Geplaatst op

Elementaire leven

In de tarwekorrels en in andere producten die we voor ons voedsel gebruiken, onderbreken we het voortgaande proces.

We staan ​​de levenskiemen niet toe om tot werkelijke wezens te worden, maar door ons eigen bestaan ​​zorgen we ervoor dat datgene wat voor iets anders bestemd was, een elementair proces wordt, dat alleen door de verbeelding kan worden waargenomen.

Maar de werkelijkheid die aan de basis van dit verbeeldingsleven ligt, vindt plaats doordat we zelf in het proces worden geplaatst en eraan deelnemen.

Uit de tarwekorrels of roggekorrels, uit al het andere in de natuur dat we op deze manier CONSUMEREN, uit dit alles, ontstaat een ELEMENTAIR LEVEN.

Dit elementaire leven doordringt ons. We nemen dit elementaire leven op en worden erin geplaatst.

Je hebt hier de basis van het elementaire leven.

We kunnen als het ware alleen bestaan ​​doordat we een ander voortgaand proces onderbreken en het spiritualiseren.

Zelfs wanneer we eten, spiritualiseren we een proces dat anders een puur materieel verloop zou hebben.

Het tegenovergestelde is te vinden in de spirituele wereld.

Daar vinden we gevolgen die geen oorzaken hebben, bijvoorbeeld, zoals een bewegende biljartbal die beweegt omdat een andere ertegenaan slaat. Deze gevolgen bestaan ​​als het ware zonder oorzaak, er kan geen oorzaak in worden aangewezen; wanneer we over zulke dingen nadenken, verliest het idee van oorzaak en gevolg zijn betekenis.

Gevolgen ontstaan ​​in het leven van onze ziel en geest, gevolgen uit de spirituele wereld, waarvan we niet kunnen zeggen dat ze veroorzaakt zijn.

We staan ​​tegenover de elementaire resultaten (die als het ware in dampvorm ontstaan ​​uit de zojuist beschreven processen) met verlangens die voortkomen uit levensbehoeften.

We moeten eten; daarom moeten we onszelf in deze elementaire processen wentelen.

Net zoals we zulke elementaire processen met een zekere lust of begeerte tegemoet treden, zo staan ​​we spirituele gevolgen, die in zekere zin zonder oorzaken zijn, met antipathie tegemoet, aangezien we mensen zijn op het fysieke vlak.

Voor zover we fysieke mensen zijn, streven we ernaar te voorkomen dat deze gevolgen uit de spirituele wereld in ons binnendringen. Als je deze ietwat subtiele gedachte probeert te vatten, zul je zien dat we als het ware omgeven zijn door een spirituele wil, die ernaar streeft in ons binnen te dringen; aanvankelijk treden we die niet met verlangen tegemoet; we zijn zelfs niet geneigd hem te accepteren.

Het is alsof er voortdurend wilsbewegingen om ons heen zweven, bewegingen die we afwijzen.

Wanneer het helderziende bewustzijn zich ontwikkelt, komt het al snel tot het inzicht dat verbeeldingsvolle dingen ons omringen en dat we door innerlijke obstakels worden belemmerd om dit verbeeldingsvolle element op te nemen.

*RUDOLF STEINER* 16 December 1917, Dornach 6. New Spiritual Impulses in History, Their Rejection by the Materialistic World Conception, Result of the Catastrophic Events of the Great War — GA 179. Historical Necessity and Freewill (1934) – Rudolf Steiner Archive https://rsarchive.org/…/English/ANS1934/19171216p01.html

Rudolf Steiner Elementary beings

Geplaatst op

Een beetje begrip, een beetje inlevingsvermogen

Komt mijn partner met iets tevoorschijn, terwijl ze zocht naar de koelbox.

Niet alle huizen zijn zo geconstrueerd dat het comfortabel aanvoelt, naarmate ‘invloeden allerlei’ veranderen.

Ons huis heeft een vreemde constructie, in de jaren 60 gebouwd door een nogal ‘moderne ‘ architect, des winters is het, als het vriest, stervenskoud, (alleenstaande woning) des zomers, zeker nu, is het om van uwen sis te vallen. Zonder te overdrijven.

Ondanks we heel inventief zijn, heb ik vannacht buiten geslapen in de veranda ( half open vensters).

Ook Casper zoekt de donkere koele aarde op, we zien ook wel dat hij er last van heeft en doet wat goed voor hem is.

Het is wat het is, en ieder mens reageert anders. Dus mij hoor je niet zeggen dat het een lekker zonnig weertje is, mijn lichaam reageert daar niet zo gezellig op. Waarom, dat moet ik niet uitleggen, maar als je je lichaam door en door kent, en je luistert naar wat je lichaam verdraagt en niet verdraagt, daar gaat het om. Ik huppel dus niet vrolijk mee met wat wie dan ook ervaart. Mijn lijf, mijn gewaarworden en mijn verantwoordelijkheid.

Ook dat is een zachte manier van invoelendheid en empathie te tonen als iemand anders iets anders ervaart en gewaarwordt. En dat is geen angst. Dat soms mensen angstig reageren op de weerberichten, dat kan zeer zeker dat effect geven, maar gooi niet iedereen over dezelfde kam.

Je lichaam en de hele santaboetiek van het hersen-spel, registreert en zendt signalen uit zodat je voor jou het juiste doet. Ik denk niet dat dit zo moeilijk is om te begrijpen.

We kunnen de temperaturen van jaren geleden niet vergelijken met nu, want er is inmiddels zo veel gaande in de atmosfeer, wat jaren geleden anders was. Toen kon ik heerlijk genieten van de zon, al smeerde ik me niet in met troep allerhande. Ik ervoer dat toen heel natuurlijk.

Ik wapper luchtig en rustig met de nog helemaal intact zachtkleurige waaier die ons Cat jaren terug heeft gekocht op haar reis naar Barcelona.

Verder drink ik net zoals iedereen ( of niet als iedereen) bronwater, houd ik wat muntolie bij de hand, bevochtig ik met lauwe waterstraaltjes regelmatig mijn nek, polsen en voeten en richt ik me als een ouwe sjamaan tot de weergoden, zing niet uit volle borst maar overtuigend genoeg: ‘Let it rain, bring it on, let it rain, while the sun is shining, enough to keep on smiling’ en draai ik lichtvoetig dansend in het rond.

Heb het koel, liefs Mieke

Geplaatst op

Update 23 juni 2026

Na de zonnewende en de overgang naar het Kreeftseizoen worden we meteen herinnerd aan een diepere waarheid: uiteindelijk zijn we allemaal met elkaar verbonden. We maken deel uit van dezelfde menselijke familie, ook al ervaren we de wereld ieder vanuit ons eigen perspectief. Eenheid in diversiteit.

Dat betekent niet dat alles altijd harmonieus verloopt. Meningsverschillen horen bij het leven. Accepteren dat we niet overal hetzelfde over denken getuigt ervan op een volwassen manier te kunnen omgaan met diversiteit. Zowel in de onderstroom als de bovenstroom.

Trouw blijven aan jouw waarheid betekent niet dat je je krampachtig moet vasthouden, ontvankelijkheid, flexibiliteit en weten dat wat voor nu jouw waarheid is, ook kan veranderen.

Weerstand bieden aan systemen, overtuigingen of maatschappelijke conditioneringen die onze autonomie en onafhankelijkheid beperken, vanuit innerlijke kracht en niet als een losgelagen kind.

Natuurlijk hebben regels hun functie; sommige beschermen ons en creëren veiligheid. Ook al is het veiligheidsgevoel een interne kwestie. Pompeus gedrag, jezelf boven het leven zoals het is plaatsen, onoverwinbaar…zo hebben we al vaker situaties gezien die daar een gevolg van zijn.

Ook zijn er ‘ongeschreven’ regels die intermenselijk een rol spelen, in een gezin en op het werk, in vriendschappen….meestal worden die regels niet uitgesproken, maar ze zijn wel levendig aanwezig.

Het aspect van vandaag nodigt ons uit om te onderzoeken welke overtuigingen werkelijk van onszelf zijn en welke we ooit hebben overgenomen zonder ze nog in vraag te stellen. Je kent het wel, omdat X of Y het zegt, zal het wel waar zijn.

Het kan, maar het kan evengoed na dieper onderzoek dat je tot andere conclusies komt.

Heel wat jaren terug waren enkele vrienden-therapeuten en ik op weekend in Durbuy. Een ontmoetings-en verkenningsweekend, in samen Zijn en in stilte.

Op een bepaald moment stelt Paul Liekens de vraag: ‘ Waarom zou je eens niet kijken om een opleiding NLP te volgen’, waarop ik meteen antwoordde en heel overtuigd: ‘ Neen hoor, dat is helemaal niets voor mij, dat is veel te technisch en ik ben een gevoelsmens, dat past niet bij mij.’ ‘Ok’, antwoordde hij met lichte pretoogjes.

Verbaasd dat hij me niet wou overtuigen en gaf hem dat ook terug. ‘Fijn dat je me niet probeert te overtuigen’, sprak ik al wat zachter, ‘als het de bedoeling is, dan komt dat misschien op mijn weg.’

