Auteur: mieke

Onder meer onze handen herbergen een enorme rijkdom, waar doorgaans we niet stil bij staan. De heilzame effecten van een massage, een zachte aanraking tot het incasseren van klappen. Handen reiken uit, duwen weg, handen zijn verweven met ons hele Zijn als mens. Ik benoem het nu algemeen, maar het gaat toch veel verder.

Zelf heb ik een uitgebreide training gevolgd in onder meer Mudra Yoga en ervoer het als heerlijk om te doen.

Het is geen synoniem voor instant-kant- en -klaar, waar we door de gehaastheid en gejaagdheid van een mogelijks volgepropt leven weinig interesse hebben in heel efficiënte manieren van ‘heling’, sneller een pilletje innemen om bijvoorbeeld beter te slapen, angst of stress onder controle te krijgen et cetera.

Ik oordeel er niet over, want uiteindelijk maakt ieder voor zichzelf de keuze om van binnenuit naar een goede tot optimale gezondheid en gezond Zijn te dragen. Ook de ongemakken in het begin te verdragen. Mijn advies is hierbij: wacht niet tot het te laat is. We moeten dit ook alles heel realistisch durven en willen aan te kijken.

Snel ervan af willen, is wat ik heel vaak hoor in consulten met cliënten. Klachten zijn daarentegen een rinkelend belletje dat er iets in de levensstijl onder de aandacht wordt gebracht en dat hoeft zeker geen drama te zijn. Stel dat je voor een tentamen of examen staat, nerveus en gespannen doe je het examen maar je hebt een complete black out, gevolg: niet geslaagd. Het ligt meestal niet aan het beheersen van de stof, maar het niet beheersen van stress, paniek en angst. Ook met kinderen en studenten is dit helaas een vaak gehoorde ‘klacht.’ Het kan ook anders.

Gezonde stress voelt anders in je lichaam en geest, tenminste als je je gewaarwordt van je lichaam ( lichaamsbewustzijn). Niet zomaar hoor je mensen wel eens zeggen over zichzelf of anderen…als een kip zonder kop rondrennen.

Op een heel eenvoudige manier maak je kennis met 8 basis-Mudra’s die je dagelijks kunt toepassen. Zoals het met nog niet gekende informatie gaat- wat niet gekend is, wordt niet bemind- vraagt dit uiteraard discipline en de intentie om ermee aan de slag te gaan. Ik noem dit dagelijkse spirituele hygiëne, want je kunt er natuurlijk, zoals met alles, veel over lezen en weten, maar als je er niets mee doet, blijft het vergaarde kennis.

Sommige Mudra’s zijn wat ingewikkelder, maar bij consequent en bewust oefenen en vooral doorzetten, werken de hersenen en de handen afgestemd op elkaar heerlijk samen.

Beginnen met de basis is een heel goede start om vertrouwd te geraken met de uitvoering, de dieptewerking en het effect te ervaren.

‘Een Mudra is een handgebaar dat de energiestroom naar speci-fieke delen van de hersenen leidt. Er zijn veel soorten Mudra’s die zijn ontworpen om verschillende voordelen te bieden, afhankelijk van wat we specifiek nodig hebben. Ze worden gedaan in combinatie met ademhaling om de stroom van Prana in het lichaam te vergroten.

Door consequent te oefenen ontstaat er een ver-binding met de patronen in de hersenen die de onbewuste re-flexen in de verschillende gebieden beïnvloeden. De interne energie wordt in evenwicht gebracht en omgeleid, wat een impact heeft op de sensorische organen, pezen, aders en klieren.

Je maakt in mijn boek kennis met de acht basistypen om de toepassingen en voordelen te begrijpen en zo vaak je kunt te oefenen/te integreren. Uiteraard zijn er heel veel Mudra’s te verkennen die je kunt gebruiken, afhankelijk van de situatie of conditie waarin jij je bevindt. Het is een fijne en eenvoudige manier om balans en evenwicht te creëren.

De basishoudingen kun je al naargelang je behoefte dagelijks oefenen en afwisselen. Je kunt de Mudra’s overwegend met beide handen tegelijk uitvoeren, sommige Mudra’s (zoals de laatste Mudra in mijn boek) worden met twee handen tegelijk uitge-voerd.’

‘Ander-S leven in een sterk veranderende tijd. Welkom jij, Aquariusmens.’ Uitgegeven bij Boekscout, 2021

Liefs, Mieke

In consulten met mannelijke cliënten wordt me wel eens toevertrouwd dat hun vriendin, hun partner of vrouw borderline heeft en de diagnose borderline werd gesteld. Ik wil er wel de nadruk op liggen dat een diagnose gesteld en gebaseerd op wetenschappelijke basis niet in twijfel moet getrokken worden. Eerder trek ik uitspraken in het wilde weg, omdat er iets op internet werd gelezen, wél in twijfel. Je kunt zo bij elke tekst en test die je maakt of een test in naam van iemand anders een heel verkeerd beeld neerzetten over iemand of over jezelf.

Ten tweede betekent het begrip ‘persoonlijkheidsstoornis’ niet dat jij of de ander ‘gestoord’ is. Wees ajb echt heel zorgvuldig in het correct interpreteren, dan zullen mensen die ermee te maken hebben, minder verzet en weerstand ervaren.

Stel je voor dat iemand je voor de voeten gooit, op basis van een of andere ‘test’ dat geen gefundeerde basis heeft, dat jij een narcist bent, of een psychopaat, of een theatrale persoonlijkheid hebt…

Ik hoor dit naar mijn goesting toch veel te vaak in gesprekken en heb de neiging als iemand dan ook nog eens zijn/haar gelijk wil hebben tot zelfs overtuigd is van zijn/haar gelijk, af te haken.

Zo had ik iemand gisteren in gesprek, 75+’er, en natuurlijk beluister ik met aandacht en zorg naar iemands verhaal. En toen kwam het neer op de ander, de narcist, de duivel, de leugenaar…en toen ze klaar was met razen vroeg ik haar hoe het met haar was gesteld, na heel veel jaren gescheiden te zijn, haar leven. Dat leek minder interessant voor haar, het ging om hém. Hij had haar leven verpest, hij had haar kinderen beïnvloed en het ging op diezelfde lijn door.

‘ Wat kan ik voor jou betekenen’, vroeg ik haar rustig, een poging om haar zachtjes te bewegen naar zichzelf ‘Je begrijpt toch wel wat en ik hoe me voel’, antwoordde ze gedreven, alsof het verleden doortrokken en levendig actueel was in het heden. ‘Ja, ik heb je gehoord en ik heb je begrepen en ik vraag jou nu wat ik voor jou in jouw verhaal kan betekenen?’ vroeg ik opnieuw. ‘

Het werd rustiger en stiller langs haar kant. ‘ Ik weet het niet, misschien zoek ik naar het waarom dit alles is gebeurd, waarom die narcist me kapotgemaakt heeft…’

Ik viel zelf even helemaal stil….ik voelde haar diep verdriet als een nog diepere wonde dat nog steeds na zoveel jaren gescheiden te zijn, zo actueel alsof het gisteren was gebeurd, levend was.

Mijn gedachten gingen heen en weer, want de op dat moment gepaste en juiste woorden uitspreken om een stap te zetten naar een professioneel deskundig hulpverlener, bleven wat twijfelend op mijn lippen hangen ( kan ik dat wel maken om een 70+ naar de 80 levensjaren toe daartoe nog bewegen? een ethische deontologische vraag die ik me in een snelle gedachte stelde) maar ik sprak het wel uit. En ze onthaalde het wel, tot mijn verwondering, als een mogelijk te nemen stap.

Na een zo intens gesprek keer ik terug in gedachten en stel mezelf de vraag of ik het juiste heb gedaan, los van het beluisteren van een verhaal. Dat is en blijft ten alle tijden een morele verantwoordelijkheid die ik en alle consulenten dragen en ook de twijfels die onvermijdelijk kunnen opduiken, te dragen én te verdragen.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) is een psychische aandoening die een grote invloed heeft op je stemming, gedrag en zelfbeeld.

*

Mensen met borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) vertonen meetbare verschillen in hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor emotie- en impulscontrole.

De amygdala, die fungeert als de dreigingsdetector en het emotionele alarmsysteem van de hersenen, is doorgaans reactiever. De prefrontale cortex, het gebied dat verantwoordelijk is voor rationeel denken, plannen en het afremmen van emotionele impulsen, vertoont een verminderde activiteit.

Ook de hippocampus, die helpt bij het verwerken van herinneringen en context, vertoont structurele veranderingen. Beeldvormingsstudies hebben een verminderd volume in verschillende van deze gebieden aangetoond, evenals in de anterieure cingulate cortex, een gebied dat bemiddelt tussen emotionele impulsen en rationele reacties.

Op chemisch vlak speelt serotonine een centrale rol.

Serotonine is een neurotransmitter die helpt bij het reguleren van stemming, agressie en impulsiviteit.

Verschillende onderzoeken wijzen op een verminderde serotonineactiviteit in de prefrontale gebieden van mensen met BPD.

Uit afzonderlijke studies die het vermogen van de hersenen om serotonine aan te maken maten, bleek dat een lagere productie in de verbindingen tussen de prefrontale cortex en dieper gelegen hersenstructuren rechtstreeks samenhing met hogere impulsiviteitsscores.

Het beeld dat hieruit naar voren komt, is een reeks onderling verbonden circuits die de prefrontale cortex, het limbisch systeem (de emotionele kern van de hersenen) en paden door het midden van de hersenen met elkaar verbinden.

Wanneer de serotonineactiviteit in deze circuits laag is, daalt de drempel voor emotionele en gedragsmatige reacties. Iemand kan emoties intenser ervaren, sneller reageren en het moeilijker vinden om terug te keren naar een kalme basistoestand.

Dit betekent niet dat serotonine het enige is; effecten op andere neurotransmitters zoals dopamine en GABA spelen waarschijnlijk ook een rol. (GABA staat voor gamma-aminoboterzuur (Gamma-Aminobutyric Acid). Het is de belangrijkste remmende neurotransmitter in de hersenen.)

Als je de diagnose borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) hebt, ben je waarschijnlijk bekend met turbulente en snel wisselende emoties en een gebrek aan stabiliteit in je persoonlijke relaties en zelfbeeld.

BPS is een van de meest gestigmatiseerde psychische aandoeningen, zelfs onder sommige professionals in de geestelijke gezondheidszorg. Dit hangt deels samen met het historische idee dat BPS onbehandelbaar is, maar we weten nu dat dit niet het geval is.

Hoewel er nog veel te leren valt over deze complexe aandoening, heeft recent onderzoek aangetoond dat sommige therapievormen, zoals dialectische gedragstherapie (DBT) ( zie vorige blog) effectief kunnen zijn in het verminderen van symptomen en het verbeteren van je levenskwaliteit.

Borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) heeft niet één enkele oorzaak. Het ontwikkelt zich door een combinatie van genetische aanleg, verschillen in de hersenen en omgevingsinvloeden, met name tijdens de kindertijd. Ongeveer 2,4% van de algemene bevolking voldoet aan de criteria voor BPS, en het pad naar de ontwikkeling ervan verschilt per persoon. Onderzoekers ontdekken steeds weer dat biologie en omgeving niet zomaar optellen; ze beïnvloeden elkaar op een manier die de combinatie krachtiger maakt dan elk van de factoren afzonderlijk.

Omgevingsfactoren, met name in de kindertijd, vormen het andere belangrijke puzzelstukje. Kindermishandeling, waaronder fysiek, seksueel en emotioneel misbruik, komt significant vaker voor in de voorgeschiedenis van mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD). Maar trauma alleen verklaart de stoornis niet. Veel mensen ervaren ernstige tegenspoed in hun kindertijd zonder BPD te ontwikkelen, en sommige mensen met BPD melden geen geschiedenis van openlijk misbruik.

Hier komt het concept van de “invaliderende omgeving” om de hoek kijken. Deze term, ontwikkeld door psycholoog Marsha Linehan, beschrijft een omgeving in de kindertijd waarin de emotionele ervaringen van een kind consequent worden afgewezen, geminimaliseerd, bestraft of verkeerd begrepen.

Volgens Linehans model heeft een invaliderende omgeving vier belangrijke kenmerken: onnauwkeurigheid (het verkeerd interpreteren van de emotionele toestand van het kind), verkeerde toeschrijving (het kind vertellen dat zijn of haar gevoelens van de verkeerde bron komen), ontmoediging van negatieve emoties (het straffen of negeren van leed) en oversimplificatie van probleemoplossing (de suggestie dat emotionele problemen gemakkelijk op te lossen zouden moeten zijn).

Invalidatie vereist geen kwade opzet. Een ouder die zelf zijn of haar emoties onderdrukte, kan oprecht geloven dat hij of zij een kind helpt door te zeggen dat het kind zich moet “sterker moet maken”. Een verzorger die overweldigd is door zijn of haar eigen problemen, heeft mogelijk simpelweg niet de energie om te reageren op de emotionele behoeften van een kind.

Het gaat niet om de intentie, maar om het patroon: wanneer een kind herhaaldelijk leert dat zijn of haar emotionele ervaringen verkeerd, overdreven of onacceptabel zijn, ontwikkelt het nooit effectieve strategieën om met die emoties om te gaan.

Het meest gangbare model voor het begrijpen van borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) is de biosociale theorie. Deze theorie stelt dat de stoornis voortkomt uit een wisselwerking tussen biologische emotionele kwetsbaarheid en een invaliderende omgeving. Geen van beide factoren is op zichzelf voldoende.

