Je zegt dat je hebt losgelaten… maar waarom ben je er dan nog zo mee bezig?
Ik hoor het regelmatig in gesprekken met cliënten.
“Ik heb mijn ex losgelaten.”
“Ik heb die situatie achter mij gelaten.”
“Ik heb aanvaard dat het voorbij is. Ik ben verdergegaan.”
En dan beginnen ze te vertellen. Over wat hij of zij gezegd heeft. Over wat er gebeurd is. Over hoe het anders had kunnen lopen. Over wat de ander nu doet, denkt of voelt. Over de onrechtvaardigheid, de teleurstelling, de gemiste kansen of de woorden die nooit uitgesproken zijn.
En terwijl ik luister, denk ik weleens: je vertelt me dat je hebt losgelaten, maar hoeveel ruimte neemt die persoon of die situatie eigenlijk nog in jouw leven in?
Begrijp me niet verkeerd. Ik oordeel daar niet over. Helemaal niet. Loslaten is niet eenvoudig. Zeker niet wanneer iets of iemand diep in je hart heeft gezeten. Maar precies daar zit een interessant verschil waar we het wat mij betreft vaker over mogen hebben: het verschil tussen loslaten en onthechten.
Want je kunt iets loslaten en er toch nog stevig aan vastzitten.
Loslaten: je weet dat het voorbij is, maar vanbinnen woedt de strijd soms nog voort
Loslaten betekent vaak dat je begrijpt dat iets niet meer is zoals het was. Je weet dat de relatie voorbij is. Dat die vriendschap niet meer werkt. Dat die situatie je niet langer dient. Dat je bepaalde dingen niet kunt veranderen, hoe graag je dat ook zou willen.
Je probeert verder te gaan. Je neemt afstand, verwijdert misschien foto’s, stopt met berichten sturen of besluit dat je niet langer achter iemand aan wilt lopen.
Dat zijn allemaal mogelijke stappen in het loslaten.
Maar ondertussen kan je hoofd nog overuren draaien.
Je vraagt je af waarom het zo gelopen is. Je probeert de ander te begrijpen. Je reconstrueert gesprekken, zoekt verklaringen, hoopt misschien stiekem op erkenning of wacht op dat ene moment waarop de ander eindelijk inziet wat hij of zij verloren heeft.
Misschien zeg je dat je er klaar mee bent, maar kijk je toch nog even op sociale media. Misschien wil je verder, maar hoop je tegelijkertijd dat de ander terugkomt. Misschien heb je de deur gesloten, maar luister je nog voortdurend of er iemand aanklopt.
En weet je wat? Dat is menselijk.
Ons verstand kan soms veel sneller beslissen dat iets voorbij is dan ons hart kan volgen. Bovendien willen we vaak niet alleen afscheid nemen van een persoon of situatie, maar ook van de toekomst die we ermee verbonden hadden.
We laten niet alleen iemand los. We laten ook verwachtingen, dromen, overtuigingen en een stukje van het leven dat we voor ogen hadden los.
Dat vraagt tijd.
Maar er is een verschil tussen tijd nodig hebben om iets te verwerken en jezelf ondertussen blijven vastklampen aan wat geweest is.
Onthechten is een volgende fase na het loslaten, wanneer je innerlijke vrijheid niet langer afhankelijk is van wat de ander doet
Onthechten gaat voor mij een laag dieper.
Het betekent niet dat je niets meer voelt. Het betekent niet dat iemand je niets meer kan schelen. En het betekent al helemaal niet dat je koud, onverschillig of emotioneel onaantastbaar moet worden.
Onthechten betekent dat je jouw innerlijke rust niet langer volledig laat afhangen van iets wat buiten jouw controle ligt.
Je hoeft niet meer te weten waarom je ex bepaalde keuzes heeft gemaakt om zelf verder te kunnen. Je hoeft niet te wachten op excuses om te verteren, te verwerken, te helen. Je hoeft niet te bewijzen dat jij gelijk had. En je hoeft niet te weten of de ander ooit spijt zal krijgen.