Dat beaamde hij vriendelijk en begripvol. Er was geen ruis ontstaan, alleen had ik wat last van mezelf dat ik wat uit de bocht ging en sprak ook dat uit.

‘Niet nodig, Mieke’, zei hij, ‘ misschien zit daar wel iets wat je dieper raakt en voel jij je gezien en gehoord zonder commentaar.’ Dat klopte.

Dat waren mijn ervaringen: anderen wisten het meestal veel beter voor mij, wat ik moest doen, wat ik moest laten. Misschien was dit goed bedoeld, maar met goede bedoelingen- waar ook weer andere lagen onder leefden- wordt vergeten dat de ander mag ontdekken, mag vallen en weer rechtop zal staan.

Dat felle kantje van verzet tegen iemand die me zonder bijbedoelingen dit keer, iets voorstelde wat kon bijdragen voor mijn persoonlijke groei werd zachter. Er is een wezenlijk verschil in iemand aanmoedigen tot reflecteren en onderzoek of iemand gebieden en de toon te zetten van het beter te weten. Daar zit mijn allergie, hoewel ik die allergie kan omwerken naar waarnemen en grenzen trekken.

Dat weekend was dus louterend, helend, verbindend, maar ook een uitnodiging tot dieper zelfonderzoek.

Jaren later ontmoette ik in de Hoge School Annemie Flamez, die onder meer NLP opleidingen gaf. We raakten aan de praat en ik was verkocht. Ik had duidelijk een beeld gevormd, mede door meningen van anderen, over NLP. Dat beeld had ik zelf gekleurd en dat paste in mijn straatje: te technisch, te theoretisch.

Er ging een wereld voor me open, een wereld waarvan ik dacht die te kennen ( hoe dwaas toch en hoogmoedig) en ik ontdekte voor het eerst op heel andere wijze mijn eigen communicatiekanalen, hoe die werkten, waar mijn sterktes waren en mijn zwaktes ( te verfijnen kanalen), ik leerde me af te stemmen op de communicatiekanalen van mede-cursisten. NLP, ervoer ik , werd niet ingezet om mensen te manipuleren, maar om jezelf als kanaal (ik heb het hier niet over het mediumschap) te openen, te optimaliseren in intermenselijke communicatie. Ik ben nog een tijdje blijven hangen bij Annemie en heb aan de Sociaal Hoge School bij haar EMDR gevolgd.

Dat werd toendertijd georganiseerd binnen de structuur van het Hoger Onderwijs en afgerond met een examen en door het Ministerie van Onderwijs erkend.

De groep lag in een deuk toen Annemie ons een dik boek gaf en ik spontaan het boek opensloeg ,mijn neus snuffelde over de bladen van het boek. Dat bracht me in de herinnering dat ik als kind op de vingers werd getikt omdat ik aan alles snuffelde. Mijn reukorgaan.

Letterlijk met mijn neus in een boek.

NLP is niet wat er van gemaakt wordt als het op een ethische en deontologisch verantwoorde manier wordt genut. En ik denk dat dit voor alle ‘modellen’ geldt. Je kunt astrologie en alle vormen die daaronder vallen, gebruiken om mensen te veroordelen. bijvoorbeeld. Elke model is een instrument, die je naar beste en zuiverste vermogen kunt benutten en inzetten. Van zodra je een model bekritiseert, vaak zonder daar echt meer over te weten- kun je even stilstaan en jezelf de vraag stellen vanwaar de kritiek, vanwaar het oordeel, wat zou het me opleveren ( om mijn eigen model op de voorgrond te plaatsen, voor mijn eigen gewin enz…)

Ik bedoel maar te zeggen dat waarheden en overtuigingen die we aannemen gevormd kunnen worden door invloeden van buitenaf. Dat het zinvol is om je heldere kanalen, die in ontwikkeling blijven, te benutten of als ze in slaap zijn gewiegd, opnieuw te activeren. We hebben allemaal dit vermogen, maar, zoals Steiner dat wel eens schrijft, zijn we toch wat lui geworden om dat diepte onderzoek te doen.

Kritisch onderzoek en zelfonderzoek vraagt natuurlijk meer van jezelf. Vaak wordt snel op iets gereageerd vanuit herkenning of vanuit twijfel. Twijfel voelt voor X of Y vaak niet fijn en wordt weggewuifd. De eigen waarheid en visie moet overeind blijven, want stel dat er toch iets anders als mogelijkheid bestaat. Wat dan?

Interessant om dat waar te nemen, bij jezelf, bij elkaar, hoe zo’n mechanismen omhuld worden door diepere lagen.

Het Sabian-symbool van de Zon: “Een man op een magisch tapijt zweeft boven een groot landgebied”

Dit krachtige symbool spreekt over bewustzijnsverruiming. Het magische tapijt staat voor het vermogen om ons los te maken van dagelijkse zorgen, vaste denkpatronen en beperkte perspectieven. Door als het ware boven de situatie uit te stijgen, ontstaat er ruimte om het grotere geheel te zien.

Van bovenaf verdwijnen grenzen, labels en scheidingslijnen. Wat overblijft, is het besef dat we allemaal deel uitmaken van hetzelfde grotere geheel.

Dieper bekeken gaat dit symbool over afstand nemen om meer helderheid te verkrijgen, het overstijgen van oude overtuigingen, de kracht van verbeelding en spiritueel inzicht , het vermogen om voorbij verschillen te kijken en verbondenheid te ervaren, beseffen dat wat ons verenigt groter is dan wat ons verdeelt.

Zoals astronauten vaak beschrijven wanneer zij de aarde vanuit de ruimte zien, vervagen nationale grenzen volledig. Er blijft slechts één prachtige, kwetsbare wereld over een “bleekblauwe stip” die we samen bewonen.

Deze driehoek tussen de Zon in Kreeft en de Noordknoop in Vissen moedigt ons aan om meer vanuit compassie, empathie en eenheid te leven. Liefde, zachtheid en menselijkheid vormen de weg vooruit.

• Maan oppositie Saturnus

Maan 13° Weegschaal 47′ – Saturnus 13° Ram 47′

01:07 CEST

• Maan vierkant Mercurius

Maan 24° Weegschaal 56′ – Mercurius 24° Kreeft 56′

22:47 CEST

• Zon driehoek Noordknoop

Zon 1° Kreeft 53′ – Noordknoop 1° Vissen 53′ (retrograde)

10:05 CEST

– Vanuit welk perspectief bekijk ik mijn huidige situatie?

– Waar zou meer afstand of overzicht mij helderheid kunnen geven?

– Welke overtuigingen heb ik overgenomen van familie, maatschappij of cultuur, en passen die nog bij wie ik nu ben?

– Waar houd ik mezelf klein uit angst om buiten de verwachtingen van anderen te vallen?

– Hoe kan ik meer vanuit compassie handelen, zonder mijn eigen waarheid te verliezen?

– Wat verbindt mij met anderen, ondanks verschillen in visie of achtergrond?

– Als ik mijn leven vanuit een hoger perspectief zou bekijken, wat zou dan werkelijk belangrijk blijken te zijn?

– Welke rol wil mijn ziel spelen in het grotere geheel?

“Ik transformeer beperkende overtuigingen, zie het grotere geheel en herinner mij dat liefde en verbondenheid sterker zijn dan verdeeldheid.”

Heb het goed, liefs Mieke 🌹💚

Geplaatst op

Relaties herbelicht vanuit evolutionaire groei

22 juni 2016 geschreven

Lieve mensen

We zijn het oude Vissentijdperk denken stilletjes aan aan het ontgroeien…wat NIET betekent dat het kind met het badwater weggespoeld moet worden.

Liefde is een allesomvattend in te vullen ‘ begrip ‘ , van seks tot een diepere heilige zielsverbinding, tantrisch. Ook hierin is de vorm beleving van mens tot mens persoonlijk.

Ook met betrekking tot een exclusieve liefdes verbinding – worden ontwikkelingen in de Nieuwe Tijd, nog vaak vanuit de gekende vormen vooropgesteld waardoor de boodschap toch nog het oude paradigma denken bevestigt. Liefde tussen man en vrouw. Je wordt niet verliefd op een geslacht, alsof dat zo hoort te zijn.

Dat is wat wij kennen, wat ons ook geleerd is, wat als ‘norm’aal wordt beschouwd.

Door te stellen dat er een verdere transitie plaatsvindt in de relatie tussen man- vrouw, wordt nogmaals het op oude waarden gebaseerde denken nogmaals bekrachtigd. Dit is niet langer de bedoeling dit op die strakke manier in de openbaarheid te brengen.

Als bewustzijnswerkers zijn we dit denken zelf overstegen vanuit een dieper weten dat relaties niet langer gaat over sekse, kleur …maar wel over een wezenlijke diepe ziels-verbinding en – erkenning, los van het denken aan tweelingzielen, tweelingstralen, tweelingvlammen en zoveel andere ziels-allianties.

Als bewustzijnswerkers is het belangrijk de oude stellingen nl dat een duurzame waardevolle relatie slechts dan en alleen ernstig te nemen is, in een man- vrouw verbinding- niet als exclusieve waarheid te blijven ondersteunen als dé ultieme relatievorm.

Als diepzielwerkers weten we dat Liefde het ‘Alles in jezelf’ omvat.

Waar liefde is tussen twee mensen , daar is God in het midden.