Een kind dat geboren is met een hoge emotionele gevoeligheid en opgroeit in een responsief en validerend gezin, kan zich ontwikkelen tot iemand die dingen diep voelt, maar er goed mee omgaat. Een kind met een gemiddelde emotionele gevoeligheid dat opgroeit in een invaliderende omgeving, kan worstelen, maar geen BPD ontwikkelen. Het is de combinatie die het grootste risico vormt.

Emotionele kwetsbaarheid heeft in dit model drie dimensies.

Ten eerste een lage drempel voor emotionele reacties, wat betekent dat emoties gemakkelijker worden getriggerd.

Ten tweede hyperreactiviteit, waarbij de intensiteit van de emotionele reactie onevenredig groot is.

Ten derde een trage terugkeer naar de basislijn, wat betekent dat emotionele reacties langer aanhouden dan normaal.

Deze eigenschappen hebben een biologische basis en manifesteren zich al vroeg in het leven. Onderzoek naar het temperament van kinderen bevestigt dat kinderen die hoog scoren op neuroticisme (een neiging tot negatieve emoties) en impulsiviteit, in combinatie met een lage score op vriendelijkheid en consciëntieusheid, een groter risico lopen om later borderline-kenmerken te ontwikkelen.

De wisselwerking werkt in beide richtingen: een kind met intense emoties kan meer ontkennende reacties oproepen bij verzorgers die zich overweldigd voelen. Deze ontkennende reacties belemmeren het kind vervolgens in het leren reguleren van emoties, waardoor emotionele uitbarstingen frequenter en intenser worden, wat weer leidt tot meer ontkennende reacties.

Na verloop van tijd kan deze cyclus leiden tot het gebruik van extreme copingstrategieën, waaronder zelfbeschadiging, als een manier om emoties te beheersen die de persoon nooit heeft geleerd te hanteren. Een onderzoek toonde aan dat zowel emotionele disfunctie als impulsiviteit als persoonlijkheidskenmerken onafhankelijk van elkaar geassocieerd waren met borderline-kenmerken bij kinderen, en dat emotioneel misbruik deze associatie versterkte, met name bij kinderen die al een hoge emotionele gevoeligheid vertoonden.

Omdat tegenspoed in de kindertijd zo’n prominente rol speelt, wordt borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) soms verward met complexe posttraumatische stressstoornis (C-PTSS).

Beide aandoeningen delen kenmerken zoals emotionele instabiliteit, angst, woede en gevoelens van leegte, en beide hebben een verband met trauma. Maar de oorzakelijke mechanismen verschillen op belangrijke punten.

C-PTSS wordt direct veroorzaakt door herhaalde of langdurige traumatische ervaringen. Zonder trauma ontwikkelt C-PTSS zich niet.

De relatie tussen BPD en trauma is minder eenduidig.

Trauma is een belangrijke risicofactor, maar het interacteert met reeds bestaande biologische kwetsbaarheid en is niet in elk geval aanwezig.

BPD manifesteert zich doorgaans in de vroege volwassenheid, wanneer persoonlijkheidspatronen zich consolideren, terwijl C-PTSS zich op elke leeftijd kan ontwikkelen na een langdurig trauma.

De identiteitsstoornis en verlatingsangst die kenmerkend zijn voor BPD, zijn geen centrale kenmerken van C-PTSS, terwijl de flashbacks en vermijdingsgedragingen die kenmerkend zijn voor traumareacties, niet de kern van BPD vormen.

Inzicht in de oorzaken van borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) is belangrijk omdat het de behandeling direct beïnvloedt. Als de stoornis puur genetisch bepaald zou zijn, zou therapie een beperkt effect hebben.

Als het puur omgevingsgebonden zou zijn, zou medicatie irrelevant zijn. Omdat BPD voortkomt uit de interactie tussen biologie en aangeleerde patronen, richt een effectieve behandeling zich op beide aspecten.

De meest evidence-based therapieën voor BPD richten zich op het ontwikkelen van emotieregulatievaardigheden die in de kindertijd nooit zijn aangeleerd, en pakken tegelijkertijd de biologische intensiteit van emotionele reacties aan.

De epigenetische bevindingen zijn hier bijzonder relevant. Het feit dat chemische markers op genen die betrokken zijn bij BPD kunnen veranderen tijdens succesvolle psychotherapie, suggereert dat behandeling mensen niet alleen leert omgaan met een vaststaande biologische realiteit. Het kan de onderliggende biologie daadwerkelijk veranderen.

In één onderzoek daalden de DNA-methyleringsniveaus van een gen dat betrokken is bij de groei en veerkracht van hersencellen tijdens de behandeling bij mensen die goed op de therapie reageerden, maar stegen ze bij degenen die niet reageerden. Biologie bepaalt de omstandigheden, maar is niet het lot.

**

Een BPS wordt meestal geassocieerd met instabiliteit: in relaties, zelfbeeld en emoties. Deze instabiliteit komt vaak voort uit een angst om in de steek gelaten te worden.

BPS is een cluster B-persoonlijkheidsstoornis. Stoornissen in dit cluster beïnvloeden de emoties en relaties van de persoon en leiden tot gedrag dat door anderen als extreem of irrationeel wordt beschouwd.

Andere cluster B-stoornissen zijn onder andere de narcistische persoonlijkheidsstoornis en de antisociale persoonlijkheidsstoornis.

( zie vorig blog rond narcisme)

Bij mensen met borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) komt impulsief en potentieel zelfbeschadigend gedrag vaak voor. Zelfbeschadiging en suïcidale gedachten en handelingen komen ook vaak voor. Behandelingen zijn erop gericht om te helpen deze intense gevoelens te beheersen en de stress te verminderen, zodat ze minder vaak voorkomen.

Hoewel er geen “genezing” voor BPD bestaat, gaan veel mensen met de aandoening in “remissie”, wat betekent dat hun symptomen minder intens worden tot het punt waarop ze niet langer aan de diagnostische criteria voldoen. En dat is heel hoopvol om te weten!

BPD is zeker niet onbehandelbaar; sommige studies suggereren dat de remissiesnelheid boven de 90% ligt over een periode van 10 jaar, hoewel de auteurs van de studie opmerken dat veel van deze personen interpersoonlijke relaties vermeden, wat bijdraagt ​​aan de remissie.

Borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) wordt gedefinieerd in het Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5) van de American Psychiatric Association. In sommige landen en regio’s gebruiken artsen de International Classification of Diseases (ICD-10) van de Wereldgezondheidsorganisatie, die de term emotioneel instabiele persoonlijkheidsstoornis (EUPD) gebruikt in plaats van BPD.

De term “persoonlijkheidsstoornis” is controversieel en veel mensen (waaronder artsen) wijzen het label af. Dit komt doordat de term zelf stigmatiserend kan zijn!

Het kan pijnlijk zijn om te horen dat je psychische aandoening onderdeel is van je persoonlijkheid. Mensen met deze aandoening kunnen het gevoel hebben dat de emoties en gedragingen van BPD een rationele reactie zijn op moeilijke levenservaringen en geen gebrek in de persoon zelf of in zijn of haar persoonlijkheid.

Vanuit dit perspectief zouden professionals in de geestelijke gezondheidszorg de onderliggende oorzaak van de emotionele reacties van de persoon moeten onderzoeken, in plaats van te concluderen dat er een probleem is met het individu.

Hoewel er verschillende meningen bestaan ​​over de term ‘persoonlijkheidsstoornis’, kan een begrip heel nuttig zijn om hulp te krijgen. Sommige mensen vinden een diagnose borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) als een opluchting om hun ervaringen te begrijpen en uit te leggen, zowel aan zichzelf als aan hun omgeving.

*** Symptomen

Volgens de DSM-5 zijn er negen symptomen die geassocieerd worden met BPD.

Vijf doorslaggevende symptomen die herkenbaar zijn bij de diagnose zijn:

– wanhopige pogingen om verlating te voorkomen, ongeacht of de verlating reëel of ingebeeld is

– instabiele en intense interpersoonlijke relaties, gekenmerkt door afwisseling tussen extreme idealisering en devaluatie

– moeilijkheden met de identiteit, zoals een snel veranderend zelfbeeld of gevoel van eigenwaarde

– impulsiviteit op minstens twee gebieden die potentieel zelfbeschadigend zijn (bijv. uitgavenpatroon, seks, middelengebruik, roekeloos rijden, eetbuien)

– terugkerende suïcidale gedachten, suïcidaal gedrag of zelfbeschadiging

– emotionele instabiliteit en snel wisselende stemmingen (bijv. intense episodische dysforie, prikkelbaarheid of angst die meestal een paar uur duren en slechts zelden langer dan een paar dagen)

chronische gevoelens van leegte

– extreme woede of moeite met het beheersen van woede

stressgerelateerde paranoïde gedachten of ernstige dissociatieve symptomen

Vanwege intense angst voor verlating kun je situaties interpreteren alsof je in de steek wordt gelaten, zelfs als dat niet het geval is.

Als een vriend bijvoorbeeld op het laatste moment afspraken verandert om een ​​onvermijdelijke reden, kun je direct een automatische angst voelen om in de steek gelaten te worden en je erg gekwetst of verdrietig voelen.

Wanneer je je afgewezen voelt, kun je irrationeel boos worden op de persoon van wie je denkt dat hij of zij je afwijst (hoewel het op dat moment rationeel kan aanvoelen). Je kunt ook het gevoel hebben dat je wordt afgewezen omdat je een slecht persoon bent, terwijl dit niet het geval is.

Persoonlijkheidsstoornissen worden meestal gediagnosticeerd bij mensen van 18 jaar en ouder, zelfs als ze al jaren symptomen hebben. Dit komt omdat een psycholoog of psychiater patronen die zich in de loop der jaren hebben gevormd, moet analyseren voordat een persoonlijkheidsstoornis kan worden vastgesteld.

Volgens de DSM moeten de symptomen van borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) minstens een jaar aanwezig zijn geweest bij een tiener of kind als BPD wordt gediagnosticeerd.

Borderline persoonlijkheidsstoornis komt relatief vaak voor bij opgenomen psychiatrische patiënten.

BPD wordt vaak ten onrechte gediagnosticeerd als bipolaire stoornis en vice versa.

Volgens de National Institutes of Mental Health is ongeveer 75% van de mensen met een BPD-diagnose vrouw. Sommige onderzoeken suggereren echter dat de percentages bij mannen vergelijkbaar kunnen zijn, maar dat zij vaker een verkeerde diagnose krijgen, zoals depressie of posttraumatische stressstoornis (PTSS). Ook bij vrouwen kan een BPD-diagnose onjuist zijn, terwijl een andere diagnose eigenlijk nodig zou zijn.

Borderline wordt waarschijnlijk ondergediagnosticeerd. Sommige mensen krijgen eerder diagnoses zoals depressie, bipolaire stoornis, ADHD of PTSS.

Tegenwoordig gaat men ervan uit dat mannen en vrouwen ongeveer even vaak BPS hebben, hoewel vrouwen vaker gediagnosticeerd worden.

In de algemene bevolking wordt meestal uitgegaan van ongeveer 1–3%, wat neerkomt op ongeveer 1 op 50 tot 1 op 100 mensen.

Praktische complementaire wegwijzer is het boek/werkboek Mindfulness en Borderline, geschreven door Blaise Aguirre en Gillian Galen, om te eindigen met een hoopvolle noot.

Liefs Mieke

Borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) is een complexe psychische aandoening die wordt gekenmerkt door aanzienlijke problemen met emotieregulatie, impulsiviteit en het onderhouden van stabiele relaties. Personen met BPS ervaren vaak intense stemmingswisselingen, een fluctuerend zelfbeeld en een diepe angst voor verlating.

Empathie verwijst naar het vermogen om de gevoelens van een ander te begrijpen en te delen, waarbij zowel intellectueel begrip als emotionele resonantie een rol spelen. De relatie tussen BPS en empathie is genuanceerd en wordt vaak verkeerd begrepen, waardoor een uniek profiel ontstaat van hoe mensen met deze stoornis omgaan met de emoties van anderen.

Een centrale tegenstrijdigheid bij BPS is de schijnbare aanwezigheid van zowel een gebrek aan empathie als een overweldigend vermogen daartoe. Deze paradox wordt begrepen door onderscheid te maken tussen twee primaire vormen van empathie. Cognitieve empathie is het intellectuele vermogen om de gedachten, gevoelens of het perspectief van een ander te begrijpen zonder die emoties noodzakelijkerwijs zelf te voelen. Het is vergelijkbaar met “jezelf in de schoenen van een ander plaatsen” om hun standpunt te begrijpen.

Affectieve empathie, of emotionele besmetting, is het vermogen om de emoties van anderen direct te voelen en te delen. Dit creëert een emotionele resonantie, waardoor een diepe verbinding met de emotionele ervaring van een ander mogelijk is. Mensen met borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) vertonen vaak een verhoogde affectieve empathie en voelen de emoties van de mensen om hen heen intens. Deze gevoeligheid kan ertoe leiden dat ze gemakkelijk overweldigd raken door de emotionele toestand van anderen, soms hun pijn ervaren alsof het hun eigen pijn is.

Omgekeerd kunnen mensen met BPD moeite hebben met cognitieve empathie, met name tijdens perioden van hoge emotionele opwinding of angst voor verlating. Hun vermogen om de intenties en perspectieven van anderen accuraat te interpreteren en te begrijpen kan verstoord zijn. Deze onbalans – verhoogde emotionele resonantie in combinatie met moeilijkheden in objectief perspectief nemen – is een belangrijke factor in het unieke empathische profiel van BPD en verklaart waarom hun empathische reacties inconsistent kunnen lijken.

