem tegemoet treedt.
De geestelijke werking van de Marskrachten zijn een bron van zijnswijzen: streefrichtingen van het Ik, namelijk het agressievermogen van de mens. De wijze waarop het Ik met deze krachten op het niveau van de ziel omgaat, oefenen zij op het zieleleven een positieve dan wel negatieve werking uit.
De werkingen van Mars tonen zich in hun verbinding met het astraallichaam, als direct werkende krachten en niet als geestelijke modaliteit voor het Ik binnen de ziel.
Wanneer iemand ondanks tegenslag op tegenslag de moed niet verliest en zich telkens weer voor de gestelde doelen inzet, dan komt dat voort uit het vinden van een juiste verhouding met de directe werking van Mars binnen het geheel van de zielekrachten.
Bij een verbinding met Mars in de ziel in combinatie met innerlijke zwakte, zullen de Marskrachten zich al gauw negatief profileren.
Er moet en zal verandering tot stand komen, koste wat het kost- positieve zaken worden negatief beoordeeld zodat radicaal ingrijpen wel als de enige mogelijke oplossing uit de bus moeten komen.
Op deze manier kunnen de Marskrachten veel kapot maken; zowel in de omgeving als in het persoonlijke leven.
In zijn meest negatieve vorm begint de mens onder invloed van Mars bijzonder destructief te werken en nemen heers- en veroveringszucht in toenemende mate bezit van de ziel!
Zowel non-verbaal als verbaal.
Dat kan zijn in de vorm van fysiek geweld, maar ook aan bijvoorbeeld het oneigenlijk gebruik van de kracht van het woord ten overstaan van een ongelijkwaardige gesprekspartner, in het gebruik van slogans en het houden van opruiende toespraken.
Innerlijk spiegelen, ritme vinden, scheppend worden
Maandag staat in de antroposofie onder de hoede van de Maan.
Zoals de Maan het licht van de Zon weerspiegelt, zo nodigt maandag ons uit om het beleefde van de voorbije dagen innerlijk te spiegelen, te verwerken en te verzachten. Het is een dag van stroming, gevoeligheid en ritme — een zachte overgang van het zonnige midden van zondag naar de beweging van de nieuwe week.
Maandag is de dag waarop we extra aandacht mogen schenken aan onze levensritmes: slaap, voeding, adem, rust en herstel. Alles wat de innerlijke wateren weer helder maakt.
Steiner verbindt maandag met de deugd “juist woord”.
Dat betekent: spreken vanuit bewustzijn, niet vanuit impuls.
Geen losse praat, geen woorden om de leegte te vullen, geen chaotische gesprekken.
Maar woorden die dragen, betekenisvol en innerlijk gegrond zijn, het juiste woord ontstaat als we bereid zijn te luisteren, te begrijpen, te laten inwerken en pas daarna het woord te nemen.
‘ Alleen ernstige, betekenisvolle woorden
mogen de lippen verlaten van hen
die streven naar hogere ontwikkeling.
Alle praten om het praten zelf –
bijvoorbeeld om de tijd te doden –
is schadelijk.
Vermijd de gebruikelijke vorm van gesprek
die bestaat uit door elkaar pratende stemmen
en gelijktijdige, chaotische uitwisseling.
Dit betekent niet
dat je je moet afsluiten
van het contact met anderen.
Juist in zulke ontmoetingen
zou je spreken geleidelijk
steeds betekenisvoller moeten worden. ‘
Bij de Maan hoort de Tweeklank EI – ( en de toon B)
Het Maangebaar / het gebaar van scheppende kracht
In het Maangebaar drukt zich het vermogen tot scheppen uit.
Het neemt een bijzondere plaats in binnen de zeven euritmische planeetgebaren.
Wanneer de onderarmen worden gekruist en tot rust komen, vormt zich het kruispunt in het centrum van het wilsgebied, dicht bij het lichaam. ( zie bijgevoegde instructiefilmpje)
Dit gebaar staat als een spiegelend midden tussen drie bovenliggende en drie onderliggende planeetgebaren.