Hou je hart open zodat sprankelende liefdesenergie in dankbaarheid mag stromen.

Het is een zuiver en puur Goddelijk geschenk.

De tijd om te bewegen naar het hart, naar de ziel, en wat zich in dat gebied openbaart, laat gewaarworden en dat ook kan openbloeien, metamorfoseren.

Het leven in Volheid te omarmen met respect en eer-bied voor ieder menselijk leven dringt zich op, willen we zelf geen voeding geven aan dualistisch op materialistisch denken/leven gebaseerde programma’s. Herken en erken dat je samenvalt met het spanningsveld dat je gestaag en bewust leidt naar innerlijke transmutatie.

Je kunt wel overtuigd vertellen dat je dualiteit overstegen bent maar alleen jij kunt ontdekken hoe het met je gedachten/ je denken werkelijk is gesteld.

Sonia Bos, mystica en schrijver van vele boeken, geen new age boeken wel goed te verstaan, zie ik ( en ook mijn partner) als wegbereider sinds de jaren 80 , voor het Watermantijdperk. Dr. Roy Martina heeft zich ook op haar basiswerken laten inspireren en zodoende ook vanuit die visie enkele werken geschreven.

Liefs van mij

Mieke ❤

Geplaatst op

Update 22 juni 2026

Vandaag staan Venus in Leeuw en Juno retrograde in Waterman recht tegenover elkaar aan de hemel. Twee vrouwelijke archetypen kijken elkaar aan vanuit tegengestelde tekens en nodigen ons uit om stil te staan bij onze eigen behoeften in relaties.

Venus in Leeuw verlangt naar warmte, passie en erkenning. Zij wil liefhebben met een groot hart, genieten van romantiek en zich gezien en gewaardeerd voelen. Haar liefde is speels, creatief en soms een tikje dramatisch.

Aan de overkant bevindt zich Juno retrograde in Waterman. In de astrologie vertegenwoordigt Juno het principe van verbintenis, partnerschap, trouw en de manier waarop we langdurige relaties vormgeven. Waar Venus laat zien wat we aantrekkelijk vinden en hoe we liefde uiten, vertelt Juno iets over wat we nodig hebben om een relatie duurzaam en betekenisvol te maken.

Juno retrograde in Waterman worden relaties herbekeken

( loopt sinds 5 juni 2026 tot 17 september 2026 retrograde)

Juno retrograde in Waterman vraagt ​​je niet om verbintenis opnieuw te definiëren als iets moois. Het vraagt ​​je om te beseffen wat je hebt geprobeerd te vermijden door verbintenis te gebruiken. De belofte van Waterman is verleidelijk: vind iemand die je begrijpt, die je niet kleiner wil maken, die je eigenzinnigheid viert. Maar Juno in Waterman maskeert vaak een veel ouder patroon.

Je hebt misschien al vroeg geleerd dat nabijheid betekende dat je jezelf verloor. Dat intimiteit vereiste dat je je terugtrok. Dus bouwde je een filosofie rond vrijheid en noemde je dat verlichting. Je vertelt jezelf dat je een partner wilt die je onafhankelijkheid respecteert. Wat je misschien eigenlijk wilt, is een partner die niet van je eist dat je er bent.

Deze retrograde vraagt ​​je om te kijken naar de relaties die je hebt afgewezen of op afstand hebt gehouden. Let op de relaties waarin iemand consistentie van je eiste en jij dat controle noemde.

Let op de momenten waarop je de behoefte van een partner aan jouw tijd als een bedreiging voor je autonomie beschouwde.

Merk op wanneer je besloot dat hun verlangen naar jou een karakterfout van hen was, en geen uitnodiging van jou.

Je zou deze cyclus kunnen besteden aan het herschrijven van je relatiegeschiedenis als een verhaal van grenzen en zelfbescherming, terwijl het in werkelijkheid een verhaal van angst is. Je appt sporadisch. Je houdt plannen vaag. Je houdt de optie open om te vertrekken. En je hebt jezelf wijsgemaakt dat dit integriteit is.

De valkuil van Waterman in Juno is het verwarren van afstandelijkheid met wijsheid.

Vrijheid wordt de reden waarom je je nooit volledig bindt. Vriendschap wordt de reden waarom je nooit het risico neemt om echt gekend te worden.

Een gedeelde visie wordt zo abstract dat niemand je er daadwerkelijk op kan aanspreken. Je voelt je aangetrokken tot mensen die ook niet beschikbaar zijn, en je noemt dit wederzijds respect.

Je geeft de voorkeur aan partners met een eigen leven, wat gezond is, maar wat je eigenlijk verkiest, zijn partners met wie je geen rekening hoeft te houden. Je hoeft je niet aan te passen. Je hoeft niet te zeggen waar je heen gaat of wanneer je terugkomt. Je hoeft niet uit te leggen waarom je drie weken verdwenen bent. Die regeling is geen partnerschap. Het is parallel leven met af en toe seks.

De ongemakkelijke waarheid is wellicht dat je de taal gebruikt van een geëvolueerde relatie om te rechtvaardigen waarom je het eigenlijk nooit echt geprobeerd hebt.

Echte toewijding aan een Waterman-ideaal, oprechte vriendschap, een gedeelde visie, waarbij beide personen zichzelf zijn, vereist consistentie met iemand die je echt ziet. Je echt ‘zien’ betekent in werkelijkheid dat je loskomt of losgekomen bent van diepgelaagde projecties en een wirwar van mechanismes.

Het vereist dat je soms saai bent. Dat je opduikt, zelfs als je er geen zin in hebt. Dat je om de ander geeft, zelfs als je eigen dag interessanter is. Dat je blijft, ook al zou weggaan makkelijker zijn. Waterman ontslaat je hier niet van. Het betekent alleen dat de persoon voor wie je blijft, je niet zou moeten vragen om iemand anders te zijn. Het kan een belachelijk voorbeeld zijn, maar stel dat je een kat in huis neemt, je leert elkaar kennen, op elkaar inspelen, je gaat het nooit in je hoofd halen om te denken of te zeggen: doe eens zoals een hond, laat je staart eens kwispelen ( want dat vind ik wel leuk), geef eens een pootje van dankbaarheid zoals een hond dat doet, en leer eens blaffen, dan weet ik wat je bedoelt te zeggen, of leg je neer aan mijn voeten….als we dat eens heel scherp aankijken, is het dat gedrag dat in niet zo weinig relaties gebeurt.

Na een tijdje gaan partners die elkaar eerst zo graag zagen, kneden, herkneden, hermodelleren om te voldoen aan een beeld. En welk beeld dat is, is interessant om te ontrafelen. Hier ligt, als 1 van de 2 bang is om de ander te verliezen, codependentie op de loer

https://miekecoigne.com/…/codependentie-herkennen-en…/ codependentie herkennen en transformeren, 2023

Met veel kabaal en verwijten vingerwijzen ze naar elkaars familiesysteem en nog verder dan dat. In intieme relaties leer je jezelf écht wel tot op je bodem en basis kennen, omdat de dynamiek die je samen deelt en samen beleeft onvermijdelijk tot nieuwe uitdagingen kan leiden.

Een intieme exclusieve relatie is een levende entiteit, groeit en ontwikkelt zich, als het goed is, naar de diepte toe zodat de relatie op een emotioneel volwassen manier een gelijkwaardig sparringspartnerschap kan worden. Een ik, een jij en een wij.

Kort samengevat is het duidelijk dat wanneer Juno retrograde loopt, haar energie zich naar binnen keert.

In plaats van antwoorden buiten onszelf te zoeken, worden we uitgenodigd om oude relatiepatronen, verwachtingen en overtuigingen te onderzoeken.

In Waterman krijgt dit proces een bijzondere kleur. Waterman staat voor vrijheid, gelijkwaardigheid, authenticiteit en het loslaten van sociale conventies. Onder deze invloed kunnen vragen ontstaan als of je een traditionele relatie wilt, of een andere vorm beter bij je past? Hoeveel vrijheid je nodigt hebt in een relatie.

Ben je eerst en vooral geliefden, of ook vrienden en bondgenoten?

Welke verwachtingen heb je over je huwelijk, samenleven en toewijding?

Leef je volgens jouw eigen waarden of volgens wat anderen van jou verwachten?

Voor sommigen kan deze oppositie een eenvoudige maar fundamentele vraag oproepen: ben ik gemaakt voor een klassieke verbintenis, of voel ik mij beter in een meer onafhankelijke levensvorm?

Er bestaat hierin geen goed of fout. Het gaat erom te ontdekken wat werkelijk bij je past en wat je hart doet oplichten.

Later op de dag mengt de Maan in Weegschaal zich in dit spanningsveld. Weegschaal herinnert ons eraan dat relaties niet hoeven te draaien om winnen of verliezen, kiezen voor het één of het ander. Een waslijst aan voorwaarden die eerder op een zakelijke project lijkt, een onderneming.

De Maan in Weegschaal benadrukt het belang van gelijkwaardigheid en de balans tussen denken, voelen en handelen. Werkelijke harmonie ontstaat wanneer beide partners zich gezien, gehoord en gerespecteerd voelen.

* Vragen voor zelfonderzoek

– Wanneer voel ik mij het meest geliefd en gewaardeerd?