* Onderliggende oorzaken van verschillen in empathie

Empathiepatronen bij borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) worden beïnvloed door neurologische en psychologische factoren. Neurologisch gezien spelen hersengebieden die betrokken zijn bij de verwerking en regulatie van emoties een rol. Een hyperactieve amygdala, geassocieerd met angst en emotionele reacties, draagt ​​bij aan intense emotionele reactiviteit bij BPD. Deze verhoogde activiteit kan leiden tot een overweldigende affectieve empathische respons, waarbij emoties met extreme intensiteit worden ervaren.

Een minder actieve prefrontale cortex, verantwoordelijk voor executieve functies zoals emotieregulatie en rationeel denken, kan het vermogen om intense emoties te beheersen en het perspectief van anderen te begrijpen belemmeren. Deze verminderde prefrontale activiteit kan cognitieve empathie hinderen, waardoor het moeilijk wordt om sociale signalen of intenties rationeel te interpreteren. De wisselwerking tussen deze hersengebieden draagt ​​bij aan de uitdagingen om emotionele ervaring in balans te brengen met cognitief begrip.

Psychologische en omgevingsfactoren beïnvloeden deze verschillen in empathie eveneens. Een alomtegenwoordige angst voor verlating, een kernkenmerk van BPD, leidt tot hyperwaakzaamheid ten opzichte van sociale signalen. Personen kunnen voortdurend hun omgeving scannen op tekenen van afwijzing en neutrale uitdrukkingen interpreteren als negatief. Deze hyperwaakzaamheid, in combinatie met emotionele invalidatie, kan leiden tot misinterpretaties van andermans intenties, wat intense affectieve reacties teweegbrengt die het cognitieve begrip overschaduwen.

* Hoe empathiepatronen relaties beïnvloeden

De unieke empathiepatronen bij borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) hebben een diepgaande invloed op interpersoonlijke relaties en leiden vaak tot instabiliteit en misverstanden.

Mensen met BPD kunnen neutrale uitdrukkingen of kleine veranderingen in toon verkeerd interpreteren als tekenen van woede of afwijzing, gedreven door hyperwaakzaamheid en angst voor verlating. Deze verstoring van cognitieve empathie kan resulteren in disproportionele emotionele reacties op vermeende beledigingen die niet door de ander bedoeld waren. Een stil moment van een partner kan bijvoorbeeld verkeerd worden geïnterpreteerd als desinteresse, wat intense angst of woede kan veroorzaken.

Verhoogde affectieve empathie kan ook problemen opleveren, omdat mensen met BPD overweldigd kunnen raken door de stress of het verdriet van een partner. Geconfronteerd met de emotionele nood van een ander, kan hun emotionele systeem zo geactiveerd raken dat ze geen praktische steun kunnen bieden of een helder perspectief kunnen behouden. In plaats van troost te bieden, kunnen ze emotionele vermoeidheid of stress ervaren, wat mogelijk kan leiden tot terugtrekking of een onvermogen om hun reactie te reguleren.

Deze dynamiek kan zich manifesteren als intense woede of emotionele uitbarstingen als reactie op vermeend verraad of misverstanden, wat een gebrek aan cognitieve empathie weerspiegelt. Een kleine vertraging van een vriend bij het beantwoorden van een bericht kan bijvoorbeeld worden opgevat als verwaarlozing, wat leidt tot een intense en disproportionele emotionele reactie. Deze patronen kunnen het navigeren in sociale situaties bemoeilijken.

* Het ontwikkelen van evenwichtige empathie

Het verbeteren van empathisch functioneren bij mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis is een haalbaar doel, dat vaak wordt aangepakt door middel van specifieke therapeutische interventies. Empathie kan worden gezien als een vaardigheid die in de loop der tijd kan worden verfijnd en effectiever kan worden geïntegreerd.

Dialectische Gedragstherapie (DBT), waar ik gisteren al even kort over geschreven heb, is een prominente behandelmethode die mensen helpt hun intense emoties te reguleren en hun interpersoonlijke vaardigheden te verbeteren.

DBT omvat mindfulness-oefeningen, die mensen leren hun emoties te observeren zonder erdoor overweldigd te worden, waardoor ze overweldigende affectieve empathie beter kunnen beheersen. De vaardigheden voor het verdragen van stress binnen DBT stellen mensen in staat om met intense emotionele toestanden om te gaan zonder impulsief gedrag te vertonen, wat empathische reacties vaak kan verstoren. Vaardigheden voor interpersoonlijke effectiviteit richten zich direct op communicatie en het opbouwen van relaties, en dragen bij aan de ontwikkeling van een evenwichtigere cognitieve empathie door een beter begrip van sociale signalen en de perspectieven van anderen te bevorderen. Deze vaardigheden helpen mensen om doordachter te reageren in plaats van alleen te reageren op intense emotionele besmetting.

Een andere effectieve benadering is Mentalisatietherapie (MBT), die zich specifiek richt op het vermogen om te ‘mentaliseren’. Mentalisatie verwijst naar het vermogen om de eigen en andermans mentale toestand te begrijpen, inclusief gedachten, gevoelens en intenties.

MBT helpt mensen met borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) hun cognitieve empathie te verbeteren door hun vermogen te versterken om te reflecteren op en de mentale toestanden te interpreteren die aan gedrag ten grondslag liggen. Deze therapeutische benadering bevordert een meer geïntegreerd gevoel van empathie, waardoor zowel emotionele verbondenheid als doordacht begrip in relaties mogelijk wordt.

Liefs Mieke, gecertificeerd in het college ‘Borderline’, bij Erwin van Meekeren, psychiater en auteur van een tiental interessante boeken, opleider bij Hupper.nl Academie.

Zon in Tweelingen semi-sextiel Jupiter in Kreeft – Bruggen bouwen tussen verschillen

De Zon in Tweelingen vormt een semi-sextiel met Jupiter in Kreeft. Hoewel dit een subtiel aspect is, nodigt het ons uit om open te staan voor elkaar en verbinding te zoeken, zelfs wanneer we verschillende achtergronden, meningen of levenspaden hebben.

De vriendelijke herinnering als boodschap is dat we het niet over alles en met iedereen eens hoeven te zijn, maar met respect en begrip te bejegenen, ontvankelijkheid voor de diversiteit cultiveren is wat bijdraagt tot een verdraagzame samenleving. Je draagt je persoonlijke visie uit én je verdraagt dat de Ander eveneens een persoonlijke visie uitdraagt vanuit doorleefde ervaringen. Dragen en Verdragen. En ook eens stil staan en dieper invoelen waar er ook gemeenschappelijkheid ontdekt kan worden. Ik zag zo even het beeld van een venndiagram opduiken. Dat is wat ik bedoel. Stel je dat even voor, in gedachten.

Tweelingen moedigt ons aan om nieuwsgierig te blijven, vragen te stellen en verhalen uit te wisselen. Jupiter in Kreeft vergroot dan weer ons verlangen naar verbondenheid, geborgenheid en een gevoel van thuiskomen. Samen herinneren ze ons eraan dat we allemaal onder dezelfde hemel leven, dezelfde aarde delen en uiteindelijk allemaal op zoek zijn naar een plek waar we ons gezien en welkom voelen.

De Zon staat vandaag op het Sabian-symbool:

“Door faillissement geeft de maatschappij een overbelast individu de kans om opnieuw te beginnen.”

Woorden als faillissement kunnen in eerste instantie zwaar of onrustig aanvoelen. Voor wie dit op dit moment herkent of doorgemaakt heeft, weet hoe intens de weg is of is geweest. En zeker als je volledig op eigen draagkracht, door zo’n zware periode bent gegaan.

Toch gaat dit symbool niet over mislukking, maar over bevrijding. Soms bereiken we een punt waarop iets niet langer houdbaar is. Oude verwachtingen, verplichtingen, overtuigingen of lasten kunnen zo zwaar worden dat het leven ons uitnodigt om ze los te laten.

Dit Sabian-symbool herinnert ons eraan dat een einde niet altijd een verlies is.

Soms is het juist een noodzakelijke afsluiting die ruimte maakt voor herstel, groei en een nieuwe richting.

Het leven biedt steeds opnieuw kansen om te herbeginnen. Wat niet werkte, definieert niet wie je bent. Elke ervaring draagt wijsheid in zich, zelfs wanneer het resultaat anders was dan gehoopt.

Misschien is dit het moment om jezelf toestemming te geven om een oude teleurstelling achter je te laten, schuldgevoelens of verwachtingen los te laten, een andere keuze te maken zonder jezelf te veroordelen, opnieuw te geloven in je eigen mogelijkheden.

Zelfvertrouwen ontstaat niet doordat alles perfect verloopt, maar doordat je jezelf toestaat telkens weer op te staan en verder te gaan. Ik kan dit volledig voor de volle 100% beamen.

* Vragen voor zelfonderzoek

Welke last draag ik al te lang met me mee?

Waar probeer ik koste wat kost iets in stand te houden dat eigenlijk voorbij is?

Welke overtuiging over mezelf mag ik loslaten?

Als ik volledig opnieuw mocht beginnen, wat zou ik dan anders kiezen?

Welke ervaring uit het verleden heeft me sterker of wijzer gemaakt?

Hoe kan ik meer vertrouwen hebben in mijn eigen weg?

Wat betekent “thuiskomen” werkelijk voor mij?

De energie van vandaag nodigt uit tot zachtheid, begrip en een frisse blik. Er bestaan vele wegen naar vervulling, vele lessen om te leren en ontelbare mogelijkheden om opnieuw te beginnen. Soms ligt de grootste groei niet in vasthouden, maar juist in het durven loslaten.

Graden en tijd

☉ Zon 27°36′ Tweelingen

♃ Jupiter 27°36′ Kreeft

Aspect exact om 21:06 BST

Heb het goed, liefs Mieke

In dit blog deel ik een heel vaak niet belichte dynamiek tussen iemand met een narcistische persoonlijkheid en borderline. Dr Martin Appelo beschrijft die dynamiek in zijn boek. ( pag 34-35)

De relatiecyclus tussen narcisme en borderline deel 1

Het is belangrijk om te benadrukken dat, ondanks de toon van veel literatuur die verwijst naar borderline en narcistische “tactieken”, noch de narcistische noch de persoon met borderline ervoor kiest om zich op de onaangepaste manier te voelen, te denken of te gedragen zoals ze dat in relaties doen.

Hun manier van ervaren en functioneren in de wereld wordt vervormd door de invloed van genetische, temperamentvolle, vormende, traumatische en/of andere ervaringsfactoren.

Het is ook belangrijk om te vermelden dat personen met borderline niet altijd vrouw zijn en personen met narcistische trekken niet altijd man, ook in homoseksuele relaties.

Maar als het gaat om de relatie tussen een narcist en een persoon met borderline, is de meest voorkomende situatie die van een vrouw met borderline-neigingen en een man met narcistische neigingen. Om het schrijven te vergemakkelijken, zal ik in dit artikel een persoon met narcisme narcist daarom als “hij” en de persoon met borderline als “zij” schrijven. Dus lees dit artikel met een ruimer begripsvermogen.

* De aantrekkingskracht van de combinatie borderline-narcist

Mensen met deze stoornissen voelen zich vaak tot elkaar aangetrokken. Dit komt doordat ze allebei een innerlijke leegte ervaren, maar met tegengestelde aantrekkingskrachten – als magneten met tegengestelde polariteit die elkaar aantrekken.

De borderliner voelt een relationele leegte, een gevoel van niets bestaan ​​tenzij ze een relatie heeft. Haar emoties leiden haar chaotisch van de ene relatie naar de andere, op zoek naar die ideale persoon die ze kan vertrouwen en met wie ze haar leven kwetsbaar kan delen om er betekenis aan te geven.

Omdat ze zich nooit ‘goed genoeg’ voelt en bang is om in de steek gelaten te worden, test ze angstig de toewijding en liefde van haar partner op emotioneel instabiele manieren die hem bang maken, hem kwetsen en hem uiteindelijk wegjagen.

De narcist daarentegen is heel onafhankelijk en heeft een inherent wantrouwen jegens anderen. Zijn sterke zelfbeschikking straalt kracht uit; hij lijkt zelfverzekerd over zijn plannen en richting in het leven. Hij wordt gedreven door een gepassioneerde nastreving van doelen die zijn succesplannen, hoe afgemeten ook, zullen verwezenlijken.

Hij trekt loyale volgelingen aan die in hem en zijn talenten geloven; die bereid zijn zich bij hem aan te sluiten en zijn streven te steunen. Hij is niet afhankelijk van relaties, maar erkent wel het belang van loyale volgelingen. Tegelijkertijd biedt zijn missie zijn volgelingen een gewenste identiteit; ze zijn blij deel uit te maken van zijn missie, blij om erbij te horen.

De principiële, onafhankelijke en zelfverzekerde aanpak van de narcist en de emotionele, chaotische, relationeel afhankelijke behoefte aan richting van de borderline-persoonlijkheid creëren een krachtige Yang-Yang-aantrekkingskracht die moeilijk te weerstaan ​​is.

De borderline-persoonlijkheid vindt in de narcist een veilige motor waarmee ze zich kan verbinden en die haar leven richting kan geven. De narcist vindt in de borderline-persoonlijkheid een enthousiaste fan die haar – in eerste instantie – royaal aandacht, aanmoediging en sensueel genot schenkt.

Naarmate de relatie vordert, zal deze emotionele pieken en dalen van verschillende duur ervaren, die ontwrichtend en problematisch zijn voor het persoonlijke en relationele leven. Meestal verloopt dit zo dat uiteindelijk een van twee dingen gebeurt, en wanneer dat gebeurt, triggert het de andere.