De beweging, die uiterlijk tot stilstand komt, keert zich hier naar binnen.
Alles wat in de andere planeetgebaren naar buiten toe wordt uitgedrukt, wordt in het Maangebaar opgenomen, omgevormd en mee laten klinken in het vermogen tot scheppen.
Wanneer het Maangebaar tot rust komt, ontstaat in het etherlichaam een subtiele, wegglijdende beweging.
Deze beweging gaat uit van de E‑geste, precies op het kruispunt waar de beide armen elkaar raken en tot stilstand komen.
Vanuit dit E‑punt ontwikkelt zich in het etherlichaam een uitstromende beweging in twee richtingen:
het klankgebaar I, dat reageert op de lemniscaatvormige, onzichtbare beweging die zich naar boven en naar beneden uitwaaiert.
In de naklank van het Maangebaar ontstaat zo —
glijdend van E naar I —het aanvullende euritmische klankgebaar EI.
EI is daarmee de etherische echo van het Maangebaar:
een beweging die de innerlijke scheppingskracht van de Maan
naar buiten laat ademen in helderheid, richting en fijngevoelige waarneming.
Onder invloed van de Maan ontstaan in de ziel bepaalde neigingen die ons kracht kunnen geven — vooral bij alles wat vraagt om herhaling, ritme en dagelijkse zorg.
Wanneer we onze taken op een natuurlijke manier uitvoeren, zonder overmatige ambitie, alsof ze voortkomen uit een gestadig levensproces, dan ontstaat een gezonde energie die zelfs onder zware omstandigheden standhoudt.
De Maan ondersteunt dus het dagelijks handelen,
mits het geworteld is in ritme, eenvoud en innerlijke afstemming.
Maar diezelfde maanenergie kan ook verzwakkend werken —
wanneer we ons zonder innerlijk onderscheid laten meeslepen door driften en begeerten die opkomen uit de sfeer van het lichamelijke leven. Dan raakt de ziel haar kracht kwijt.
Ook het vermogen tot nabootsen, dat ons in leerprocessen tot zegen is, kan onder invloed van de Maan zijn richting verliezen —
wanneer het zich niet meer richt op het wezenlijke, maar op uiterlijke vormen en trends.
Zondag is in de antroposofie de kroon van de week: het moment waarop alles samenkomt in rust, warmte en helderheid. De Zon staat centraal — letterlijk én innerlijk. Ze verbindt ons met het hart, de circulatie en met dat diepe, stille “Ik” dat richting geeft aan al onze andere impulsen.
De deugd die bij deze dag hoort, zegt het prachtig:
“Grootheid van het hart wordt helende kracht.”
Zondag nodigt ons uit om vanuit dat midden te leven. Niet vanuit haast of gewoonte, maar vanuit een licht dat we delen met anderen. Steiner noemt het de dag waarop we proberen boven ons kleine ego uit te stijgen en een warme, lichtgevende aanwezigheid te worden.
‘Neem zelfs over de meest onbeduidende zaken pas een beslissing
na volledige, goed gefundeerde overweging en reflectie.
Alle ondoordachte gedragingen en alle zinloze handelingen
moeten uit de ziel worden verwijderd.
Onze redenen voor alles wat we doen
moeten volledig overwogen zijn.
Zodra we overtuigd zijn dat een beslissing juist is,
moeten we er met standvastigheid aan vasthouden.
Dit is “juist oordeel”,
omdat het tot stand kwam onafhankelijk van aantrekking of afkeer.’
Het Zongebaar is het gebaar waarin zich de gehele mens uitdrukt. In naklank van de voorgeboortelijke weg van de mens door de geestelijke werkingssfeer van de Zon openbaar zich in de omvattende heelheid van het mensenwezen één van de zeven streef- of werkrichtingen van het Ik binnen de ziel. Het Zongebaar is van de zeven planeetgebaren het meest volkomen gebaar en draagt het Venus-en Mercuriusgebaar kwalitatief in zich.