– Heb ik de neiging mezelf aan te passen om een relatie te behouden?

– Welke relatievorm voelt werkelijk authentiek voor mij?

– Kan ik zowel mijn eigenheid bewaren als mij verbinden met een ander?

– Welke oude overtuigingen over liefde of huwelijk mogen worden herzien?

– Voel ik mij vrij binnen mijn huidige relaties? Wat betekent concreet dat gevoel van ‘vrij’ bewegen en hoe begrijpt jouw partner dit? Voor velen betekent vrijheid vreemdgaan, de bloemetjes buiten zetten, geen rekening houden met elkaar maar lekker je eigen ding doen ( wat de ander hiervan denkt of bij voelt moet hij/zij weten, niet mijn probleem)

– Hoe belangrijk zijn vriendschap en gedeelde idealen voor mij?

– Durf ik mijn behoeften uit te spreken? Zo niet, onderzoek wat daar de grondslag van is?

Graden en tijden (België/Nederland – CEST)

08:40 – Venus 10°10′ Leeuw tegenover Juno retrograde 10°10′ Waterman

19:06 – Maan 10°08′ Weegschaal driehoek Juno retrograde 10°08′ Waterman

20:15 – Maan 10°44′ Weegschaal sextiel Venus 10°44′ Leeuw

Deze opeenvolging laat zien hoe een aanvankelijke spanning uiteindelijk kan uitmonden in meer begrip, samenwerking en een evenwichtiger perspectief op liefde en verbinding.

https://miekecoigne.com/…/evolutionaire-spirituele…/ een blog geschreven in 2023

Heb het goed, liefs Mieke

Geplaatst op

Narcisme en hechting

Wie is Martin Appelo?

Meteen was de kennismaking in zijn college: ‘Ik ben Martin Appelo en ik ben een narcist.’ Niet meteen aan komen draven met titels en de minstens 30 geschreven boeken.

Oh heu? Ik schrok, want ook ik had een ‘beeld’ gevormd, maar niet zo radicaal, op basis van de vele vele boeken en verhalen die ik eerder had gelezen en terugblikte op mezelf in relaties. Toen hij de link legde tussen narcisme- borderline, viel mijn mond open. Nergens had ik iets gelezen over de dynamiek tussen narcisme en borderline.

Niet dat die dynamiek er in elke relatie is, maar daar was wel meer over te zeggen.

Naarmate het college vorderde, vielen vele kwartjes, want een beeld dat zo strak gevormd wordt – en daar krijg je iemand als een Appelo die je even haarfijn met een enorm diep en breed gelaagde kennis en expertise en je een heel diepe kijk en onderzoek meeneemt, doet je op je grondvesten daveren.

De toon was gezet, hij wond er geen doekjes, en ik had twee keuzes: of ik hield me aan dat strak gevormde beeld ( en plaatste mezelf in een ander licht) of ik stelde me open. Ik heb gekozen voor het tweede, vooral omdat ik zijn boek al wel aangekocht had en ‘toevallig’ ( is geen toeval uiteraard) op de Academie van Hupper in Nederland was terechtgekomen en de schrijver van het boek, Martin Appelo, op het platform zag als docent. Dat was dus al geen toeval meer te noemen. Ik word wel eens vaker naar iets of iemand geleid, al weet ik niet meteen waarom, maar het gebeurt wel vaker.

Ik zie Martin, narcist, maar niet als dat strakke strenge beeld als dé narcist, want die bestaat niet. Ik heb hem ervaren als een invoelend empathisch man. ‘Neen,’ denk je, ‘dat kan niet, want dé narcist kan zich niet inleven.’

In de complexiteit van narcisme- narcismespectrum heb je dus een scala van narcisme, de diversiteit is breder dan dat beeld van dé narcist.

Dat is wat ik nu in enkele blogs onder de aandacht wil brengen/wou brengen, omdat ik heel vaak gesprekken heb met cliënten waar het over narcisme, borderline, ghosting, gaslighting, hechtingsproblemen, co-dependentie, grensoverschrijdend gedrag enzovoort enzoverder gaat. De ene persoon weigert zichzelf aan te kijken in eigen dynamiek, de ander is aanvankelijk geschrokken maar erkent dat er in het eigen systeem iets meespeelt in het herhaaldelijk aantrekken van iemand met een narcistische persoonlijkheid. En dat opent een poort om naar binnen te gaan en dat te gaan onderzoeken.

Je kunt nu kijken of het laten passeren om welke reden dan ook.

En als je kijkt kun je bij jezelf observeren en waarnemen of je kan luisteren zonder het strak negatief gevormde beeld, dan zit je op de grens van gelijk willen hebben en het kind met het badwater weggieten, of kan je denken actief tot iets anders aangezet worden.

Ik heb zelf meermaals en heel vaak afgetoetst bij jezelf, hoe zat dat bij mij, welke dynamieken lieten zich zien- oh my my- en kon ik dat verdragen, toch wel, al was dat ongemakkelijk en schuurde het tegen veel van wat ik dacht aan. Kom uit die dynamiek van slachtoffer-dader- redder.

Je moet jezelf natuurlijk onder de loep willen nemen en als dat niet kan, laat gaan en houd vast aan dat strakke beeld, als je daar gelukkiger door wordt.

En dat Appelo zichzelf liet/laat zien, dat op zich ervoer ik als geloofwaardig. Humor, empathie, scherp en helder, gaat zichzelf niet uit de weg. Puur menselijk en verre van een boosaardige zielig acterende ‘eikel’.

Maar goed dat er zo van die perfecte mensen op onze aardbol rondlopen…. ik ken hen niet, ik zie ze niet, ze zijn nergens te vinden.

Geniet van dit interview en voor straks misschien even een lauw douchke nemen.

Met dit interview ( er zijn er veel meer) rond ik ook het schrijven van blogs over narcisme en borderline ( over gaslighting en relationele blogs heb ik door de jaren al eerder geschreven)

Bij deze wens ik goede moed om het leven te omarmen, het ongemakkelijke dat schuurt met moed aan te pakken, want niemand kan dit voor ons. Jezelf dragen is geen technieken toepassen, maar van binnenuit metamorfoseren,; het beeld van de cocon en de vlinder opwekken voor je geestesoog en het proces niet willen versnellen.

Dan pas kun je elkaar dragen -gelijkwaardig -en van mens tote mens, van hart tot hart, van ziel tot ziel verdragen, ver dragen.

Liefs Mieke

Geplaatst op

Update 20 juni 2026

De Maan reist vandaag door het aardse teken Maagd. Zonder grote planetaire invloeden lijkt de dag op het eerste gezicht rustig te verlopen, maar enkele subtiele spanningen kunnen voor kleine irritaties en onverwachte vertragingen zorgen. Juist die kleine dingen , een detail dat niet klopt, een planning die uitloopt of een antwoord dat op zich laat wachten, kunnen vandaag meer aandacht opeisen dan ze eigenlijk verdienen.

De Maan in Maagd wil orde scheppen, problemen oplossen en alles zo efficiënt mogelijk aanpakken. Er ontstaat een sterke behoefte aan duidelijkheid, structuur en het gevoel dat alles “af” moet zijn. Maar terwijl we streven naar de perfecte dag, de perfect uitgevoerde taak of het ideale plan, herinnert de dwergplaneet Ceres ons eraan dat ware schoonheid vaak schuilt in het onvolmaakte.

Om 08:41 uur maakte de Maan een spanningsaspect met Ceres. In de astrologie staat Ceres symbool voor zorg, voeding, moederlijke energie, de cycli van de natuur en onze manier van geven en ontvangen. Ze leert ons dat groei tijd nodig heeft en dat niet alles volgens een strak schema verloopt.

Ceres nodigt ons uit om eens goed met verwondering naar de natuur te kijken, geen enkele bloem is perfect symmetrisch. Bomen dragen sierlijk kromme takken. Uniek is dat toch, niet?

De uitnodiging van vandaag is dan ook eenvoudig: laat de drang naar perfectie los. Niet elk detail hoeft gecorrigeerd te worden en niet elke omweg betekent dat je van je pad bent afgeraakt. Het valt me wel eens op, en zeker nu ik heel gevoelige thema’s aanraak, dat een blog wordt gelezen, zonder de tijd te nemen de inhoud rustig te laten indalen. Vanuit een dieperliggende impuls aangewakkerd reactieve respons. Een blog heeft als doel een aanzet te geven tot reflectie, tot zelfonderzoek. Goede en zinvolle vragen te stellen is een kunst.

De behoefte om te vinger- wijzen dat de inhoud niet compleet is, want er ontbreekt nét dat stukje waar iemand van vindt dat dit daar hoort te staan, is ook zo’n voorbeeld waar in de onderstroom iets aangewakkerd wordt. Daar is geen ruimte voor wederkerigheid in de communicatie. Het wordt als een feit, zwart/wit neergezet.

Ongezouten en onbedachtzame kritiek spuien zonder werkelijk een inhoud te laten inwerken en ervan doordrongen te worden, heeft uiteindelijk geen zin. Nogmaals voor de duidelijkheid, ik ga daar niet op in omdat het tot niets zinvols bijdraagt. Vertel me dan eens iets nieuw, verwijs naar boeiende bronnen, stel zinvolle en goede vragen, dan voel ik me gemotiveerd, want dat is leren en ontwikkelen. Empathie betekent niet meehuilen en meelopen in het drama, zoekend naar bekrachtiging, bevestiging: ik ben de goede, de ander is de slechte. Met die houding zou ik bal volledig misslaan.