De hypersensitiviteit van de persoon met borderline kan gebeurtenissen, zoals een verandering van plannen, een onbeantwoord bericht, een ongeduldig woord, een geïrriteerde blik of een onderbreking op het werk, in eerste instantie verkeerd interpreteren als een teken dat ze niet gewaardeerd wordt, geen prioriteit krijgt, misschien niet geliefd is, of erger nog – op het punt staat verlaten te worden.

Dit activeert de angstige, zelfverdedigende strategieën van de persoon met borderline, bedoeld om de aandacht, prioriteit, liefde en toewijding van de narcistische partner terug te winnen. Deze aanpak heeft natuurlijk het tegenovergestelde effect.

* De relationele aantrekkingskracht van de persoon met borderline

De emotionele agressie van de persoon met borderline bedreigt de onafhankelijkheid van de narcist, waardoor zijn vermijdingsstrategieën worden geactiveerd, die ervoor zorgen dat hij zich terugtrekt. Haar aantrekkingskracht activeert zijn afstoting. Zijn terugtrekking, die net zo goed eerst had kunnen plaatsvinden, voelt precies aan als de verlating waar ze zo bang voor was.

Ze vreest het vooruitzicht om weer alleen en leeg achter te blijven, zonder iemand die haar leven identiteit en betekenis kan geven.

De narcist kan reageren met woede of terugtrekking, wat vervolgens de verlatingsangst van de borderline-partner triggert.

In plaats van hem de ruimte en tijd te geven om terug te keren, drijven haar gevoelens haar ertoe om opnieuw angstig achter hem aan te gaan. Dit kan escaleren tot beschuldigingen, scheldwoorden, vloeken, vandalisme, bedreigingen om zichzelf iets aan te doen, of bedreigingen (of acties) om zijn carrière te schaden.

Al deze acties beangstigen en bedreigen de narcist, die zich uit zelfverdediging nog verder van hem distantieert en de situatie verder laat escaleren. In deze escalatie kan hij schreeuwen, zijn woede uiten, vloeken, bedreigingen uiten, haar ‘gek’ noemen en haar zwartmaken bij vrienden en familie.

Aan dit relatiepatroon is de cyclus van idealisering, devaluatie en afwijzing inherent. De borderliner ziet romantische aantrekkingskracht als een weerspiegeling van een absoluut beeld van de ander: volledig goed wanneer aan bewuste behoeften wordt voldaan, en volledig slecht wanneer dat niet het geval is (splitsing). Natuurlijk kan geen enkele partner deze idealisering volhouden.

Bovendien zal de neiging van de borderliner om onacceptabele aspecten van zijn of haar eigen karakter op anderen te projecteren uiteindelijk het perfecte beeld dat hij of zij van de narcistische partner heeft, verbrijzelen. Deze partner wordt vervolgens gedevalueerd en aangevallen. Als de partner een narcistische persoonlijkheidsstructuur heeft, is deze devaluatie traumatisch en veroorzaakt intense pijn.

De narcist kan reageren met woede of terugtrekking, wat vervolgens de verlatingsangst van de borderliner aanwakkert. De borderliner voelt zich verlaten, angstig en emotioneel ontregeld, en het patroon begint opnieuw: de angst van de borderliner triggert de wonden van de narcist en diens verlangen tot terugtrekking… door middel van manipulatie en controle… om aan zijn of haar eigen emotionele behoeften te voldoen.

Deze cyclus zal zich in verschillende intensiteiten herhalen. Het wordt onderbroken door periodes van hereniging – meestal geïnitieerd door de persoon met borderline via sensuele aantrekkingskracht.

Seks is bijna onweerstaanbaar voor beide partners.

Voor de persoon met borderline voelt sensuele nabijheid als liefde, en voor de narcist bevredigt seks zijn behoefte om begeerd en aantrekkelijk te zijn, en zijn verlangen om een ​​redder-held te zijn. Seks zal de verbinding daarom tijdelijk herstellen en een band creëren die sterk genoeg is om hen naar de volgende gebeurtenis te brengen die voor de persoon met borderline te ver weg aanvoelt of voor de narcist te intens, waardoor de cyclus opnieuw begint.

Wat is het antwoord op dit dilemma? Veel mensen hebben een keerpunt in hun relaties bereikt toen ze beseften dat zijzelf de gemene deler zijn in al hun problematische relaties. Ze erkennen dat hun patroon een probleem is, dat relaties verstoort, en dat dit patroon een naam heeft.

Ze gaan de aard van hun verstoorde dynamiek begrijpen; dat sommige manieren van denken en handelen verstoord zijn en dat er een tegengif voor bestaat. Met nederigheid, inzet, therapeutische en groepsondersteuning en discipline leren ze zelfzuchtige of emotioneel gedreven impulsen te beheersen en te handelen in het belang van hun partner.

Naast individuele zelfverbetering beginnen stellen te begrijpen dat niet hun partner het probleem is, maar het patroon… de interactie van hun verstoorde patronen is het probleem. Stellen die een weg naar een gezonde relatie vinden, stoppen met ruzie maken en beginnen de toxiciteit actief en bewust te transformeren.

Kortom, de individuen zoeken hulp (idealiter via individuele en groepstherapie) en het stel zoekt hulp bij een relatietherapeut die zich bewust is van deze dynamiek.

De weg naar verandering is moeilijk, vaak lang en kent tegenslagen. Maar met de vastberadenheid om goed geïnformeerd en zelfreflectief te zijn over de eigen neigingen, en als stel verenigd de uitdagingen aan te gaan die hun relatie met zich meebrengt, kan een nieuwe manier van omgaan met elkaar ontstaan.

* Narcisme in intieme relaties

Narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPD) beïnvloedt de manier waarop iemand met anderen omgaat ingrijpend en creëert patronen van grootheidswaanzin, een gevoel van recht, gebrek aan empathie en zelfgerichtheid die zeer destructief kunnen zijn voor relaties. Door de signalen van narcisme te leren herkennen en duidelijke relationele grenzen te stellen, kunnen partners van mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPD) beter omgaan met dit uitdagende terrein.

In dit deel bespreken we de verschillende narcistische subtypes, de idealiserings-devaluatiecyclus die vaak voorkomt in relaties met mensen met NPD, en enkele strategieën voor gezondere relaties.

** De narcistische relatiecyclus Achtergrond

Narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPD) is ook een persoonlijkheidsstoornis van cluster B volgens het Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5). Hoewel narcisme twee manifestaties kent – ​​grandioos narcisme (zie ook: narcistische en devaluatiecyclus) – kwetsbaar (ook wel openlijk genoemd, in tegenstelling tot verborgen) – het is vooral bekend om zijn grootheidswaanzin, die ten grondslag ligt aan de volgende definitie in de DSM-5:

“een alomvattend patroon van grootheidswaanzin (in fantasie of gedrag), behoefte aan bewondering en gebrek aan empathie, beginnend in de vroege volwassenheid en aanwezig in diverse contexten, zoals blijkt uit vijf of meer van de volgende symptomen:

Heeft een groots gevoel van eigenwaarde (bijv. overdrijft prestaties en talenten, verwacht als superieur erkend te worden zonder overeenkomstige prestaties). Is geobsedeerd door fantasieën over onbeperkt succes, macht, genialiteit, schoonheid of ideale liefde.

Gelooft dat hij of zij ‘speciaal’ en uniek is en alleen begrepen kan worden door, of zich zou moeten associëren met, andere speciale of hooggeplaatste mensen (of instellingen). Vereist buitensporige bewondering.

Heeft een gevoel van recht (d.w.z. onredelijke verwachtingen van een bijzonder gunstige behandeling of automatische naleving van zijn of haar verwachtingen). Is interpersoonlijk uitbuitend.” (d.w.z. maakt misbruik van anderen om zijn of haar eigen doelen te bereiken).

Mist empathie: is niet bereid de gevoelens en behoeften van anderen te erkennen of zich daarin in te leven. Is vaak jaloers op anderen of gelooft dat anderen jaloers op hem of haar zijn. Vertoont arrogant en hooghartig gedrag of houdingen.

Zoals bij alle persoonlijkheidsstoornissen is narcisme niet opzettelijk, ondanks de toon van veel literatuur die narcistische “tactieken” beschrijft. Narcisten plannen hun gedrag niet opzettelijk alsof ze perfect in staat zijn om empathisch, zorgzaam, altruïstisch en op anderen gericht te zijn, maar kiezen anders. Narcisten hebben een beperkt zelfinzicht; ze zijn zich niet bewust van zichzelf.

Het is ook belangrijk om op te merken dat, net als bij alle persoonlijkheidsstoornissen, narcisme zich op een spectrum bevindt, van het vertonen van enkele kenmerken tot het volledig voldoen aan de criteria voor een narcistische persoonlijkheidsstoornis. Volgens de benadering van Appelo kunnen we op twee manieren naar narcisme kijken: narcisme als dimensie en narcisme als categorie. Voor het verder uitwerken van narcisme heeft hij voor narcisme als categorie gekozen. Narcisme als dimensie laat veronderstellen dat alle mensen en dingen op een bepaalde manier gelijk zijn en hetzelfde hebben, al is het bij de één soms een beetje meer en bij de ander een beetje minder. Normaal narcisme- weinig narcisme en teveel narcisme. Maar dat legt hij in het boek verder duidelijk uit.

Wat de pathologie betreft, kan de narcist narcistische neigingen hebben ontwikkeld door verwaarlozing in de kindertijd.

Martin Appelo gebruikt hiervoor de metafoor van de oersoep.

Misschien hadden ze een narcistische ouder, of een afwezige ouder, of een mishandelende ouder, of hebben ze andere vormen van kindermishandeling of -verwaarlozing meegemaakt.

Het kind kan een onevenwicht hebben ervaren tussen aandacht voor het opbouwen van relaties en prestatiegerichte beloning; tussen zorg en discipline.

Ze werden mogelijk beloond voor het stellen van eigenbelang boven dat van anderen; op de een of andere manier werd de les geleerd dat de wereld er is om je te exploiteren; relaties zijn utilitair; mensen worden gewaardeerd om de voordelen die ze je bieden

* Subtypen van narcistische persoonlijkheidsstoornis

* Grootheidswaanzin (Openlijk Narcisme)

Grootheidswaanzin (of openlijke) narcisten hebben een aantal dingen gemeen met psychopaten. Beiden buiten mensen uit; ze profiteren van mensen; ze liegen, bedriegen en manipuleren systemen in hun eigen voordeel. Een belangrijk verschil is dat sociopaten zich niet storen aan wat ze doen; ze hebben geen geweten.

De narcist voelt zich tenminste soms schuldig over wat hij “heeft moeten doen” om zijn doelen te bereiken. Deze zelfzuchtige kant van een narcist is verontrustend, maar tegelijkertijd ook aantrekkelijk door zijn zelfverzekerdheid; ze zijn moeilijk te negeren. Ze kunnen charmant, charismatisch en bedwelmend succesvol zijn. Ze zijn vaak de baas in een organisatie. Het kunnen beroemdheden zijn; mensen die alles lijken te hebben, van stijlvolle kleding tot dure auto’s tot “trofee” echtgenotes, echtgenoten, vriendinnen of vrienden (misschien wel meer dan één van de bovenstaande).

* Kwetsbaar (verborgen) narcisme

De kwetsbare (of verborgen) narcist is minder opvallend dan de opschepperige, grootheidswaanzin narcist. Deze aandachtzoekers hanteren een “zielig”-houding. Ze hebben het gevoel dat de wereld hen iets verschuldigd is, maar hen over het hoofd heeft gezien; ze lijken verdrietig, hun wrok is voelbaar en ze zijn vatbaar voor depressies.

Hoewel ze kritisch zijn op anderen, zijn ze hypersensitief voor kritiek. Ze kunnen de “mislukkeling”-criticus zijn die vernietigende online recensies schrijft over zowat alles.

Ze lijken zich thuis te voelen in een buitenstaandersrol, waarover ze klagen, maar vervolgens geen hulp accepteren of ernaar handelen die hen vooruit zou kunnen helpen. Ze lijken vast te zitten in een identiteit waarin ze niet begrepen of gewaardeerd worden door de wereld, ook al hadden ze iemand kunnen en moeten zijn.

* Sociaal narcisme

De sociale narcist kan ons in verwarring brengen, omdat ze bekend staan ​​om hun behulpzaamheid. Ze zijn misschien tot hun knieën in humanitaire projecten, rampenbestrijding, dierenredding, ziektebestrijding, enzovoort, en vliegen wellicht zelfs de hele wereld over voor hulpmissies.

Het punt is: je zult het weten! Geen enkele goede daad zal onopgemerkt blijven.

Er zullen talloze selfies en berichten online verschijnen. Je zult foto’s van hen zien bij de eerste spade in de grond – met een gouden schop in de hand – voor een project dat ooit hun naam zal dragen. Ondanks dit prachtige filantropische imago zijn ze echter onaardig tegen ondergeschikten binnen de organisatie en uitbuitend of misbruikend tegenover mensen zonder macht. De buitenstaander vindt ze geweldig, maar familie en collega’s ervaren de niet-empathische, verwende, egocentrische, aandachtzoekende narcist achter het publieke imago.

* Goedaardig narcisme

Net als in de analogie die vaak wordt gemaakt tussen een narcist en een kind, is de goedaardige narcist als een tiener. Ze zijn niet per se gemeen, maar wel onvolwassen en oppervlakkig. Ze genieten van de aandacht, pronken graag en willen in een dure auto rondrijden. Het leven draait om het najagen van tekenen van succes en het krijgen wat ze willen, zonder zich iets van anderen aan te trekken.

* Veelvoorkomende narcistische kenmerken

Kenmerkend voor al deze subtypes is een innerlijke onzekerheid; een gebrek aan een kernidentiteit waardoor ze de feedback van de buitenwereld nodig hebben om te bepalen wie ze zijn.