Strek de armen uit
rechterarm naar voren, linkerarm naar achteren
Maak met beide armen tegelijk een cirkelende beweging, alsof je een zonnesfeer om je heen vormt
Laat het hele lichaam meebewegen — het is geen houding, maar een levende stroom
In het bewegen van de rechterarm leeft de wilskracht begeleid door wakkerheid van bewustzijn, in het bewegen van de linkerarm leeft wilsactiviteit waarbij het bewustzijn nog in slapende toestand verkeert. De kracht om de beide kanten vanuit dit middengebied door de activiteit van het voelen met het elkaar in evenwicht te houden, ontvangt de ziel van het Ik.
Hieronder kun je de beweging volgen en oefenen.
AU helpt om je centrum te vinden.
Het brengt evenwicht wanneer je te veel naar buiten gericht bent, of juist te veel naar binnen keert.
Het versterkt het hart, het vertrouwen en het gevoel van innerlijke samenhang.
AU is elke aanraking van het eigen lichaam.
Bij het AU kunnen we eenvoudig de eerste klinker in de tweede laten overgaan.
Probeer het A vast te houden in het ontstaan — dus in de eerste helft — en het dan over te voeren in het U.
Ga rechtstreeks van het A naar het U, dan ontstaat een AU.
De zongebaren in de eurythmie zijn een combinatie van twee klanken:
A – openheid, verwondering, omarming
U – concentratie, gerichtheid, innerlijke as
Samen vormen ze AU, de klank van het hart dat zich opent én centreert.
TOEVOEGING
‘Ook de krachten die uitgaan van de geestelijke sfeer van de Zon kunnen de menselijke ziel verhogen dan wel verlagen, respectievelijk versterken dan wel verzwakken al naar gelang de wijze waarop het Ik hen tegemoet treedt en zich ermee doordringt.
Verbindt het Ik zich vanuit zijn hele zijn met de impulsen die uitgaan van de Zon, dan wekken licht en warmte in de ziel gevoelens van liefde en blijdschap over het feit mens te zijn en deel uit te maken van de mensheid. Interesse voor wat zich in de ander wil ontplooien en vreugde over de vermogens waarover de ander beschikt. Zelfs dan, wanneer deze het eigen kunnen in de schaduw stelt. Met mensen van meest uiteenlopende aard in gemeenschappelijkheid willen streven, maar daarbij ook de lotgevallen van de ander willen waarnemen en meedragen. Dat zijn de typische eigenschappen die in de ziel optreden zodra het Ik zich met het karakter van Zon doordringt.
Minder mooie kwaliteiten van de ziel ontstaan als het opnemen van de krachten van de Zon zich beperkt voornamelijk het astraallichaam. De impulsen van de Zon treden dan zo op dat zij de menselijke ziel ertoe brengen, te willen schitteren als een alles overstralende verschijning om daarmee achting en erkenning af te dwingen.
Een mens die zichzelf op deze wijze met de krachten van de Zon verbindt, toont zich in zijn Zonnatuur zo, dat hij zich met al zijn inzet tot middelpunt van zijn omgeving maakt zonder van die omgeving ook maar in het geringste iets te willen meedragen, laat staan de wereld iets te willen schenken.
Iemand die op deze wijze de krachten van de Zon in zich draagt, straalt naar zijn omgeving een onverdraaglijke zelfingenomenheid en hoogmoed uit.’
Zaterdag is verbonden met de planeet Saturnus en de deugd van het juiste denken en de U-klank
‘ Wees je bewust van je gedachten.
Denk alleen betekenisvolle gedachten.
Leer geleidelijk in je denken te onderscheiden
wat essentieel is van wat niet‑essentieel is,
het eeuwige van het voorbijgaande,
de waarheid van louter mening.
Wanneer je naar gesprekken luistert,
probeer innerlijk stil te worden,
alle instemming los te laten
en, nog belangrijker,
alle negatieve oordelen
(kritiek en afwijzing).
Doe dit zowel in denken als in voelen.
Dat is ‘juist denken’.
In deze video wordt het euritmiegebaar van de klank U van Rudolf Steiner getoond.