Je kunt erkennen dat iets je pijn heeft gedaan, zonder die pijn voortdurend opnieuw te moeten onderzoeken.
Je kunt van iemand gehouden hebben en tegelijkertijd weten dat die persoon niet meer bij jouw leven past.
Je kunt verdriet voelen om wat er niet is geworden, zonder je leven te blijven organiseren rond wat had kunnen zijn.
En het belangrijkste: je hoeft niet langer te vechten met de werkelijkheid omdat die anders is uitgevallen dan je had gehoopt.
Onthechten is niet zeggen: “Het betekent me niets meer.”
Het is eerder kunnen zeggen: “Het heeft veel voor mij betekend. Het heeft me geraakt, veranderd en misschien zelfs gevormd. Maar het hoeft mijn leven vandaag niet meer te beheersen.”
Voel je het verschil? Dit raak ik in gesprekken invoelend telkens weer aan waar verhalen uit het verleden, soms na veel jaren, heel sterk blijven leven, ondanks het leven is verder gegaan voor een ex-partner, blijft diegene hopen op verzoening, hopen op spijt en vergeving, hopen dat het de ander niet goed zal gaan( helaas ook dat), nieuwsgierig naar wat een ex-partner doet, of de nieuwe relatie zal blijven duren…En soms is er een partner, toch blijft het verlangen naar de ex-partner heel levend, de nieuwsgierig of er toch nog hoop is…ik denk dat door dit voorbeeld het verschil duidelijker is geworden tussen loslaten en onthechten.
Je kunt iemand loslaten en toch nog emotioneel aan die persoon vastzitten.
Stel je voor dat je relatie al een jaar voorbij is.
Je hebt besloten dat je niet terug wilt. Je weet dat de relatie niet goed voor je was. Je hebt misschien zelfs een nieuw leven opgebouwd.
Toch wil je nog steeds weten of je ex gelukkig is. Je vergelijkt jezelf met een eventuele nieuwe partner. Je denkt na over wat je anders had kunnen doen. Je hoopt dat je ex ooit begrijpt hoeveel pijn je hebt gehad.
Misschien wil je helemaal niet meer samen zijn, maar wil je wél dat de ander inziet wat hij of zij verloren heeft.
En precies daar kan nog een emotionele verbinding zitten.
Niet noodzakelijk omdat je nog verliefd bent, maar omdat er nog iets in jou op een antwoord wacht. Dit is wat me ook verteld wordt. Geen sprake van dat ik hem/haar nog terug in mijn leven wil, maar ik wil toch weten of hij/zij nog aan me denkt, spijt heeft enz…
Het verlangen naar erkenning. Rechtvaardigheid. Een verklaring. Een verontschuldiging. Of misschien het bewijs dat je toch belangrijk genoeg was.
Zolang jouw gevoel van eigenwaarde afhankelijk blijft van wat de ander uiteindelijk inziet, zegt of doet, heeft die persoon nog behoorlijk wat invloed op jouw innerlijke wereld.
Onthechten begint wanneer je voorzichtig gaat onderzoeken of je jezelf datgene kunt geven waarop je zo lang van de ander hebt gewacht.
Kun je jouw eigen pijn erkennen, ook als de ander dat nooit zal doen?
Kun je jouw waarde voelen, ook als iemand die niet heeft gezien?
Kun je vrede vinden met een verhaal waarin niet alle vragen beantwoord worden?
Dat betekent niet dat je de ander vrijpleit of dat je moet goedpraten wat er gebeurd is. Het betekent dat je jouw toekomst niet langer afhankelijk maakt van een inzicht dat misschien nooit bij de ander zal ontstaan.
Onthechten is niet hetzelfde als niets meer voelen.
We leven in een tijd waarin we soms verwachten dat we alles zo snel mogelijk verwerkt moeten hebben. We willen vooruit, groeien, helen en vooral niet te lang blijven hangen.