Vandaar de constante zoektocht naar ‘narcistische bevoorrading’ en het zoeken naar bevestiging.

Narcistische bevoorrading omvat lof, applaus, dankbaarheid, vleierij, promotie, winst, schulden of een andere vorm van verheerlijking of eigenbelang. Narcistische bevoorrading wordt gezocht om onzekerheid te verzachten (een onzekerheid die zich voordoet als zelfvertrouwen in het geval van grandioos narcisme en als zelfvernedering in het geval van kwetsbaar narcisme).

Het zelf staat centraal in de wereld van een narcist. Natuurlijk is het zelf nooit ver weg van iemands bewustzijn; Het is een kwestie van overleven. En wie houdt er nu niet van een beetje aandacht? Het is daarom nuttig om te begrijpen dat narcisme zich op dat spectrum bevindt. Aan het ene uiterste bevindt zich de narcistische persoonlijkheidsstoornis, de in de DSM beschreven aandoening die hierboven is toegelicht, en er zijn mildere gradaties van manifestatie, allemaal daartussenin.

* De narcistische relatiecyclus

Vanaf het begin van een relatie zal een narcist aandacht zoeken. De grootheidswaanzin-narcist zal zich zo kleden dat hij of zij de aandacht trekt, in een auto rijden die indruk maakt, trofeeën tentoonstellen, plaquettes op zichtbare plaatsen ophangen en zijn of haar titels opsommen. Ze zullen de schijn van succes wekken (of, als ze jong zijn, de potentie hebben om succesvol te zijn), en lijken de “droomman” of “droomvrouw” te zijn. Ze zullen waarschijnlijk een soort aanhang hebben. Maar die aanhang zijn niet zozeer mensen, maar eerder een publiek, een juichende groep, een fanclub, groupies, loyalisten, soldaten die hun leider vooruit helpen.

*Aantrekkingskracht-/idealiseringsfase

In de aantrekkingskrachtfase van een relatie zal de narcist zich waarschijnlijk bezighouden met “love bombing”. Dit is het overladen van de ander met aandacht en het tonen van romantische gebaren. Het kan bestaan ​​uit dure cadeaus, exotische reizen, gedichten, bloemen en de welverdiende aandacht. Niet dat dit slecht of verkeerd is; veel relaties beginnen op deze manier. Het verschil is dat deze uitingen van ‘liefde’ (bewust of onbewust) façades zijn, valstrikken die er alleen op gericht zijn om het object van aandacht te winnen. Zodra deze uitingen abrupt stoppen of zelfs omslaan in misbruik, ontstaat er een ander gedrag.

* Lovebombing

Tijdens deze aantrekkingsfase kan de narcist zich voordoen als de ‘held’ voor degene die hij of zij probeert te veroveren. Deze heldhaftige daad lijkt altruïsme, misschien zelfs liefde. Het is dapper. Het is opofferend. Het kost hen iets. Het is heroïsch. Ze kunnen iets van waarde verkopen om een ​​doel te steunen dat belangrijk is voor degene die ze het hof maken; ze kunnen gewond raken of letterlijk een nier doneren.

Van buitenaf lijkt het liefdevol, en voor veel mensen zou het dat ook zijn. Maar voor de narcist is het een middel om narcistische bevoorrading te verkrijgen. Het is een manier om lof, applaus, bewondering, dankbaarheid en misschien zelfs een gevoel van schuld te ontvangen. In een romantische relatie kan het de doorslag geven en een vriend of vriendin overtuigen om te trouwen.

Eenmaal getrouwd, blijft de eenzijdigheid van de relatie bestaan ​​en wordt deze steeds duidelijker. De partner – en uiteindelijk ook de familie – beseffen dat de narcistische moeder of vader er altijd goed uit moet zien; altijd indruk moet maken op anderen; en op een gegeven moment in het middelpunt van de belangstelling moet staan. Sociale interacties zijn als een toneelstuk. De kleding en de attributen moeten perfect bij de gelegenheid passen, anders is het een ramp. Breng ze niet in verlegenheid! Op een gegeven moment, zo niet altijd, zal de narcist de aandacht op zichzelf vestigen. Dat kan door een naam te laten vallen, een vaardigheid te onthullen die de groep nodig heeft, of informatie te delen die niemand anders lijkt te weten; ze betalen de rekening of offeren iets waardevols op voor het welzijn van de groep. Dit alles is erop gericht om de narcistische bevoorrading veilig te stellen.

De familie van de narcist leert dat het niet de moeite waard is om hen aan te spreken op hun zelfzuchtige gedrag. Niet dat iemand graag wordt uitgedaagd, maar zelfverzekerde mensen kunnen zonder verdediging naar een opmerking luisteren.

Volwassen mensen kunnen een belediging zonder verdediging opvatten; ze kunnen een klacht aanhoren en hun fouten toegeven. Maar de narcist is noch zelfverzekerd, noch volwassen. Net als een kind zullen ze boos worden, ontkennen, projecteren, de schuld afschuiven, mokken of exploderen (uiteraard buiten het zicht van het publiek).

Als deze reacties een romantische relatie verstoren en de narcist geen liefde, bewondering, aandacht en steun meer geeft, kan er opnieuw sprake zijn van ‘love bombing’ (cadeaus, gebaren, lange, oprechte excusesbrieven, liedjes opgedragen aan anderen…) om de gekwetste partner terug te winnen. Iedereen houdt van aandacht, cadeaus en genegenheid; dit kan een prachtig onderdeel zijn van gezonde romantische relaties.

Maar wat love bombing ongezond maakt, is dat het geen echte liefde is, maar een manipulatieve lokroep om terug te keren naar utilitaire dienstbaarheid, controle en emotioneel (of ander) misbruik.

De liefdevolle genegenheid en vriendelijkheid zullen dan abrupt ophouden totdat de partner weer een grens trekt of de relatie verbreekt. Dan zal de love bombing weer beginnen. Daartussenin zal er geen echt berouw, afstemming of verzoening zijn. En zonder blijvend berouw zal de cyclus zich herhalen.

* Overmatig zoeken naar bewondering

Over het algemeen is een relatie met een narcist wisselvallig, met periodes van idealisering en devaluatie, die vaak eindigen in een breuk.

Deze afwisseling tussen warm en koud is verwarrend, omdat de “warme” fase zo goed voelt; het lijkt de belofte in te houden van een liefdevolle, hechte relatie. Maar de koude fase voelt zo afwijzend, waardoor je op eieren loopt uit angst dat een onschuldig woord of voorval de onzekerheden van de narcist aanwakkert.

De relatie lijkt een eindeloze poging om de narcist compleet te maken, in afwachting van wederkerigheid van de narcist… een dag die nooit komt. Het is een eenzijdige relatie waarin onvoorwaardelijke liefde, steun, acceptatie, bewondering en aanbidding van de partner worden verwacht, terwijl de narcist voorwaardelijke liefde, ontkenning, manipulatie, controle, minachting, ontrouw, gebruik, misbruik en mogelijk dreigingen met een relatiebreuk biedt.

* Relaties en kwetsbaar narcisme

Het bovenstaande relatiepatroon is het meest kenmerkend voor grandioos narcisme. Kwetsbaar/verborgen narcisme heeft veel van dezelfde kenmerken, maar de tactieken zijn verborgen, onderhuids en onzichtbaar. De middelen voor manipulatie, controle en het zoeken naar narcistische bevoorrading verschillen in sommige gevallen, maar de zelfgerichtheid is hetzelfde.

Net als de grandioze narcist ziet de kwetsbare narcist zichzelf als speciaal en vindt hij of zij recht op erkenning, verheffing en uitzonderingen. Het probleem is dat de kwetsbare narcist niet ervaart dat de wereld zijn of haar speciaalheid weerspiegelt, zoals de grandioze narcist dat vaak wel doet.

Het kan zijn dat ze geen uiterlijke schoonheid, status, diploma’s, prestaties, positie of winst hebben die overeenkomen met hun innerlijke zelfbeeld. Ze leren daarom validatie te zoeken, niet door te pronken, maar door zich terug te trekken.

Wanneer een verborgen narcist zich genegeerd of ondergewaardeerd voelt, kan hij of zij zich terugtrekken en zichzelf kleineren, in de hoop dat anderen hem of haar uitnodigen om naar voren te treden en de rechtmatige plaats in te nemen.

Hij of zij kan sympathie opwekken door uiting te geven aan gekwetstheid (emotioneel of fysiek), of vanuit een positie van nood om hulp of redding roepen. Of ze kunnen op andere manieren sympathie, aanmoediging, lof of hulp van anderen verkrijgen.

Terwijl grootheidswaanzin narcisten zich als pestkoppen kunnen gedragen, presenteren kwetsbare narcisten zich als slachtoffers. Ze scheppen niet op; ze mokken.

Onder hun stille nederigheid beoordelen ze in stilte (of in het geheim) de domheid of onbekwaamheid van degenen die een positie of bekendheid hebben die ze benijden; ze zijn ervan overtuigd dat ze het beter zouden kunnen, hoewel ze waarschijnlijk wel een reden zullen hebben om de kans daarop af te wijzen.

Voor partners wordt deze eenzijdige behoefte aan zelfverheerlijking echter op den duur vervelend. Het is nooit het moment voor hen om opgebouwd te worden, nooit de tijd voor de partner om te schitteren of om gevoed te worden, want de kwetsbare narcist heeft een emmer vol gaten die zijn voorraad niet vasthoudt. En vanwege het lage zelfbeeld van de kwetsbare narcist, mag de partner ook niet te veel zelfvertrouwen hebben. Als een partner te veel zelfvertrouwen heeft, zal de narcist ingrijpen om hem of haar “even met beide benen op de grond te zetten”.

Verwarrend genoeg zal de kwetsbare narcist, eenmaal gekleineerd, vervolgens weer opduiken als zijn of haar grootste fan – door middel van gaslighting, bewerend dat een eerdere kleinerende opmerking verkeerd begrepen was; dat hij of zij alleen maar probeerde te helpen door de partner te wijzen op iets wat hij of zij voor zijn of haar eigen bestwil moest weten.

Nogmaals, we hebben het hier niet over de zeldzame, gevraagde constructieve kritiek die ruimschoots wordt overschaduwd door ondersteunende bevestiging, maar over een alomtegenwoordig patroon van de constante behoefte om als superieur gezien te worden.

Zoals eerder opgemerkt, hebben narcisten een beperkt zelfinzicht. Wat hen betreft, zijn ze gewoon zichzelf. Het voelt normaal. Ze denken dat iedereen in hun schoenen hetzelfde zou denken, voelen en handelen.

Zoals eerder opgemerkt, heeft dit schema, gebaseerd op een combinatie van temperament, vormende en latere ervaringen, en mogelijk trauma, hen in het verleden gediend.

Het bood bescherming; het was misschien een manier om aandacht te krijgen; het was wellicht een manier om troost te ontvangen; het heeft mogelijk tot steun geleid. Op de een of andere manier werkte het, dus werd het de norm voor het functioneren in relaties.

Maar dit patroon is uitputtend voor een partner. Omdat narcisten geen fouten kunnen accepteren – of slechts kortstondig, voordat ze een “Maar…” invoegen waarmee ze iemand anders de schuld geven – begint de partner te denken dat de relatieproblemen uitsluitend aan henzelf liggen.

Partners kunnen hun eigen waarnemingen of zelfs hun geestelijke gezondheid in twijfel trekken, omdat de narcist gebeurtenissen uit het verleden herschrijft om zichzelf vrij te pleiten en de partner de schuld te geven.

Dit is de essentie van gaslighting.

Een relatie met een narcist is onevenwichtig; er is weinig tot geen wederzijdsheid. Er wordt niet geluisterd. Het draait allemaal om hen. Een wederzijdse, zorgzame relatie, gekenmerkt door zorg, luisteren, opletten, steunen en dienen van beide partners, is afwezig. De partner raakt daardoor uiteindelijk uitgeput en trekt zich terug uit pure vermoeidheid.

Als je narcistische trekken in je huwelijk of relatie herkent, kan bovenstaande ontmoedigend zijn. Je zou in de verleiding kunnen komen om te vertrekken, en dat is misschien wel de beste optie. Maar als je niet kunt of wilt vertrekken, zijn er stappen die je kunt ondernemen om een ​​gezondere relatie te creëren.

* Realistische verwachtingen

Stap één is je verwachtingen bijstellen. Ze kunnen leren om attent te zijn, maar altruïstische onbaatzuchtigheid zal buiten hun bereik liggen. Accepteer en erken de veranderingen en verbeteringen die je onderweg ziet; positieve bekrachtiging is een bewezen middel voor gedragsverandering, ook bij narcistische gewoonten.

Stap twee is het benadrukken van een gezonde relatie (grenzen stellen) als een wederzijdse verbintenis. Als een narcist in staat is te veranderen, zal dat waarschijnlijk het gevolg zijn van een spirituele transformatie, zoals die plaatsvindt bij herstel van een verslaving. Een nieuwe relatie kan ontstaan ​​wanneer zelfgerichtheid plaatsmaakt voor wederzijdse aandacht voor de ander, steun voor elkaar. Appelo heeft aan het einde van zijn boek een hoofdstuk gewijd hoe om te gaan met narcisme. Dat deel is ook uiteraard uitnodigend tot zelfreflectie voor iemand met een narcistische persoonlijkheid.

Relaties met een narcistische partner kunnen zeer uitdagend zijn, gekenmerkt door een uitputtende cyclus van idealisering en devaluatie. Het stellen van duidelijke grenzen, het behouden van onafhankelijkheid en het weerstaan ​​van manipulatie zijn essentieel – evenals het zoeken naar steun bij therapeuten, groepen en dierbaren. Hoewel een relatie met een narcist inherent onevenwichtig is, kunnen partners met tijd, inzicht en zorg werken aan het ontwikkelen van gezondere relatiepatronen.