Dat kun je zoeken bij vrienden en wie het maar horen wil.

Ethiek en deontologie in therapeutisch werk vraagt naast empathie ook professioneel handelen, afstand en nabijheid, dynamieken in een groeiende vertrouwenssfeer onderzoeken, ondersteunen, faciliteren, encourageren enz….

Soms hoor ik van cliënten dat ze zich zo op hun gemak voelden, maar dat dit net ook de valkuil was, achteraf gezien. Elke sessie vertellen, praten, een moment van opluchting, tot de volgende en daarop volgende sessie. Wat begrijpt men dan onder het zich op hun gemak voelen? Het is fijn om te ventileren, om verhalen te vertellen en dat je je nooit ongemakkelijk voelt als er naar de kern toe wordt gewerkt? Therapie in vele vormen beschikbaar kan pas werkelijk verandering teweegbrengen ( en niet omdat je niet goed bent, het gaat over wat mag aangekeken worden) als je als therapeut of hulpverlener helder voor ogen houdt wat iemand kan verder helpen. Soms vermijden hulpverleners zelf wel eens uit angst om een klant te verliezen, of omdat ze zelf met een herkenbare situatie worstelen. In dit geval is het fair ten opzichte van een clIënt om te overwegen door te verwijzen naar een collega.

Martin Appelo benoemde in zijn werken dat hulpverleners niet altijd een duidelijk beeld hebben over de complexiteit van narcisme zonder zich ervan bewust van te zijn dat ze cliënten bekrachtigen in ‘ jij bent goed, de ander is slecht.’

In de meeste opleidingen worden dergelijke onderwerpen niet behandeld, wel even aangeraakt, maar niet uitgediept en net daar ligt de uitnodiging om daar zelf actief het onderzoek en de studies te doen. En ontvankelijk te blijven in wat bijdraagt tot inzichten en groei. Dat laatste is een ‘must’, maar dat is hoe ik erin sta.

De Maan vormt daarnaast ongemakkelijke quincunxen met Pluto en Saturnus. Deze aspecten vragen om aanpassingsvermogen. Pluto kan verborgen spanningen of controlebehoeften naar boven brengen, terwijl Saturnus ons confronteert met grenzen, verantwoordelijkheden en de realiteit van tijd.

Misschien komt een levering later aan dan gepland.

Misschien laat een oplossing nog even op zich wachten.

Of misschien blijkt een zorgvuldig uitgewerkt plan toch bijgestuurd te moeten worden.

Sommige dagen zijn bedoeld om te verfijnen in plaats van te voltooien. Om bij te sturen in plaats van te forceren. Om vertrouwen te hebben in het proces, zelfs wanneer het eindresultaat nog niet zichtbaar is. Het leven op zich is een evolutionair gegeven, ik denk hierbij terwijl ik het schrijf aan de titel vaneen boek dat ik ooit heb gelezen van Prof. J.H. van den Berg, Metabletica, leer der veranderingen.

De energie van vandaag

01:32 uur – Maan quincunx Pluto: onderhuidse spanning en de nood om verwachtingen bij te stellen.

08:41 uur – Maan aspect Ceres: aandacht voor zelfzorg, natuur en het loslaten van perfectionisme.

16:51 uur – Maan quincunx Saturnus: geduld oefenen en accepteren dat niet alles volgens planning verloopt.

Beheers wat je kunt beheersen en laat de rest zich op een natuurlijke wijze ontvouwen. Elke kleine uitdaging die je vandaag tegenkomt, helpt je om wijzer en veerkrachtiger te worden.

Perfectie is geen voorwaarde voor groei. Je kunt streven om wat je doet zo goed mogelijk te doen, in eer en geweten. Met die houding blijf ik me verwonderen, blijf ik ontvankelijk voor het goede, en verdraag ik de ongemakken die ook ik hierbij met momenten gewaarword.

Verfrissende lieve hartegroet, liefs Mieke 🌹💚🙏

Geplaatst op

HEERLIJKE HANDEN

Onder meer onze handen herbergen een enorme rijkdom, waar doorgaans we niet stil bij staan. De heilzame effecten van een massage, een zachte aanraking tot het incasseren van klappen. Handen reiken uit, duwen weg, handen zijn verweven met ons hele Zijn als mens. Ik benoem het nu algemeen, maar het gaat toch veel verder.

Zelf heb ik een uitgebreide training gevolgd in onder meer Mudra Yoga en ervoer het als heerlijk om te doen.

Het is geen synoniem voor instant-kant- en -klaar, waar we door de gehaastheid en gejaagdheid van een mogelijks volgepropt leven weinig interesse hebben in heel efficiënte manieren van ‘heling’, sneller een pilletje innemen om bijvoorbeeld beter te slapen, angst of stress onder controle te krijgen et cetera.

Ik oordeel er niet over, want uiteindelijk maakt ieder voor zichzelf de keuze om van binnenuit naar een goede tot optimale gezondheid en gezond Zijn te dragen. Ook de ongemakken in het begin te verdragen. Mijn advies is hierbij: wacht niet tot het te laat is. We moeten dit ook alles heel realistisch durven en willen aan te kijken.

Snel ervan af willen, is wat ik heel vaak hoor in consulten met cliënten. Klachten zijn daarentegen een rinkelend belletje dat er iets in de levensstijl onder de aandacht wordt gebracht en dat hoeft zeker geen drama te zijn. Stel dat je voor een tentamen of examen staat, nerveus en gespannen doe je het examen maar je hebt een complete black out, gevolg: niet geslaagd. Het ligt meestal niet aan het beheersen van de stof, maar het niet beheersen van stress, paniek en angst. Ook met kinderen en studenten is dit helaas een vaak gehoorde ‘klacht.’ Het kan ook anders.

Gezonde stress voelt anders in je lichaam en geest, tenminste als je je gewaarwordt van je lichaam ( lichaamsbewustzijn). Niet zomaar hoor je mensen wel eens zeggen over zichzelf of anderen…als een kip zonder kop rondrennen.

Op een heel eenvoudige manier maak je kennis met 8 basis-Mudra’s die je dagelijks kunt toepassen. Zoals het met nog niet gekende informatie gaat- wat niet gekend is, wordt niet bemind- vraagt dit uiteraard discipline en de intentie om ermee aan de slag te gaan. Ik noem dit dagelijkse spirituele hygiëne, want je kunt er natuurlijk, zoals met alles, veel over lezen en weten, maar als je er niets mee doet, blijft het vergaarde kennis.

Sommige Mudra’s zijn wat ingewikkelder, maar bij consequent en bewust oefenen en vooral doorzetten, werken de hersenen en de handen afgestemd op elkaar heerlijk samen.

Beginnen met de basis is een heel goede start om vertrouwd te geraken met de uitvoering, de dieptewerking en het effect te ervaren.

‘Een Mudra is een handgebaar dat de energiestroom naar speci-fieke delen van de hersenen leidt. Er zijn veel soorten Mudra’s die zijn ontworpen om verschillende voordelen te bieden, afhankelijk van wat we specifiek nodig hebben. Ze worden gedaan in combinatie met ademhaling om de stroom van Prana in het lichaam te vergroten.

Door consequent te oefenen ontstaat er een ver-binding met de patronen in de hersenen die de onbewuste re-flexen in de verschillende gebieden beïnvloeden. De interne energie wordt in evenwicht gebracht en omgeleid, wat een impact heeft op de sensorische organen, pezen, aders en klieren.

Je maakt in mijn boek kennis met de acht basistypen om de toepassingen en voordelen te begrijpen en zo vaak je kunt te oefenen/te integreren. Uiteraard zijn er heel veel Mudra’s te verkennen die je kunt gebruiken, afhankelijk van de situatie of conditie waarin jij je bevindt. Het is een fijne en eenvoudige manier om balans en evenwicht te creëren.

De basishoudingen kun je al naargelang je behoefte dagelijks oefenen en afwisselen. Je kunt de Mudra’s overwegend met beide handen tegelijk uitvoeren, sommige Mudra’s (zoals de laatste Mudra in mijn boek) worden met twee handen tegelijk uitge-voerd.’

‘Ander-S leven in een sterk veranderende tijd. Welkom jij, Aquariusmens.’ Uitgegeven bij Boekscout, 2021

Liefs, Mieke

Geplaatst op

Borderline onder de loep belicht- van begrip tot wegwijzer

In consulten met mannelijke cliënten wordt me wel eens toevertrouwd dat hun vriendin, hun partner of vrouw borderline heeft en de diagnose borderline werd gesteld. Ik wil er wel de nadruk op liggen dat een diagnose gesteld en gebaseerd op wetenschappelijke basis niet in twijfel moet getrokken worden. Eerder trek ik uitspraken in het wilde weg, omdat er iets op internet werd gelezen, wél in twijfel. Je kunt zo bij elke tekst en test die je maakt of een test in naam van iemand anders een heel verkeerd beeld neerzetten over iemand of over jezelf.