Maar onthechting is geen wedstrijd waarin degene die het minst voelt, gewonnen heeft.
Je kunt onthecht zijn en toch verdrietig worden wanneer een herinnering onverwacht opduikt. Je kunt vrede hebben met een beslissing en toch af en toe twijfelen. Je kunt iemand het beste wensen en tegelijkertijd blij zijn dat die persoon geen deel meer uitmaakt van je dagelijkse leven.
Gevoelens zijn geen bewijs dat je hebt gefaald in het loslaten.
Het verschil zit vaak niet in wat je voelt, maar in wat je met dat gevoel doet.
Blijf je het voeden door telkens opnieuw dezelfde gesprekken in je hoofd te voeren? Blijf je zoeken naar informatie die je eigenlijk niet nodig hebt? Blijf je hopen op een andere afloop, terwijl je weet dat je daarmee jezelf gevangenhoudt?
Of kun je het gevoel laten bestaan zonder er opnieuw een heel verhaal omheen te bouwen?
Je mag iemand missen zonder contact te zoeken. Je mag verdriet voelen zonder terug te keren naar wat je pijn deed. Je mag verlangen voelen zonder dat verlangen te volgen.
Dat is geen onderdrukking. Dat is leren ruimte maken voor je gevoelens zonder erdoor bestuurd te worden.
Soms houden we niet vast aan de persoon, maar aan wat die persoon voor ons moest betekenen Dit vind ik een belangrijke om even bij stil te staan.
Soms denken we dat we onze ex niet kunnen loslaten, terwijl we in werkelijkheid vasthouden aan wat die relatie voor ons symboliseerde.
Misschien wilde je eindelijk ervaren dat je goed genoeg was.
Misschien hoopte je dat iemand je zou kiezen, zonder dat je daarvoor voortdurend je best moest doen.
Misschien wilde je bewijzen dat liefde uiteindelijk alles overwint.
Of misschien voelde die situatie als de bevestiging dat je eindelijk op de juiste plek was beland.
Wanneer dat wegvalt, verliezen we niet alleen iemand. We worden ook geconfronteerd met iets wat dieper ligt: een oude onzekerheid, een onvervulde behoefte of een overtuiging over onszelf.
Dan kan het gebeuren dat we blijven zoeken naar antwoorden bij de persoon die ons juist met die vragen heeft achtergelaten.
Maar wat als de weg vooruit niet langer loopt via die ander?
Wat als je niet hoeft te wachten tot iemand jou kiest om jezelf waardevol te voelen?
Wat als je niet hoeft te begrijpen waarom iets gebeurd is om er betekenis aan te kunnen geven?
En wat als jouw leven niet hoeft te wachten tot het verleden eindelijk netjes is afgerond?
Onthechten begint bij het besef dat je niet alles wat je mist, opnieuw hoeft te zoeken bij die persoon, of die situatie waar je het bent kwijtgeraakt.
Hoe weet je of je werkelijk aan het onthechten bent?
Niet doordat je nooit meer aan die persoon denkt. Misschien ook niet doordat je geen verdriet meer voelt.
Maar wel doordat je merkt dat er iets verandert in jouw verhouding tot wat geweest is. Je hebt een heldere kijk op jezelf, op een relatie, op een situatie én je ziet ook je aandeel. Dat laatste uit zich wel eens vanuit een ‘slachtoffergevoel’. En dan, als dat kan, ga ik dieper inzoomen in het slachtoffergevoel, de patronen die verborgen worden, omdat het makkelijker is een verhaal te brengen vanuit de dramadriehoek. ‘Hij was een narcist, een profiteur,’ en ‘Ik had hem lief, zo lief, dat ik mezelf in de schaduw zette’. Interessant om die dynamiek te onderzoeken.