Ondanks dat er heel veel geschreven wordt over narcisme en de zelden wordt gelegd met borderline , is er niet zoveel goed onderbouwd wetenschappelijk onderzoek naar narcisme gedaan. Verder is het ook zo, stelt Appelo, dat narcisme alleen heel weinig voorkomt Meestal zijn er nog andere problemen en dit vertroebelt het beeld en maakt het toch heel lastig om te bepalen wat er nu wel en niet bij narcisme hoort.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

NOOT bij de tekening DBT= DBT staat voor Dialectische Gedragstherapie

Het is een vorm van psychotherapie die vooral wordt gebruikt bij mensen die moeite hebben met het reguleren van emoties, zoals bij borderline persoonlijkheidsstoornis, maar ook bij bijvoorbeeld zelfbeschadiging, verslaving of ernstige stemmingsschommelingen.

DBT gaat ervan uit dat twee dingen tegelijk waar kunnen zijn:

je gevoelens zijn echt en begrijpelijk én je kunt leren om er anders mee om te gaan.

De therapie richt zich meestal op 4 belangrijke vaardigheden:

– Emotieregulatie: gevoelens beter begrijpen en sturen

– Aandacht (mindfulness): in het moment blijven zonder direct te reageren

– Stress-tolerantie: omgaan met moeilijke situaties zonder te escaleren

– Interpersoonlijke vaardigheden: beter communiceren en grenzen stellen

Gecertificeerd in het collega ‘Narcisme’, Dr. Martin Appelo, 2019 via Hupper.nl , gecertificeerd in het collega ‘Hechting en relaties’, 2021 Dr. Martin Appelo, gecertificeerd ‘ Borderline’ , Erwin Van Meekeren, 2023

Venus in Leeuw driehoek Neptunus in Ram en oppositie Pluto retrograde in Waterman

Venus in Leeuw vormt een harmonische driehoek met Neptunus in Ram, maar staat tegelijkertijd in oppositie met Pluto retrograde in Waterman. Dit is een aspect dat een verhaal vertelt dat we uit talloze films, romans en toneelstukken kennen: de spanning tussen idealisering en werkelijkheid, tussen liefde en obsessie, tussen droom en schaduw.

Denk aan Angel uit Buffy the Vampire Slayer: de grote geliefde die plots zijn demonische kant onthult. Of aan Eternal Sunshine of the Spotless Mind, waarin het verlangen naar de perfecte liefde zo groot wordt dat men zelfs pijnlijke herinneringen wil uitwissen. Soms verandert een romance in een horrorverhaal. Soms blijken onze mooiste dromen een spiegel van onze diepste angsten te zijn.

Ook andere verhalen weerspiegelen deze dynamiek:

– The Phantom of the Opera – liefde vermengt zich met obsessie, schoonheid met duisternis.

– Black Swan – het verlangen naar perfectie mondt uit in een psychologische nachtmerrie.

– Romeo and Juliet – een verheven liefde die uiteindelijk vernietigende krachten losmaakt.

– Beauty and the Beast – achter het monster schuilt een ziel die gezien en geheeld wil worden.

– Dr. Jekyll and Mr. Hyde – de confrontatie met de verborgen schaduwkant van de menselijke natuur.

– Wuthering Heights – hartstocht die omslaat in destructie en onverwerkt verlangen.

Deze aspecten herinneren ons eraan hoe gemakkelijk we iemand of een situatie kunnen idealiseren. Neptunus laat ons dromen, geloven en hopen. Venus in Leeuw verlangt naar een groots, warm en romantisch liefdesverhaal. Maar Pluto retrograde vraagt ons eerlijk te kijken naar wat zich onder de oppervlakte bevindt. Waar projecteren we verlangens? Waar houden we vast aan een beeld dat niet langer overeenkomt met de werkelijkheid?

Soms is het nodig een hoofdstuk af te sluiten, een deur zachtjes dicht te trekken of te erkennen dat we zagen wat we wilden zien. Niet elke ontgoocheling vraagt om een onmiddellijke breuk. Zo had ik deze voormiddag een cruciale vraag omdat het voorstellen aan de ouders van een cliënt niet snel genoeg ging en de partner in kwestie juist in de versnelling waartoe hij zich gedwongen voelde ( bewijs en bevestiging voor de ander) het wat rustiger aankeek. Dat had niets met de gevoelens voor elkaar te maken, maar met verwachtingen en onderliggende overtuigingen….

Er zijn momenten waarop stilte, reflectie en innerlijk onderzoek waardevoller zijn dan snelle conclusies.

Relaties met anderen brengen onvermijdelijk onze eigen schaduwkanten, niet verteerde verwerkte ervaringen, aan het licht. Ze tonen ons niet alleen wie de ander is, maar ook wie wij zijn. Dat kan ongemakkelijk zijn, want echte intimiteit vraagt dat we zowel het licht als de duisternis onder ogen durven zien.

Om dat proces te kunnen dragen, hebben we compassie, empathie en mildheid nodig, voor onszelf én voor de ander. Dat is het innerlijke zielsvuur dat lood in goud kan veranderen. Ware liefde is geen toneelstuk en geen perfecte fantasie. Zij is een heilige ervaring die ons steeds opnieuw terugbrengt naar onze meest pure essentie.

Een extra symbolisch voorbeeld dat bijzonder goed bij deze configuratie past, is Orpheus en Eurydice. Uit liefde probeert Orpheus zijn geliefde uit de onderwereld terug te halen, maar zijn verlangen en angst zorgen ervoor dat hij haar uiteindelijk toch verliest.

Dat is typisch Venus-Neptunus-Pluto: liefde die door de onderwereld van de ziel reist en ons confronteert met gehechtheid, verlies en transformatie.

Graden en tijden (België/Nederland – CEST)

• Venus 04°18′ Leeuw △ Neptunus 04°18′ Ram — 05:40 uur CEST

• Venus 05°07′ Leeuw ☍ Pluto 05°07′ Waterman (retrograde) — 22:38 uur CEST

Heb het goed, liefs Mieke

De afgelopen jaren is narcisme uitgegroeid tot een van de meest besproken onderwerpen binnen de populaire psychologie. Boekhandels liggen vol met titels over toxische relaties, manipulatie en de schadelijke invloed van narcistische partners. Op sociale media worden diagnoses gretig uitgedeeld en lijkt het soms alsof iedereen wel een narcist in zijn omgeving heeft. Meestal wordt daarbij een duidelijk onderscheid gemaakt: er is een dader en er is een slachtoffer.

Psycholoog Martin Appelo kiest in zijn inmiddels aan een veertiende druk toe zijnde boek ‘Een spiegel voor narcisten’ bewust voor een andere benadering. In plaats van uitsluitend te kijken naar “de narcist”, richt hij de aandacht op iets wat veel ongemakkelijker, maar uiteindelijk ook veel waardevoller is: onszelf.

Dat maakt dit boek zo bijzonder. Appelo schrijft niet vanuit sensatie of veroordeling, maar vanuit de overtuiging dat narcistische trekken onderdeel zijn van het mens-zijn. Niet alleen de ander heeft behoefte aan erkenning, bewondering en waardering; die behoefte leeft in ons allemaal. Het verschil zit vooral in de mate waarin die verlangens ons gedrag gaan bepalen.

Wat het boek bovendien extra geloofwaardig maakt, is dat Martin Appelo zichzelf niet buiten het onderwerp plaatst. Integendeel. Vanaf het begin maakt hij duidelijk dat hij zichzelf herkent in een narcistische persoonlijkheidsstructuur. Ook tijdens colleges en lezingen is hij daar opmerkelijk open over. Juist die eerlijkheid maakt zijn benadering zo verfrissend. Hij schrijft niet over narcisme als iets dat uitsluitend bij andere mensen voorkomt, maar als iets wat hij van binnenuit kent en begrijpt.

Daarmee doorbreekt hij meteen een belangrijk taboe. In plaats van vanuit een veilige positie naar anderen te wijzen, houdt hij eerst zichzelf een spiegel voor. Misschien is dat ook een van de redenen waarom zoveel lezers zich in zijn benadering herkennen. Hij schrijft niet over “zij”, maar over “wij”.

Een van de krachtigste beelden die Appelo gebruikt, is dat van de ‘oersoep’. Volgens hem worden we allemaal uit dezelfde psychologische oersoep opgeschept. De ingrediënten zijn voor iedereen herkenbaar: verlangen naar liefde, behoefte aan bevestiging, angst voor afwijzing, hoop op waardering en de wens om ertoe te doen. De één krijgt een extra scheut onzekerheid mee, de ander een grotere behoefte aan bewondering. De metafoor van de ‘oersoep’ vond ik in zijn college heel vernieuwend. Persoonlijk vind ik die metafoor van de oersoep één van de sterkste beelden uit het boek, omdat zij de scherpe tegenstelling tussen “de narcist” en “de normale mens” doorbreekt. In Appelo’s visie zijn we immers allemaal mensen die proberen om te gaan met dezelfde fundamentele verlangens, angsten en kwetsbaarheden.

Juist daardoor verzet Appelo zich tegen de neiging om mensen in hokjes te plaatsen. De grens tussen “normaal” en “narcistisch” is veel minder scherp dan vaak wordt voorgesteld. Iedereen kent momenten van ijdelheid, behoefte aan erkenning of de wens om bijzonder gevonden te worden. Dat maakt ons niet meteen narcistisch; het maakt ons menselijk.

Volgens Appelo schuilt achter veel narcistisch gedrag bovendien geen overdreven zelfvertrouwen, maar juist kwetsbaarheid. Achter de façade van succes, controle of superioriteit bevindt zich vaak iemand die bang is om niet goed genoeg te zijn. Het gedrag dat aan de buitenkant arrogant lijkt, kan van binnen een poging zijn om gevoelens van tekortschieten of afwijzing niet te hoeven voelen.

Die benadering vraagt om nuance. Begrip voor de onderliggende kwetsbaarheid betekent uiteraard niet dat schadelijk gedrag moet worden goedgepraat. Mensen kunnen elkaar ernstig beschadigen. Maar Appelo laat zien dat demoniseren zelden tot inzicht leidt. Begrijpen is iets anders dan goedkeuren.

Veel boeken worden geschreven vanuit het perspectief van degene die door een narcist is gekwetst. Zulke boeken kunnen zeker steun en erkenning bieden. Maar soms blijft de aandacht volledig gericht op de ander. Wat hij deed. Hoe hij manipuleerde. Waarom hij niet veranderde.

Daardoor ontstaat gemakkelijk een verhaal waarin de ander de dader blijft en men zichzelf uitsluitend als slachtoffer ziet. Hoewel die pijn reëel is, verandert er op die manier vaak weinig. Want zolang alle aandacht naar de ander blijft gaan, blijft ook de macht bij de ander liggen.

Appelo draait die beweging om. Hij stelt vragen die veel moeilijker zijn. Waarom bleef ik in deze relatie? Wat maakte dat ik zo gevoelig was voor deze dynamiek? Welke verwachtingen, verlangens of oude patronen speelden bij mij een rol? Niet vanuit schuldgevoel, maar vanuit verantwoordelijkheid. Ik schrok zelf wel even in het college toen hij de link wist te leggen tussen narcisme en borderline. Appelo stelt heel diepzinnige vragen, ik heb hem ervaren als een man die de moeilijke vragen niet uit de weg gaat, ook niet voor zichzelf.

Slachtoffer zijn van schadelijk gedrag is een realiteit. Slachtoffer blijven als identiteit is iets anders. Werkelijk herstel begint vaak op het moment dat iemand niet langer alleen vraagt: “Waarom deed de ander mij dit aan?”, maar ook: “Wat kan ik over mezelf leren door deze ervaring?”

Dat is precies waarom Appelo zijn boek een spiegel noemt. Relaties vertellen ons niet alleen iets over de ander, maar ook over onszelf. Ze laten zien waar onze kwetsbaarheden liggen, waar onze grenzen vervagen en waar we misschien nog steeds verlangen naar erkenning, liefde of bevestiging.

Een ander belangrijk aspect dat Appelo aanstipt, is dat narcisme geen typisch mannelijke eigenschap is. In de populaire beeldvorming is de narcist vaak een dominante man en worden veel boeken geschreven vanuit het perspectief van vrouwen die door zo’n partner zijn gekwetst.

Hoewel die ervaringen uiteraard bestaan en serieus genomen moeten worden, waarschuwt Appelo voor al te eenvoudige stereotypen.

Ook vrouwen kunnen sterke narcistische trekken hebben. Alleen kunnen die zich soms anders manifesteren. Waar mannelijk narcisme vaker zichtbaar wordt in status, macht en openlijke zelfverheffing, kan vrouwelijk narcisme subtieler tot uiting komen via bevestigingsdrang, slachtofferschap, relationele controle of een sterke behoefte aan bewondering en aandacht. De onderliggende dynamiek blijft echter dezelfde: een kwetsbaar zelfbeeld dat bescherming zoekt.

Door ook aandacht te besteden aan vrouwelijk narcisme doorbreekt Appelo opnieuw het bekende wij-zij-denken.

Daarnaast plaatst hij narcisme niet alleen binnen het individu, maar ook binnen de samenleving. We leven in een cultuur waarin zichtbaarheid, succes en zelfpresentatie voortdurend worden aangemoedigd. Sociale media hebben de menselijke behoefte aan erkenning niet gecreëerd, maar ze hebben die behoefte wel versterkt. In een wereld van likes, volgers en perfecte plaatjes wordt het steeds moeilijker om jezelf los te maken van de blik van anderen. ( Wij/Zij, gaat de wereld ten onder aan narcisme?