* De U-klank wordt innerlijk beleefd als een ervaring van verkilling, verstijving en terugtrekking. Het is geen zelfbevestigende klank, maar juist een beweging van zich klein maken, zich in zichzelf terugnemen en zich vasthouden aan het eigen innerlijk. Daarbij hoort een gevoel van ernst, terughoudendheid en concentratie.
In de euritmische beweging wordt de U zichtbaar door samenvoeging en begrenzing: de armen dicht bij elkaar brengen, het lichaam aanraken en langs het lichaam naar beneden bewegen, de benen tegen elkaar plaatsen of stevig op beide benen gaan staan met een duidelijk strekgevoel. De beweging kan ook naar achteren worden uitgevoerd en draagt steeds een karakter van innerlijke verzameling.
Tegelijk openbaart de U de mens als mens: een wezen dat zich bewust wordt van zichzelf in relatie tot iets buiten hem. De U kan zelfs gepaard gaan met een ernstige opwaartse wending of een krachtige armbeweging, niet uit jubel, maar uit een diep menselijke ernst.
Kleurmatig verbond Steiner de U met:
blauw voor de beweging,
geel voor het gevoel,
licht paars voor het karakter (spierspanning).
Zielsinhoudelijk verschijnt de U wanneer de mens iets ervaart dat onbestemd of unheimlich is, iets dat zich buiten hem afspeelt en hem eigenlijk niet aangaat, maar dat hij toch gewaar wordt. De U drukt de menselijke reactie uit op een bovenzinnelijk gebeuren dat zich aan de waarneming onttrekt.
Ook in gewone woorden, zoals “boek”, leeft deze kwaliteit: het gevoel dat er een geestelijke inhoud aanwezig is waar men zich eerst innerlijk toe moet bewegen om haar te kunnen bereiken.
** Planetaire beweging Saturnus
Saturnus beweging: Legt u uw handen aan uw voorhoofd, iets over elkaar heen. Laat ze op en neer glijden, dan weer op, dan weer neer. Maakt u deze beweging. Dan hebben wij hier alles, wat diepgaand is, de in-zich-geslotenheid. Diepgaand noemen wij dit.
Effect: De “U” heeft een verkoelend, verstevigend effect en helpt grenzen te stellen. In het helende ritme wordt het gebruikt om te hergroeperen bij overprikkeling.
In de traditie van Rudolf Steiner is vrijdag verbonden met de planeet Venus, de kracht die in de mens werkt als liefdevolle verbinding, kunstzinnigheid, zielswarmte en harmoniserende schoonheid.
Venus is niet zoet of sentimenteel — ze is de kracht die het leven doordringt met betekenisvolle relaties, met het vermogen om te voelen wat waar, goed en schoon is.
Ze brengt evenwicht tussen ziel en lichaam, tussen denken en voelen, tussen ik en jij.
De deugd van vrijdag is liefdevolle overgave en innerlijke harmonie
Steiner verbindt elke dag met een deugd die de ziel kan oefenen.
Voor vrijdag is dat:
Liefdevolle overgave en Innerlijke harmonie door liefdevolle aandacht gaat om een houding waarin je niet verliest wie je bent, maar je wezen opent voor de wereld, voor de ander, voor schoonheid, voor het leven zelf.
Het is de dag waarop je ziel zachter wordt, ontvankelijker, meer afgestemd op het subtiele.
Planetaire kwaliteit van Venus
Venus werkt in de mens als het vermogen tot sympathie, evenwicht creëren, verlangen naar schoonheid en kunst, verfijnen van het gevoelsleven en warmte te schenken
Venus is de planeet die de ziel leert hoe te verbinden zonder zichzelf te verliezen.
Heileuritmie voor vrijdag — het Venus‑gebaar en is verbonden met de A-klank
Het kosmische wezen van de klinker A openbaart zich in zijn vormen scheppende werkzaamheid.
Rudolf Steiner: “Wanneer we de letter A uitspreken, zouden we – als we ons enigszins gezond voelen – deze A moeten ervaren als iets dat van binnenuit in ons voortkomt wanneer we ons, op een bepaalde manier, in een staat van verwondering, van verbazing bevinden.”