Mijn ervaring is zeker de laatste tijd dat een partner of ex-partner in het verhaal als narcist wordt neergezet. Ik kan er niets mee, want ik weet niet wie die partner of ex partner is, dus ik onthoud me van het geven van een bevestiging. Het gaat over de clIënt(e) en de hulpvraag. Narcismespectrum is heel breed, heb ik deze week nog aan een mannelijke cliënt uitgelegd. We moeten dus echt heel objectief en kritisch én voorzichtig zijn met het zomaar labelen van iemand. En vooral de dramadriehoek bij onszelf kritisch en eerlijk onderzoeken.
Naarmate je ervaart te onthechten, ga je minder controleren, voel je minder de drang om te weten wat de ander doet, herhaal je steeds minder de gesprekken in je hoofd, kun je de herinneringen toelaten zonder dat je daar de hele dag mee bezig bent.
Je merkt dat je aandacht langzaam terugkeert naar je eigen leven.
Naar wat jij nodig hebt. Naar wat jou energie geeft. Naar de mensen die er wél zijn. Naar keuzes die passen bij wie je vandaag bent, in plaats van bij wie je vroeger hoopte te worden.
En misschien ontdek je dat je niet langer bezig bent met de vraag of de ander jou eindelijk begrijpt, maar met de vraag of jij jezelf voldoende begrijpt om verder te gaan.
Dat is een heel wezenlijke verschuiving.
Je hoeft het verleden niet uit te wissen want dat is onmogelijk. Ervaringen maken deel uit van je emotionele volwassen uitrijpingsweg. En dat zijn vaak ervaringen waar we kinderlijke patronen ( is niet hetzelfde als kinderachtig) dienen te transformeren naar een meer volwassen mature houding.
En dat is geen teken van onverschilligheid of een houding ‘ ik sta erboven.’ Dit is vaak een spiritueel en mentale kreet. Een vorm van mentale mindfuck.
Je hoeft niet te doen alsof het je niets heeft gekost. Je hoeft zelfs niet te besluiten dat alles wat gebeurd is uiteindelijk goed was. Zie hier ook de valkuil van spirituele bypass.
Erkennen: dit was mijn verhaal, dit heeft me heel diep geraakt, dat heeft mijn leven tijdelijk op zijn kop gezet, toch kies ik ervoor om mijn leven niet langer rond dit hoofdstuk te laten draaien. Tot zolang je niet kiest voor een nieuw hoofdstuk, blijf je de oude hoofdstukken als een gebroken plaat herhalen.
Het is dus een vraag om heel eerlijk stil bij te staan. Ook de dramadriehoek willen doorbreken. ( Zie blog over de dramadriehoek).
Misschien herken je jezelf in dit verhaal. Misschien zeg je al een hele tijd dat je iets hebt losgelaten, terwijl je merkt dat je er innerlijk nog veel mee bezig bent.
Wees daar mild in. Je hoeft jezelf niet te veroordelen omdat iets nog pijn doet.
Mijn uitnodiging is om jezelf de vragen te stellen wat je nog probeert te krijgen van een persoon of een situatie?
Wacht je nog op erkenning, een verklaring, spijt of verzoening?
En wat zou er in jouw leven veranderen als je jezelf niet langer op een wachtstoel zet?
Je hoeft de antwoorden niet meteen te kennen. Soms is het al voldoende om te ontdekken waar je aandacht, energie en hoop nog naartoe gaan.
De essentie van onthechten is niet dat het verleden geen plaats meer heeft in jouw verhaal, maar dat het niet langer bepaalt hoe jij vandaag leeft.
Loslaten is erkennen dat je iets niet meer kunt vasthouden zoals het was. Onthechten is jezelf de vrijheid teruggeven om verder te leven, ook wanneer het verleden niet wordt zoals je had gehoopt.
De kernvraag is:
“Ben ik werkelijk aan het loslaten, of ben ik nog altijd op een andere manier verbonden met datgene waarvan ik zeg dat ik afscheid heb genomen?”
Alleen JIJ kent het antwoord. Daarom is deze kernvraag een retorische uitnodigende vraag.
Mieke