Wat ‘Een spiegel voor narcisten’ uiteindelijk zo waardevol maakt, is dat het boek de menselijkheid bewaart. Er zijn geen monsters en geen heiligen. Er zijn alleen mensen met verlangens, angsten, afweermechanismen en blinde vlekken. Uitzonderingen zijn er uiteraard ook wel, maar dat is niet wat het doel is van dit boek.

De vraag is niet of we narcistische trekken hebben. De vraag is hoe bewust we ermee omgaan. Want zolang we blijven geloven dat narcisme uitsluitend iets van anderen is, missen we misschien de grootste kans op groei.

Zoals iedere spiegel laat ook deze spiegel niet alleen zien wat mooi is. Soms toont hij juist de delen van onszelf die we liever verborgen houden. Maar precies daar, in dat ongemakkelijke gebied tussen zelfbeeld en zelfinzicht, begint volgens Martin Appelo de mogelijkheid tot echte verandering.

En dat alles, maar er is ook echt zoveel meer te ontdekken in dit boek, de grootste verdienste van dit boek. Het nodigt ons niet uit om met de vinger naar anderen te wijzen, maar om met meer eerlijkheid naar onszelf te kijken. Niet om onszelf te veroordelen, maar om onszelf beter te begrijpen.

Ik vond het voorwoord waarin hij verheldert hoe hij tot deze titel is gekomen interessant om te lezen.

Achteraan het boek vind je een uitgebreide wetenschappelijke lijst van werken die hij in begrijpelijke taal heeft verwerkt.

Dit boek nodigt uit om te lezen, voor iedereen die een heldere zuivere kijk wil, in de wirwar van het geladen onderwerp, op narcisme, in een heel breed spectrum van inzichten, tips en basisafspraken in het omgaan met narcisme. Dat boek is dus ook hoopgevend.

Ik heb het oprecht moeilijker en moeilijker om nog boeken erover te lezen, omdat ik simpelweg de inzichten van Appelo niet kan parkeren. Verhalen worden meestal vanuit één stem, één verhaal verteld. En zeker kan dat opluchten, in eerste instantie.

Maar er is het verhaal en er is ook het verhaal van de ander. Dus dat voelt heel dubbel.

Ondanks ik ontvankelijk ben. .Het is iets in de vele verhalen wat ik voel in de onderstroom dat ik in vraag stel. En dat blijft dan hangen….en dat voelt niet zo echt, ja, hoe zal ik het zeggen.

Ik heb dit boek terug uit mijn boekenkast gehaald, temeer omdat ik steeds vaker consulten heb met vrouwen die ik hierover beluister. Het is niet aan mij om een label als een label te bekrachtigen, dat is de makkelijkste weg, maar biedt geen uitweg noch inzicht in een toch wel veel complexere dynamiek.

Met dit schrijven wil ik geen afbreuk doen aan wat er aan verhalen wordt gedeeld of geschreven, het gaat wel, wat mij dan betreft als hulpverlener/ therapeut, om naar de kern te bewegen, en die is heel diep gelaagd en niet iedereen heeft daar zin in. Hoe makkelijk is het dan om aan te haken aan verhalen van herkenning, zonder werkelijk jezelf uit het verhaal te plaatsen?

Het zoeken om bevestigd te worden als zijnde: ‘ja jij bent het slachtoffer’ en diegene is de dader, is nooit helpend.

Ook gedeeld op Linkedin: Een spiegel voor narcisten

In 2019 en 2021 heb ik twee colleges gevolgd bij Martin Appelo.
Narcisme was het eerste college (afgerond met een tentamen) en me uiteraard ook verdiepte in het boek ‘ Een spiegel voor narcisten’ en ‘Hechting en relaties’ met het boek ‘ (H) echt niet. Verbeter je relaties als hechten niet echt lukt.’
De wirwar aan verhalen rond narcisme, de vele vragen rond narcisme, maar vooral de toon die zo vaak, te vaak werd gezet, als een label tot demoniseren, bracht me jaren geleden zoekend naar verdieping, naar antwoorden, naar inzichten en wegwijzers naar Martin Appelo. Natuurlijk had ik al wel boeken erover gelezen, dit kwam helemaal niet aan bod in mijn opleidingen, maar ik bleef op mijn honger zitten. Dit boek is op een manier geschreven dat de inhoud voor iedereen die tot een breder inzicht wil komen, niet alleen in de ander maar ook in jezelf, toegankelijk is. Dit boek geeft ook perspectieven en dat is bemoedigend en hoopvol om ook dat in het boek te lezen.

Wat ik ook lees rond narcisme, ik kan wat ik toen aan inzichten heb verworven- en dat stopt niet bij dit boek uiteraard- niet parkeren of wegzetten, want telkens als ik een verhaal lees, meestal geschreven vanuit een eenzijdige beleving, denk ik ‘ Hoe zou het verhaal van de ander klinken?
Wil iemand het verhaal kwijt om andere redenen dan op het eerste gezicht lijkt? Maakt een verhaal deel uit van een strategie of in de onderstroom voelend niet zo zuiver doel dan het lijkt?
Er is een verhaal en er is het verhaal van de ander. Zonder afbreuk te doen aan iemands verhaal. En wat is het waarnaar werkelijk wordt gestreefd? Dat is me vaak niet helder en duidelijk in de wirwar van verhalen. Het verhaal is verteld, is geschreven. En waar heeft het verhaal toe geleid?

Sympathie, antipathie, mede-lijden en nog meer lijden vanuit wat gezamenlijk wordt herkend, maar is er werkelijk van binnenuit iets in beweging gezet? Ik vraag me dat wel vaker af… Daarom schreef Martin ook het boek ‘Waarom veranderen meestal niet lukt.’ Niet vanuit een doem-denk-visie, maar vanuit een heel realistische kijk, en net dat prikkelt de lezer wel tot zelfonderzoek. Alleszins verfrissende kijk en ook heel sterk onderbouwd.

Er zijn zo van die schrijvers die me blijven uitnodigen en prikkelen om dieper de stof in te kruipen. En Appelo is daar een stuwende motor van.

Liefs Mieke

https://hupper.nl/experts/martin-appelo/ (link met de colleges van Martin, je bent niet verplicht om het tentamen af te leggen)

http://www.martinappelo.nl

Saturnus conjunct Vesta in Ram – Toewijding is heilig

Vandaag ontmoeten Saturnus en Vesta elkaar op 13°25′ Ram, exact om 20:26 uur (CEST – België/Nederland). Deze samenstand brengt een krachtige uitnodiging om je volledig te verbinden met wat voor jou werkelijk betekenis heeft.

Misschien voelt de energie van vandaag minder speels dan Venus in Leeuw zou wensen en minder geborgen dan de Maan in Kreeft verlangt. Toch schuilt er juist nu een diepe kracht in discipline, toewijding en innerlijke focus. Tijd en energie investeren in een persoonlijke missie, een project of een hoger doel is onder deze invloed bijzonder waardevol.

In de astrologie vertegenwoordigt Vesta het heilige vuur dat in ieder van ons brandt. Zij symboliseert toewijding en overgave, innerlijke focus en concentratie, spirituele discipline, het beschermen van wat heilig en kostbaar is, de balans tussen dienstbaarheid en persoonlijke integriteit.

Vesta is genoemd naar de Romeinse godin van de haard en het eeuwige vuur. De Vestaalse maagden waakten over dit vuur, omdat het werd beschouwd als de ziel en bescherming van de gemeenschap. In onze geboortehoroscoop en in actuele transits laat Vesta zien waar we ons met hart en ziel aan willen wijden en welke waarden we willen bewaken.

Saturnus en Vesta in Ram brengt structuur, verantwoordelijkheid en volharding. In combinatie met Vesta vraagt hij ons om bewust om te gaan met onze energie en trouw te blijven aan onze beloften.

Omdat deze samenstand plaatsvindt in het vurige teken Ram, wordt de nadruk gelegd op zelfvertrouwen en zelfstandigheid, het volgen van je eigen weg, moed om nieuwe initiatieven te nemen, een stevige basis opbouwen voor toekomstige doelen. Deze energie vraagt om doelgerichte actie. Een belofte aan jezelf is vandaag een heilige daad. Wat je begint, verdient aandacht, discipline en respect.

*Enkele aandachtspuntjes:

– Bescherm je tijd en energie met duidelijke grenzen.

– Reserveer ruimte voor zowel je dagelijkse verantwoordelijkheden als de projecten of idealen die jij als aards spiritueel kosmisch mens bijdraagt aan het groter geheel. De hoogste vorm van dienstbaarheid voor ogen houden en dat afgestemd op jouw zielsblauwdruk. Creëren en Co-creëren, omdat ieder mens ertoe doet, ongeacht wat je doet.

– Ontwikkel rituelen die je helpen om gefocust en geïnspireerd te blijven.

– Zie tijd niet als een vijand, maar als een kostbaar geschenk.

– Versterk je persoonlijke groei via meditatie, gebed, yoga, schrijven….manieren die aansluiten bij wat jij je mee kunt verbinden.

– Vraag jezelf af waar jij jouw heilige vuurt wilt aan wijden.

Saturnus conjunct Vesta herinnert ons eraan dat groei niet alleen ontstaat uit inspiratie, maar vooral uit de bereidheid om onszelf consequent te blijven voeden met aandacht, discipline en liefde voor wat werkelijk belangrijk is.

Heb het goed, liefs Mieke

Vanaf 19 juni 2026 (tot 18 september 2026) betreedt Cheiron het teken Stier en daarmee verschuift ook de collectieve thematiek die de komende jaren meer aandacht zal vragen. Waar de afgelopen periode met Cheiron in Ram vooral draaide om identiteit, autonomie en de moed om jezelf te zijn, verschuift de focus nu naar iets dat nog dieper ligt: veiligheid.

Want wie ben je wanneer je niet langer kunt vertrouwen op de zekerheden die altijd vanzelfsprekend leken? Wat gebeurt er als de fundamenten waarop je je leven hebt gebouwd minder stabiel aanvoelen? En waar vind je rust wanneer de wereld om je heen voortdurend verandert?

Dat zijn precies de vragen die Cheiron in Stier naar de oppervlakte kan brengen.

Veel mensen hebben hun leven ingericht rondom structuren die een gevoel van veiligheid bieden. Een vaste baan, een eigen woning, spaargeld, verzekeringen en toekomstplannen geven houvast en creëren de indruk dat het leven voorspelbaar is. Toch laat het leven keer op keer zien dat geen enkel systeem volledige zekerheid kan garanderen. Juist wanneer externe omstandigheden veranderen, wordt zichtbaar hoeveel van ons gevoel van veiligheid buiten onszelf is komen te liggen.

In de astrologie wordt Cheiron omschreven als de gewonde genezer. Hij laat zien waar oude pijn, onzekerheden en diepgewortelde patronen verborgen liggen. Niet om mensen te straffen, maar om bewustwording mogelijk te maken. De plek waar Cheiron zich bevindt, laat vaak zien waar we gevoelig zijn, maar tegelijkertijd ook waar onze grootste groei mogelijk wordt.

Tijdens de jaren van Cheiron in Ram stonden vragen centraal zoals: mag ik mezelf zijn, durf ik voor mezelf te kiezen en heb ik het recht om mijn eigen ruimte in te nemen? Met de overgang naar Stier verandert de toon van deze vragen. Nu verschuift de aandacht naar een ander thema. Ben ik veilig? Is er genoeg? Mag ik ontvangen? Kan ik ontspannen zonder voortdurend iets te moeten bewijzen?

Hoewel Stier wordt geassocieerd met geld en materiële zaken, gaat de essentie van dit teken veel dieper. Stier heeft alles te maken met stabiliteit, vertrouwen, eigenwaarde en het vermogen om in het hier en nu aanwezig te zijn. Het gaat niet alleen over wat je bezit, maar vooral over hoe stevig je innerlijke fundament werkelijk is.

Juist daarom kan deze transit confronterend aanvoelen. Niet noodzakelijk omdat iedereen financiële problemen zal ervaren, maar omdat de relatie met veiligheid duidelijker zichtbaar wordt. Voor de één kan dat zich uiten via werk of geld, voor de ander via gezondheid, controle of de behoefte om voortdurend bezig te blijven. Vaak zijn het geen grote gebeurtenissen die de diepste inzichten brengen, maar terugkerende patronen die steeds opnieuw aandacht vragen.

Misschien merk je dat financiële onzekerheid meer spanning oproept dan je zou willen. Misschien ontdek je dat rust nemen ongemakkelijk voelt of dat je pas kunt ontspannen wanneer alles perfect geregeld is. Mogelijk besef je dat je voortdurend bezig bent met presteren, omdat je diep vanbinnen het gevoel hebt dat je eerst iets moet verdienen voordat je jezelf toestemming geeft om te genieten.

Cheiron legt niet alleen de wond bloot, maar laat ook zien waar genezing mogelijk is. Soms blijkt dat de grootste uitdaging niet ligt in harder werken of meer controle uitoefenen, maar juist in leren ontvangen, vertrouwen en loslaten.

Omdat Stier nauw verbonden is met het lichaam, kunnen de komende jaren ook meer bewustzijn brengen rondom stress, vermoeidheid en de signalen van het zenuwstelsel. Veel mensen zullen merken dat hun lichaam sneller reageert op langdurige spanning. Waar vroeger stress werd genegeerd, kan het lichaam nu duidelijker aangeven waar grenzen zijn overschreden. Vermoeidheid, onrust en een gebrek aan herstel kunnen daardoor fungeren als een spiegel die zichtbaar maakt waar veiligheid ontbreekt.