Rudolf Steiner zei ook over de klank A:
“Kijk, in Griekenland zei men dat filosofie begint met verwondering, met verbazing. Filosofie, de liefde voor wijsheid, de liefde voor kennis begint met verwondering, met verbazing. Als men op een volledig organische manier had gesproken, in de zin van oorspronkelijke kennis, van oorspronkelijke instinctief-helderziende kennis, had men ook kunnen zeggen: filosofie begint met A – dit zou voor de oorspronkelijke mens precies hetzelfde hebben betekend –: filosofie, de liefde voor wijsheid, begint met A.” “
Maar wat bestuderen we nu eigenlijk als we filosofie bedrijven? Uiteindelijk bestuderen we de mensheid. Alles streeft naar zelfkennis. Uiteindelijk willen we de mensheid kennen. Zo begint de kennis van de mensheid, de observatie van de mensheid met een hoofdletter ‘M’. Maar dit is ook wat het meest verborgen blijft, omdat het inspanning, veel werk, vergt om deze kennis van de mensheid te verwerven.
Pas wanneer we erin slagen de mens te benaderen zoals hij volledig is opgebouwd uit de spirituele, psychologische en fysieke domeinen, wanneer we hem in al zijn volheid begrijpen, bevinden we ons werkelijk voor datgene waarvoor we alleen maar met opperste verwondering kunnen zeggen: dát is de mensheid.” Daarom is de mens die zich verwondert – die versteld staat van zichzelf, die zichzelf met verwondering bevraagt over zijn eigen ware wezen – deze mens die vol verwondering voor zichzelf staat, in werkelijkheid de mens in zijn hoogste, meest ideale ontplooiing: a.
Wanneer men op een dag het gevoel heeft ervaren dat de mens, zoals hij daar staat als fysiek wezen, in werkelijkheid slechts een deel van het menselijk wezen is – en dat hij pas werkelijk mens is wanneer men hem in de volheid van wat hij in zich draagt aan het goddelijke omvat – dan, een oorspronkelijke mensheid genaamd deze mens, verwonderd voor zichzelf: a. Deze a is de mens, de mens in zijn hoogste vervulling. Deze a zou daarom de mens zelf zijn, en wat we in deze a uitdrukken is precies wat innerlijk, in gevoel, in de mens wordt ervaren.
Tip: voor vandaag: neem even de ruimte om naar mooie muziek te luisteren, kunstzinnige creaties te kijken, een mooi gedicht te lezen, richt je op de schoonheid die werkelijk overal te vinden is.
Spreek in schoonheid, verfijnd en liefdevol. Houd moed en zet door .
De bijbehorende deugd is toewijding aan het goddelijke en waarachtigheid.
Planetaire deugd:
“Zwijgzaamheid wordt tot kracht van innerlijke verdieping.”
Het gaat erom gedachten niet te snel uit te spreken, maar ze innerlijk te laten rijpen, tot ze zich vormen tot ware wijsheid.
Heileuritmische oefening: De O-vorm
Ga rechtop staan.
Breng beide armen in een ruime boog van opzij omhoog, tot de vingertoppen elkaar zachtjes raken.
Vorm een perfecte cirkel — het “O”-gebaar.
Deze beweging versterkt de leverfunctie en helpt je om je geestelijk te ordenen en een bewonende middenkracht te vinden.
De beschermende cirkelvorm helpt bij uitputting en bij een gebrek aan structuur in het denken. Ze “behuist” de mens opnieuw in zijn lichaam — een gebaar van innerlijke opbouw en bescherming.
***
* Ritueel voor de ochtend
Ga rechtop staan.
Voel je voeten stevig in de aarde.
Laat je adem zakken tot in je buik.
Breng je armen in een ruime boog omhoog,
alsof je de hemel omarmt.
Laat je vingertoppen elkaar zacht raken.
Je vormt een O — een beschermende, omhullende cirkel.