Ten tweede betekent het begrip ‘persoonlijkheidsstoornis’ niet dat jij of de ander ‘gestoord’ is. Wees ajb echt heel zorgvuldig in het correct interpreteren, dan zullen mensen die ermee te maken hebben, minder verzet en weerstand ervaren.

Stel je voor dat iemand je voor de voeten gooit, op basis van een of andere ‘test’ dat geen gefundeerde basis heeft, dat jij een narcist bent, of een psychopaat, of een theatrale persoonlijkheid hebt…

Ik hoor dit naar mijn goesting toch veel te vaak in gesprekken en heb de neiging als iemand dan ook nog eens zijn/haar gelijk wil hebben tot zelfs overtuigd is van zijn/haar gelijk, af te haken.

Zo had ik iemand gisteren in gesprek, 75+’er, en natuurlijk beluister ik met aandacht en zorg naar iemands verhaal. En toen kwam het neer op de ander, de narcist, de duivel, de leugenaar…en toen ze klaar was met razen vroeg ik haar hoe het met haar was gesteld, na heel veel jaren gescheiden te zijn, haar leven. Dat leek minder interessant voor haar, het ging om hém. Hij had haar leven verpest, hij had haar kinderen beïnvloed en het ging op diezelfde lijn door.

‘ Wat kan ik voor jou betekenen’, vroeg ik haar rustig, een poging om haar zachtjes te bewegen naar zichzelf ‘Je begrijpt toch wel wat en ik hoe me voel’, antwoordde ze gedreven, alsof het verleden doortrokken en levendig actueel was in het heden. ‘Ja, ik heb je gehoord en ik heb je begrepen en ik vraag jou nu wat ik voor jou in jouw verhaal kan betekenen?’ vroeg ik opnieuw. ‘

Het werd rustiger en stiller langs haar kant. ‘ Ik weet het niet, misschien zoek ik naar het waarom dit alles is gebeurd, waarom die narcist me kapotgemaakt heeft…’

Ik viel zelf even helemaal stil….ik voelde haar diep verdriet als een nog diepere wonde dat nog steeds na zoveel jaren gescheiden te zijn, zo actueel alsof het gisteren was gebeurd, levend was.

Mijn gedachten gingen heen en weer, want de op dat moment gepaste en juiste woorden uitspreken om een stap te zetten naar een professioneel deskundig hulpverlener, bleven wat twijfelend op mijn lippen hangen ( kan ik dat wel maken om een 70+ naar de 80 levensjaren toe daartoe nog bewegen? een ethische deontologische vraag die ik me in een snelle gedachte stelde) maar ik sprak het wel uit. En ze onthaalde het wel, tot mijn verwondering, als een mogelijk te nemen stap.

Na een zo intens gesprek keer ik terug in gedachten en stel mezelf de vraag of ik het juiste heb gedaan, los van het beluisteren van een verhaal. Dat is en blijft ten alle tijden een morele verantwoordelijkheid die ik en alle consulenten dragen en ook de twijfels die onvermijdelijk kunnen opduiken, te dragen én te verdragen.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

*

Mensen met borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) vertonen meetbare verschillen in hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor emotie- en impulscontrole.

De amygdala, die fungeert als de dreigingsdetector en het emotionele alarmsysteem van de hersenen, is doorgaans reactiever. De prefrontale cortex, het gebied dat verantwoordelijk is voor rationeel denken, plannen en het afremmen van emotionele impulsen, vertoont een verminderde activiteit.

Ook de hippocampus, die helpt bij het verwerken van herinneringen en context, vertoont structurele veranderingen. Beeldvormingsstudies hebben een verminderd volume in verschillende van deze gebieden aangetoond, evenals in de anterieure cingulate cortex, een gebied dat bemiddelt tussen emotionele impulsen en rationele reacties.

Op chemisch vlak speelt serotonine een centrale rol.

Serotonine is een neurotransmitter die helpt bij het reguleren van stemming, agressie en impulsiviteit.

Verschillende onderzoeken wijzen op een verminderde serotonineactiviteit in de prefrontale gebieden van mensen met BPD.

Uit afzonderlijke studies die het vermogen van de hersenen om serotonine aan te maken maten, bleek dat een lagere productie in de verbindingen tussen de prefrontale cortex en dieper gelegen hersenstructuren rechtstreeks samenhing met hogere impulsiviteitsscores.

Het beeld dat hieruit naar voren komt, is een reeks onderling verbonden circuits die de prefrontale cortex, het limbisch systeem (de emotionele kern van de hersenen) en paden door het midden van de hersenen met elkaar verbinden.

Wanneer de serotonineactiviteit in deze circuits laag is, daalt de drempel voor emotionele en gedragsmatige reacties. Iemand kan emoties intenser ervaren, sneller reageren en het moeilijker vinden om terug te keren naar een kalme basistoestand.

Dit betekent niet dat serotonine het enige is; effecten op andere neurotransmitters zoals dopamine en GABA spelen waarschijnlijk ook een rol. (GABA staat voor gamma-aminoboterzuur (Gamma-Aminobutyric Acid). Het is de belangrijkste remmende neurotransmitter in de hersenen.)

Als je de diagnose borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) hebt, ben je waarschijnlijk bekend met turbulente en snel wisselende emoties en een gebrek aan stabiliteit in je persoonlijke relaties en zelfbeeld.

BPS is een van de meest gestigmatiseerde psychische aandoeningen, zelfs onder sommige professionals in de geestelijke gezondheidszorg. Dit hangt deels samen met het historische idee dat BPS onbehandelbaar is, maar we weten nu dat dit niet het geval is.

Hoewel er nog veel te leren valt over deze complexe aandoening, heeft recent onderzoek aangetoond dat sommige therapievormen, zoals dialectische gedragstherapie (DBT) ( zie vorige blog) effectief kunnen zijn in het verminderen van symptomen en het verbeteren van je levenskwaliteit.

Borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) heeft niet één enkele oorzaak. Het ontwikkelt zich door een combinatie van genetische aanleg, verschillen in de hersenen en omgevingsinvloeden, met name tijdens de kindertijd. Ongeveer 2,4% van de algemene bevolking voldoet aan de criteria voor BPS, en het pad naar de ontwikkeling ervan verschilt per persoon. Onderzoekers ontdekken steeds weer dat biologie en omgeving niet zomaar optellen; ze beïnvloeden elkaar op een manier die de combinatie krachtiger maakt dan elk van de factoren afzonderlijk.

Omgevingsfactoren, met name in de kindertijd, vormen het andere belangrijke puzzelstukje. Kindermishandeling, waaronder fysiek, seksueel en emotioneel misbruik, komt significant vaker voor in de voorgeschiedenis van mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD). Maar trauma alleen verklaart de stoornis niet. Veel mensen ervaren ernstige tegenspoed in hun kindertijd zonder BPD te ontwikkelen, en sommige mensen met BPD melden geen geschiedenis van openlijk misbruik.

Hier komt het concept van de “invaliderende omgeving” om de hoek kijken. Deze term, ontwikkeld door psycholoog Marsha Linehan, beschrijft een omgeving in de kindertijd waarin de emotionele ervaringen van een kind consequent worden afgewezen, geminimaliseerd, bestraft of verkeerd begrepen.

Volgens Linehans model heeft een invaliderende omgeving vier belangrijke kenmerken: onnauwkeurigheid (het verkeerd interpreteren van de emotionele toestand van het kind), verkeerde toeschrijving (het kind vertellen dat zijn of haar gevoelens van de verkeerde bron komen), ontmoediging van negatieve emoties (het straffen of negeren van leed) en oversimplificatie van probleemoplossing (de suggestie dat emotionele problemen gemakkelijk op te lossen zouden moeten zijn).

Invalidatie vereist geen kwade opzet. Een ouder die zelf zijn of haar emoties onderdrukte, kan oprecht geloven dat hij of zij een kind helpt door te zeggen dat het kind zich moet “sterker moet maken”. Een verzorger die overweldigd is door zijn of haar eigen problemen, heeft mogelijk simpelweg niet de energie om te reageren op de emotionele behoeften van een kind.

Het gaat niet om de intentie, maar om het patroon: wanneer een kind herhaaldelijk leert dat zijn of haar emotionele ervaringen verkeerd, overdreven of onacceptabel zijn, ontwikkelt het nooit effectieve strategieën om met die emoties om te gaan.

Het meest gangbare model voor het begrijpen van borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) is de biosociale theorie. Deze theorie stelt dat de stoornis voortkomt uit een wisselwerking tussen biologische emotionele kwetsbaarheid en een invaliderende omgeving. Geen van beide factoren is op zichzelf voldoende.

Een kind dat geboren is met een hoge emotionele gevoeligheid en opgroeit in een responsief en validerend gezin, kan zich ontwikkelen tot iemand die dingen diep voelt, maar er goed mee omgaat. Een kind met een gemiddelde emotionele gevoeligheid dat opgroeit in een invaliderende omgeving, kan worstelen, maar geen BPD ontwikkelen. Het is de combinatie die het grootste risico vormt.

Ten eerste een lage drempel voor emotionele reacties, wat betekent dat emoties gemakkelijker worden getriggerd.

Ten tweede hyperreactiviteit, waarbij de intensiteit van de emotionele reactie onevenredig groot is.