Vanuit spiritueel perspectief wordt veiligheid vaak verbonden met het wortelchakra, het energetische centrum dat betrekking heeft op bestaansrecht, vertrouwen en verbondenheid met de aarde. Wanneer dit fundament uit balans is, ontstaat er vaak een voortdurende drang om alles onder controle te houden. Er kan angst ontstaan voor tekorten, verlies of onzekerheid, waardoor het moeilijk wordt om werkelijk te ontspannen.

Tussen 1976 en 1984 liep Cheiron ook door het teken Stier. In die periode stonden wereldwijd thema’s als inflatie, koopkracht, energievoorziening en economische stabiliteit sterk op de voorgrond. Hoewel astrologie geen oorzaak-gevolgrelatie veronderstelt, zien veel astrologen opvallende symbolische overeenkomsten tussen de thema’s van die tijd en de vraagstukken die vandaag opnieuw zichtbaar worden.

Ook nu leven veel mensen met vragen rondom bestaanszekerheid, betaalbaarheid van wonen, economische veranderingen en de houdbaarheid van bestaande systemen. De komende jaren kunnen deze onderwerpen opnieuw een belangrijke rol spelen, niet alleen op individueel niveau, maar ook collectief.

Tegelijkertijd vindt er astrologisch gezien nog iets bijzonders plaats. Binnen relatief korte tijd veranderen meerdere langzame planeten van teken. Pluto beweegt zich door Waterman, Neptunus en Saturnus betreden Ram en Uranus maakt de overgang naar Tweelingen. Daardoor ervaren veel mensen het gevoel dat ontwikkelingen elkaar sneller opvolgen dan voorheen en dat oude structuren minder vanzelfsprekend worden.

Misschien is dat wel de diepste uitnodiging van Cheiron in Stier. Niet om angstig vast te houden aan wat verandert, maar om te ontdekken waar echte veiligheid vandaan komt. Want misschien ligt die niet uitsluitend in geld, bezit of controle, maar in iets dat niet van buitenaf kan worden afgenomen.

Misschien gaat deze periode uiteindelijk niet over wat je hebt opgebouwd, maar over wat je hebt belichaamd. Niet over wat iets kost, maar over wat werkelijk waarde heeft. Niet over vasthouden, maar over vertrouwen. Vragen die ons aanzetten en uitnodigen tot diep zelfonderzoek.

En misschien is dat de belangrijkste vraag die Cheiron in Stier ons de komende jaren stelt. Waar vind je nog rust en veiligheid wanneer alles om je heen in beweging is?

Het antwoord ligt dichter bij jezelf dan je ooit had gedacht.

Astrologisch gezien maakt Cheiron zijn eerste entree in Stier op 19 juni 2026, maar door een retrograde beweging keert hij in september 2026 nog even terug naar Ram. Vanaf 14 april 2027 bevindt Cheiron zich opnieuw in Stier voor de langste fase van deze transit.

De volledige tijdlijn ziet er als volgt uit:

* 19 juni 2026 – 18 september 2026: eerste kennismaking met Cheiron in Stier;

* 18 september 2026 – 14 april 2027: terugkeer naar Ram;

* 14 april 2027 – 19 juli 2033: Cheiron in Stier;

* 23 oktober 2033 – 5 mei 2034: laatste passage door Stier na een korte retrograde.

* De grote planetaire verschuivingen

Naast Cheiron veranderen de komende jaren meerdere langzame planeten van teken. Dat maakt deze periode astrologisch bijzonder.

– Pluto in Waterman

Pluto brengt diepgaande transformatie op het gebied van technologie, collectieve structuren en maatschappelijke systemen.

Pluto in Waterman

– Neptunus in Ram

Neptunus verplaatst de aandacht naar idealen, persoonlijke visie en nieuwe vormen van bewustzijn.

https://miekecoigne.com/…/neptunus-in-ram-het-begin…

– Saturnus in Ram

Saturnus vraagt om verantwoordelijkheid, zelfstandigheid en innerlijk leiderschap.

SATURNUS IN RAM

– Conjunctie Saturnus- Neptunus

Deze zeldzame samenstand kan oude systemen oplossen en tegelijkertijd nieuwe fundamenten zichtbaar maken.

https://miekecoigne.com/…/valse-visies-brokkelen-af…

– Uranus in Tweelingen

Uranus versnelt veranderingen op het gebied van communicatie, informatie en mobiliteit.

https://miekecoigne.com/…/uranus-in-tweelingen-7-juli…

Gezamenlijk kunnen deze transities het gevoel geven dat ontwikkelingen sneller verlopen dan voorheen.

Je kunt de bijgevoegde linken met blogs rustig inlezen, zodat je verbanden kunt leggen vanuit een evolutionaire beweging.

Lees het invoelend en rustig door, zoek ook op verder op in jouw geboortechart ( je kunt dit gratis opzoeken op astro.com, is heel veilig)

Inzicht geeft Uitzicht.

Liefs Mieke

29 juni – 23 juli 2026

Herinneringen, heling en thuiskomen bij jezelf

Van 29 juni tot 23 juli 2026 beweegt Mercurius retrograde door het gevoelige en beschermende teken Kreeft. Deze retrograde nodigt ons uit om niet zozeer vooruit te kijken, maar terug te keren naar onze wortels. We stretchen dus naar de diepte. Misschien voel je dit nu al aan. Want de energie bouwt zich uiteraard inmiddels op.

Het is alsof we een innerlijke archeoloog worden die zorgvuldig oude herinneringen, familieverhalen en emotionele patronen opgraaft om beter te begrijpen wie we vandaag zijn.

Mercurius, planeet van communicatie, denken en informatieverwerking, beweegt tijdens een retrograde ogenschijnlijk achteruit. Symbolisch brengt dit een periode van herziening, reflectie en herontdekking met zich mee. In het teken Kreeft verschuift de aandacht van het hoofd naar het hart.

Deze retrograde laat ons zien welke verhalen uit het verleden ons nog steeds bepalen, hoe we ons werkelijk van binnen uit, in relatie tot onszelf en met onze omgeving voelen.

Kreeft is verbonden met thuis, familie, afkomst, herinneringen en emotionele veiligheid. Wanneer Mercurius zich in dit waterteken bevindt, worden gedachten minder rationeel en meer gevoelsmatig. We communiceren vanuit onze kwetsbaarheid, onze herinneringen en onze behoefte aan verbondenheid.

Woorden krijgen een diepere lading. Soms zegt de toon waarop iets wordt uitgesproken meer dan de woorden zelf.

Onder deze invloed kunnen herinneringen uit het verleden opduiken, gesprekken een nieuwe betekenis en zingeving krijgen, onverwerkte emoties naar de oppervlakte komen, vragen rond thuis, rond veiligheid en geborgenheid, afkomst enz….om bewuste aandacht vragen.

Het verleden klopt niet aan om ons vast te zetten, maar om ons de kans te geven het met nieuwe ogen te bekijken.

Mercurius retrograde in Kreeft voelt vaak alsof oude hoofdstukken opnieuw geopend worden. Mensen uit het verleden kunnen terugkeren, vergeten herinneringen kunnen bovenkomen en situaties die ooit pijn deden, kunnen opnieuw aandacht vragen.

Dat betekent niet dat je terug moet naar vroeger. Integendeel.

Deze periode biedt de mogelijkheid om te onderzoeken welke overtuigingen je ooit hebt ontwikkeld om jezelf te beschermen, maar die vandaag misschien niet langer nodig zijn.

Leerde je als kind dat je vooral sterk moest zijn? Dat je voor de rust waar spanningen waren in het gezin moest zorgen? Dat je eerst voor anderen moest zorgen, voordat er ruimte was voor jou?

Mercurius retrograde vraagt of dit nog aansluit op jouw waarheid?

Tijdens deze retrograde reageren mensen vaak gevoeliger dan gewoonlijk. Oude kwetsuren kunnen sneller geraakt worden en misverstanden ontstaan gemakkelijker, niet omdat mensen elkaar niet begrijpen, maar omdat er vaak iets diepers onder de woorden schuilgaat. Het kan voelen alsof je niet alleen reageert op wat vandaag gebeurt, maar ook op alles wat ooit eerder gebeurde.

Dat maakt deze periode bijzonder geschikt voor diep-helende gesprekken, geneologisch onderzoek, innerlijk kindwerk, je dagboek je verhaal toevertrouwen, creëren van emotionele veiligheid in jezelf.

Elke retrograde heeft ook haar uitdagingen. Mercurius in Kreeft kan zich uiten als piekeren over het verleden, blijven aanhaken in oude verhalen, emotionele uitspattingen, defensief gedrag, passief-agressieve communicatie, schuld -en schaamtegevoelens, vastlopen in het slachtofferschap en daaraan verbonden emotionele manipulatie vanuit gekwetstheid en/of angst.

Wanneer emoties hoog oplopen, is het belangrijk om jezelf af te vragen of je reageert vanuit het huidige moment of reageert vanuit een oude wonde?

Een van de mooiste geschenken van deze retrograde is het bewust worden van patronen die door generaties heen werden doorgegeven. Sommige overtuigingen zijn niet eens van onszelf. Ze werden onbewust overgenomen van ouders, grootouders of de omgeving waarin we opgroeiden.

Was er ruimte om over gevoelens te praten? Was je veilig voelen gekoppeld aan presteren? Werd liefde uitgedrukt in materiële zorg, maar geen emotionele verbinding, in woorden, in gesprekken?

Was je als kind een rol toebedeeld die je als kind belastte, wat je toen als kind uit liefde en loyaliteit voor de ouder/of beide ouders op je nam, en dat kun je heel ruim begrijpen tot seksueel misbruik =parentificatie. De gevolgen zijn vaak destructieve copingsmechanismen in relatievorming tot het ontwikkelen van de vroeger gebruikte term ‘meervoudige persoonlijkheidsstoornis’, nu Dissociatieve Identiteitsstoornis (DIS).

Op HBO Max is er een aangrijpende documentaire over een vrouw die 100 verschillende identiteitsdelen persoonlijkheden heeft ontwikkeld, naar aanleiding van jarenlang misbruik van haar vader.

Deze delen ontstonden als een beschermingsmechanisme van haar psyche om ondraaglijke ervaringen te kunnen overleven. Jarenlang werd haar verhaal niet geloofd, totdat haar verschillende identiteiten uiteindelijk een cruciale rol speelden in de rechtszaak tegen haar vader.

De documentaire biedt een indringende blik op trauma, overlevingskracht en de opmerkelijke manier waarop de menselijke geest zich kan beschermen tegen onvoorstelbaar leed.

Belangrijk om te weten is dat mensen met een dissociatieve identiteitsstoornis tegenwoordig niet meer beschreven als iemand met “meervoudige persoonlijkheden”. Binnen de traumapsychologie spreken we over verschillende identiteitsdelen of alters die deel uitmaken van één en dezelfde persoon. Voor hulpverleners/therapeuten is deze documentaire een waardevolle bijdrage. Parentificatiepatronen vroegtijdig herkennen en ingrijpen ( niet wegkijken of toedekken onder de mantel der ‘liefde’) kan heel veel leed voorkomen voor het kind.

Mercurius retrograde in Kreeft helpt ons deze patronen met zachtheid te herkennen en bewust te kiezen wat we willen behouden en wat we mogen loslaten.

Deze retrograde kan je uitnodigen om een nieuwe definitie van thuis te creëren.

Thuis is niet altijd een plaats maar de relatie die je met jezelf hebt opgebouwd. Voel je je werkelijk thuis in jezelf?

* Vragen voor zelfonderzoek

Over het verleden

Welke herinneringen keren momenteel terug?

Is er een gebeurtenis die nog om begrip of verwerking vraagt?

Welke verhalen vertel ik mezelf nog steeds over mijn verleden?

Over familie

Welke patronen herken ik binnen mijn familie?

Welke overtuigingen heb ik van mijn ouders of voorouders overgenomen?

Wat wil ik doorgeven en wat wil ik beëindigen?

Over emoties

Welke gevoelens probeer ik meestal te vermijden?

Hoe reageer ik wanneer ik me gekwetst voel?

Durf ik mijn behoeften eerlijk uit te spreken?

Over veiligheid

Wanneer voel ik me werkelijk veilig?

Zoek ik veiligheid buiten mezelf of ontwikkel ik die van binnenuit?

Welke vormen van zelfzorg geven mij een gevoel van geborgenheid?

Over communicatie

Spreek ik mijn waarheid uit of houd ik gevoelens in?

Luister ik werkelijk naar anderen?

Welke gesprekken verdienen een tweede kans?

Over thuiskomen

Wat betekent “thuis” voor mij vandaag?

Waar voel ik mij volledig mezelf?

Hoe kan ik meer zachtheid ontwikkelen voor mijn eigen verleden?

De uitnodiging van deze retrograde samengevat:

Mercurius retrograde in Kreeft vraagt ons niet om perfect te zijn. Hij vraagt ons om eerlijk te zijn.

Om te luisteren naar wat ons hart al langer probeert te vertellen.

Om oude verhalen niet langer vanuit pijn, maar vanuit bewustzijn te bekijken.

En om te ontdekken dat ware veiligheid niet ligt in het vasthouden aan het verleden, maar in het vertrouwen dat we onszelf kunnen dragen, ongeacht wat we hebben meegemaakt.

* Bekrachtiging

Met zachtheid luister ik naar mijn gevoelens en spreek mijn waarheid, ik laat oude patronen los die mij niet langer dienen en voeden en creëert nieuwe vormen van veiligheid, liefde en verbondenheid. Ik ben mijn eigen thuis. Ik ben thuis bij mezelf.‘

Liefs Mieke, Gecertificeerd Moonologer by Yasmin Boland, Hay House