Ten derde een trage terugkeer naar de basislijn, wat betekent dat emotionele reacties langer aanhouden dan normaal.

Deze eigenschappen hebben een biologische basis en manifesteren zich al vroeg in het leven. Onderzoek naar het temperament van kinderen bevestigt dat kinderen die hoog scoren op neuroticisme (een neiging tot negatieve emoties) en impulsiviteit, in combinatie met een lage score op vriendelijkheid en consciëntieusheid, een groter risico lopen om later borderline-kenmerken te ontwikkelen.

De wisselwerking werkt in beide richtingen: een kind met intense emoties kan meer ontkennende reacties oproepen bij verzorgers die zich overweldigd voelen. Deze ontkennende reacties belemmeren het kind vervolgens in het leren reguleren van emoties, waardoor emotionele uitbarstingen frequenter en intenser worden, wat weer leidt tot meer ontkennende reacties.

Na verloop van tijd kan deze cyclus leiden tot het gebruik van extreme copingstrategieën, waaronder zelfbeschadiging, als een manier om emoties te beheersen die de persoon nooit heeft geleerd te hanteren. Een onderzoek toonde aan dat zowel emotionele disfunctie als impulsiviteit als persoonlijkheidskenmerken onafhankelijk van elkaar geassocieerd waren met borderline-kenmerken bij kinderen, en dat emotioneel misbruik deze associatie versterkte, met name bij kinderen die al een hoge emotionele gevoeligheid vertoonden.

Omdat tegenspoed in de kindertijd zo’n prominente rol speelt, wordt borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) soms verward met complexe posttraumatische stressstoornis (C-PTSS).

Beide aandoeningen delen kenmerken zoals emotionele instabiliteit, angst, woede en gevoelens van leegte, en beide hebben een verband met trauma. Maar de oorzakelijke mechanismen verschillen op belangrijke punten.

C-PTSS wordt direct veroorzaakt door herhaalde of langdurige traumatische ervaringen. Zonder trauma ontwikkelt C-PTSS zich niet.

De relatie tussen BPD en trauma is minder eenduidig.

Trauma is een belangrijke risicofactor, maar het interacteert met reeds bestaande biologische kwetsbaarheid en is niet in elk geval aanwezig.

BPD manifesteert zich doorgaans in de vroege volwassenheid, wanneer persoonlijkheidspatronen zich consolideren, terwijl C-PTSS zich op elke leeftijd kan ontwikkelen na een langdurig trauma.

De identiteitsstoornis en verlatingsangst die kenmerkend zijn voor BPD, zijn geen centrale kenmerken van C-PTSS, terwijl de flashbacks en vermijdingsgedragingen die kenmerkend zijn voor traumareacties, niet de kern van BPD vormen.

Inzicht in de oorzaken van borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) is belangrijk omdat het de behandeling direct beïnvloedt. Als de stoornis puur genetisch bepaald zou zijn, zou therapie een beperkt effect hebben.

Als het puur omgevingsgebonden zou zijn, zou medicatie irrelevant zijn. Omdat BPD voortkomt uit de interactie tussen biologie en aangeleerde patronen, richt een effectieve behandeling zich op beide aspecten.

De meest evidence-based therapieën voor BPD richten zich op het ontwikkelen van emotieregulatievaardigheden die in de kindertijd nooit zijn aangeleerd, en pakken tegelijkertijd de biologische intensiteit van emotionele reacties aan.

De epigenetische bevindingen zijn hier bijzonder relevant. Het feit dat chemische markers op genen die betrokken zijn bij BPD kunnen veranderen tijdens succesvolle psychotherapie, suggereert dat behandeling mensen niet alleen leert omgaan met een vaststaande biologische realiteit. Het kan de onderliggende biologie daadwerkelijk veranderen.

In één onderzoek daalden de DNA-methyleringsniveaus van een gen dat betrokken is bij de groei en veerkracht van hersencellen tijdens de behandeling bij mensen die goed op de therapie reageerden, maar stegen ze bij degenen die niet reageerden. Biologie bepaalt de omstandigheden, maar is niet het lot.

**

Een BPS wordt meestal geassocieerd met instabiliteit: in relaties, zelfbeeld en emoties. Deze instabiliteit komt vaak voort uit een angst om in de steek gelaten te worden.

BPS is een cluster B-persoonlijkheidsstoornis. Stoornissen in dit cluster beïnvloeden de emoties en relaties van de persoon en leiden tot gedrag dat door anderen als extreem of irrationeel wordt beschouwd.

Andere cluster B-stoornissen zijn onder andere de narcistische persoonlijkheidsstoornis en de antisociale persoonlijkheidsstoornis.

( zie vorig blog rond narcisme)

Bij mensen met borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) komt impulsief en potentieel zelfbeschadigend gedrag vaak voor. Zelfbeschadiging en suïcidale gedachten en handelingen komen ook vaak voor. Behandelingen zijn erop gericht om te helpen deze intense gevoelens te beheersen en de stress te verminderen, zodat ze minder vaak voorkomen.

Hoewel er geen “genezing” voor BPD bestaat, gaan veel mensen met de aandoening in “remissie”, wat betekent dat hun symptomen minder intens worden tot het punt waarop ze niet langer aan de diagnostische criteria voldoen. En dat is heel hoopvol om te weten!

BPD is zeker niet onbehandelbaar; sommige studies suggereren dat de remissiesnelheid boven de 90% ligt over een periode van 10 jaar, hoewel de auteurs van de studie opmerken dat veel van deze personen interpersoonlijke relaties vermeden, wat bijdraagt ​​aan de remissie.

Borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) wordt gedefinieerd in het Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5) van de American Psychiatric Association. In sommige landen en regio’s gebruiken artsen de International Classification of Diseases (ICD-10) van de Wereldgezondheidsorganisatie, die de term emotioneel instabiele persoonlijkheidsstoornis (EUPD) gebruikt in plaats van BPD.

De term “persoonlijkheidsstoornis” is controversieel en veel mensen (waaronder artsen) wijzen het label af. Dit komt doordat de term zelf stigmatiserend kan zijn!

Het kan pijnlijk zijn om te horen dat je psychische aandoening onderdeel is van je persoonlijkheid. Mensen met deze aandoening kunnen het gevoel hebben dat de emoties en gedragingen van BPD een rationele reactie zijn op moeilijke levenservaringen en geen gebrek in de persoon zelf of in zijn of haar persoonlijkheid.

Vanuit dit perspectief zouden professionals in de geestelijke gezondheidszorg de onderliggende oorzaak van de emotionele reacties van de persoon moeten onderzoeken, in plaats van te concluderen dat er een probleem is met het individu.

Hoewel er verschillende meningen bestaan ​​over de term ‘persoonlijkheidsstoornis’, kan een begrip heel nuttig zijn om hulp te krijgen. Sommige mensen vinden een diagnose borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) als een opluchting om hun ervaringen te begrijpen en uit te leggen, zowel aan zichzelf als aan hun omgeving.

Volgens de DSM-5 zijn er negen symptomen die geassocieerd worden met BPD.

Vijf doorslaggevende symptomen die herkenbaar zijn bij de diagnose zijn:

– wanhopige pogingen om verlating te voorkomen, ongeacht of de verlating reëel of ingebeeld is

– instabiele en intense interpersoonlijke relaties, gekenmerkt door afwisseling tussen extreme idealisering en devaluatie

– moeilijkheden met de identiteit, zoals een snel veranderend zelfbeeld of gevoel van eigenwaarde

– impulsiviteit op minstens twee gebieden die potentieel zelfbeschadigend zijn (bijv. uitgavenpatroon, seks, middelengebruik, roekeloos rijden, eetbuien)

– terugkerende suïcidale gedachten, suïcidaal gedrag of zelfbeschadiging

– emotionele instabiliteit en snel wisselende stemmingen (bijv. intense episodische dysforie, prikkelbaarheid of angst die meestal een paar uur duren en slechts zelden langer dan een paar dagen)

chronische gevoelens van leegte

– extreme woede of moeite met het beheersen van woede

stressgerelateerde paranoïde gedachten of ernstige dissociatieve symptomen

Vanwege intense angst voor verlating kun je situaties interpreteren alsof je in de steek wordt gelaten, zelfs als dat niet het geval is.

Als een vriend bijvoorbeeld op het laatste moment afspraken verandert om een ​​onvermijdelijke reden, kun je direct een automatische angst voelen om in de steek gelaten te worden en je erg gekwetst of verdrietig voelen.

Wanneer je je afgewezen voelt, kun je irrationeel boos worden op de persoon van wie je denkt dat hij of zij je afwijst (hoewel het op dat moment rationeel kan aanvoelen). Je kunt ook het gevoel hebben dat je wordt afgewezen omdat je een slecht persoon bent, terwijl dit niet het geval is.

Persoonlijkheidsstoornissen worden meestal gediagnosticeerd bij mensen van 18 jaar en ouder, zelfs als ze al jaren symptomen hebben. Dit komt omdat een psycholoog of psychiater patronen die zich in de loop der jaren hebben gevormd, moet analyseren voordat een persoonlijkheidsstoornis kan worden vastgesteld.

Volgens de DSM moeten de symptomen van borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) minstens een jaar aanwezig zijn geweest bij een tiener of kind als BPD wordt gediagnosticeerd.

Borderline persoonlijkheidsstoornis komt relatief vaak voor bij opgenomen psychiatrische patiënten.

BPD wordt vaak ten onrechte gediagnosticeerd als bipolaire stoornis en vice versa.

Volgens de National Institutes of Mental Health is ongeveer 75% van de mensen met een BPD-diagnose vrouw. Sommige onderzoeken suggereren echter dat de percentages bij mannen vergelijkbaar kunnen zijn, maar dat zij vaker een verkeerde diagnose krijgen, zoals depressie of posttraumatische stressstoornis (PTSS). Ook bij vrouwen kan een BPD-diagnose onjuist zijn, terwijl een andere diagnose eigenlijk nodig zou zijn.

Borderline wordt waarschijnlijk ondergediagnosticeerd. Sommige mensen krijgen eerder diagnoses zoals depressie, bipolaire stoornis, ADHD of PTSS.

Tegenwoordig gaat men ervan uit dat mannen en vrouwen ongeveer even vaak BPS hebben, hoewel vrouwen vaker gediagnosticeerd worden.

In de algemene bevolking wordt meestal uitgegaan van ongeveer 1–3%, wat neerkomt op ongeveer 1 op 50 tot 1 op 100 mensen.

Praktische complementaire wegwijzer is het boek/werkboek Mindfulness en Borderline, geschreven door Blaise Aguirre en Gillian Galen, om te eindigen met een hoopvolle noot. 🙏💚

Liefs Mieke 💜

Geplaatst op

Empathie bij borderline persoonlijkheidsstoornis: de paradox

Borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) is een complexe psychische aandoening die wordt gekenmerkt door aanzienlijke problemen met emotieregulatie, impulsiviteit en het onderhouden van stabiele relaties. Personen met BPS ervaren vaak intense stemmingswisselingen, een fluctuerend zelfbeeld en een diepe angst voor verlating.

Empathie verwijst naar het vermogen om de gevoelens van een ander te begrijpen en te delen, waarbij zowel intellectueel begrip als emotionele resonantie een rol spelen. De relatie tussen BPS en empathie is genuanceerd en wordt vaak verkeerd begrepen, waardoor een uniek profiel ontstaat van hoe mensen met deze stoornis omgaan met de emoties van anderen.

Een centrale tegenstrijdigheid bij BPS is de schijnbare aanwezigheid van zowel een gebrek aan empathie als een overweldigend vermogen daartoe. Deze paradox wordt begrepen door onderscheid te maken tussen twee primaire vormen van empathie. Cognitieve empathie is het intellectuele vermogen om de gedachten, gevoelens of het perspectief van een ander te begrijpen zonder die emoties noodzakelijkerwijs zelf te voelen. Het is vergelijkbaar met “jezelf in de schoenen van een ander plaatsen” om hun standpunt te begrijpen.

Affectieve empathie, of emotionele besmetting, is het vermogen om de emoties van anderen direct te voelen en te delen. Dit creëert een emotionele resonantie, waardoor een diepe verbinding met de emotionele ervaring van een ander mogelijk is. Mensen met borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) vertonen vaak een verhoogde affectieve empathie en voelen de emoties van de mensen om hen heen intens. Deze gevoeligheid kan ertoe leiden dat ze gemakkelijk overweldigd raken door de emotionele toestand van anderen, soms hun pijn ervaren alsof het hun eigen pijn is.

Omgekeerd kunnen mensen met BPD moeite hebben met cognitieve empathie, met name tijdens perioden van hoge emotionele opwinding of angst voor verlating. Hun vermogen om de intenties en perspectieven van anderen accuraat te interpreteren en te begrijpen kan verstoord zijn. Deze onbalans – verhoogde emotionele resonantie in combinatie met moeilijkheden in objectief perspectief nemen – is een belangrijke factor in het unieke empathische profiel van BPD en verklaart waarom hun empathische reacties inconsistent kunnen lijken.

Empathiepatronen bij borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) worden beïnvloed door neurologische en psychologische factoren. Neurologisch gezien spelen hersengebieden die betrokken zijn bij de verwerking en regulatie van emoties een rol. Een hyperactieve amygdala, geassocieerd met angst en emotionele reacties, draagt ​​bij aan intense emotionele reactiviteit bij BPD. Deze verhoogde activiteit kan leiden tot een overweldigende affectieve empathische respons, waarbij emoties met extreme intensiteit worden ervaren.

Een minder actieve prefrontale cortex, verantwoordelijk voor executieve functies zoals emotieregulatie en rationeel denken, kan het vermogen om intense emoties te beheersen en het perspectief van anderen te begrijpen belemmeren. Deze verminderde prefrontale activiteit kan cognitieve empathie hinderen, waardoor het moeilijk wordt om sociale signalen of intenties rationeel te interpreteren. De wisselwerking tussen deze hersengebieden draagt ​​bij aan de uitdagingen om emotionele ervaring in balans te brengen met cognitief begrip.

Psychologische en omgevingsfactoren beïnvloeden deze verschillen in empathie eveneens. Een alomtegenwoordige angst voor verlating, een kernkenmerk van BPD, leidt tot hyperwaakzaamheid ten opzichte van sociale signalen. Personen kunnen voortdurend hun omgeving scannen op tekenen van afwijzing en neutrale uitdrukkingen interpreteren als negatief. Deze hyperwaakzaamheid, in combinatie met emotionele invalidatie, kan leiden tot misinterpretaties van andermans intenties, wat intense affectieve reacties teweegbrengt die het cognitieve begrip overschaduwen.

De unieke empathiepatronen bij borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) hebben een diepgaande invloed op interpersoonlijke relaties en leiden vaak tot instabiliteit en misverstanden.

Mensen met BPD kunnen neutrale uitdrukkingen of kleine veranderingen in toon verkeerd interpreteren als tekenen van woede of afwijzing, gedreven door hyperwaakzaamheid en angst voor verlating. Deze verstoring van cognitieve empathie kan resulteren in disproportionele emotionele reacties op vermeende beledigingen die niet door de ander bedoeld waren. Een stil moment van een partner kan bijvoorbeeld verkeerd worden geïnterpreteerd als desinteresse, wat intense angst of woede kan veroorzaken.

Verhoogde affectieve empathie kan ook problemen opleveren, omdat mensen met BPD overweldigd kunnen raken door de stress of het verdriet van een partner. Geconfronteerd met de emotionele nood van een ander, kan hun emotionele systeem zo geactiveerd raken dat ze geen praktische steun kunnen bieden of een helder perspectief kunnen behouden. In plaats van troost te bieden, kunnen ze emotionele vermoeidheid of stress ervaren, wat mogelijk kan leiden tot terugtrekking of een onvermogen om hun reactie te reguleren.

Deze dynamiek kan zich manifesteren als intense woede of emotionele uitbarstingen als reactie op vermeend verraad of misverstanden, wat een gebrek aan cognitieve empathie weerspiegelt. Een kleine vertraging van een vriend bij het beantwoorden van een bericht kan bijvoorbeeld worden opgevat als verwaarlozing, wat leidt tot een intense en disproportionele emotionele reactie. Deze patronen kunnen het navigeren in sociale situaties bemoeilijken.

Het verbeteren van empathisch functioneren bij mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis is een haalbaar doel, dat vaak wordt aangepakt door middel van specifieke therapeutische interventies. Empathie kan worden gezien als een vaardigheid die in de loop der tijd kan worden verfijnd en effectiever kan worden geïntegreerd.

Dialectische Gedragstherapie (DBT), waar ik gisteren al even kort over geschreven heb, is een prominente behandelmethode die mensen helpt hun intense emoties te reguleren en hun interpersoonlijke vaardigheden te verbeteren.

DBT omvat mindfulness-oefeningen, die mensen leren hun emoties te observeren zonder erdoor overweldigd te worden, waardoor ze overweldigende affectieve empathie beter kunnen beheersen. De vaardigheden voor het verdragen van stress binnen DBT stellen mensen in staat om met intense emotionele toestanden om te gaan zonder impulsief gedrag te vertonen, wat empathische reacties vaak kan verstoren. Vaardigheden voor interpersoonlijke effectiviteit richten zich direct op communicatie en het opbouwen van relaties, en dragen bij aan de ontwikkeling van een evenwichtigere cognitieve empathie door een beter begrip van sociale signalen en de perspectieven van anderen te bevorderen. Deze vaardigheden helpen mensen om doordachter te reageren in plaats van alleen te reageren op intense emotionele besmetting.

Een andere effectieve benadering is Mentalisatietherapie (MBT), die zich specifiek richt op het vermogen om te ‘mentaliseren’. Mentalisatie verwijst naar het vermogen om de eigen en andermans mentale toestand te begrijpen, inclusief gedachten, gevoelens en intenties.

MBT helpt mensen met borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) hun cognitieve empathie te verbeteren door hun vermogen te versterken om te reflecteren op en de mentale toestanden te interpreteren die aan gedrag ten grondslag liggen. Deze therapeutische benadering bevordert een meer geïntegreerd gevoel van empathie, waardoor zowel emotionele verbondenheid als doordacht begrip in relaties mogelijk wordt.